Neoliberalizm asoslari va maktablari
Neoliberalizm XX asrning 30-yillarida qaysi iqtisodiy oqim va maktabning inqiroziga javoban yuzaga kelgan?
Keynschilikka (yoki Keyns maktabiga) qarshi yo'nalish sifatida.
F.Xaek iqtisodiyot sohasidagi ulkan xizmatlari uchun nechanchi yilda Nobel mukofotiga sazovor bo'lgan?
1974-yilda
Lyudvig Erxard boshchiligida Germaniyada amalga oshirilgan pul islohoti va iqtisodiy yuksalish tarixga qanday nom bilan kirdi?
"G'arb mo'jizasi"
Monetarizm maktabining asoschisi, 1976-yilgi Nobel mukofoti sovrindori bo'lgan iqtisodchi kim?
Milton Fridman
Irving Fisherning ayirboshlash tenglamasini (M \cdot V = P \cdot Q) yozib bering yoki undagi V harfi nimani anglatishini ayting.
M \cdot V = P \cdot Q; V – pulning aylanish tezligi.
Taqdimotda neoliberalizmning qaysi 3 ta asosiy maktabi va ularning vakillari ko'rsatilgan?
Chikago maktabi (M.Fridman), London maktabi (F.Xaek) va Frayburg maktabi (V.Oyken, L.Erxard).
Xaekning marksizm va markazlashgan rejalashtirishni tanqid ostiga olgan, 1944-yilda chop etilgan jahonga mashhur asari qaysi?
"Qullikka yo'l"
L.Erxardning 1948-yilgi pul islohoti natijasida eski markalar yangisiga almashtirilgach, muomaladagi pul massasi necha marta kamaydi?
14 martadan ko'proq kamaydi.
M.Fridmanning inflyatsiyaning tabiati haqidagi eng mashhur iqtisodiy aforizmi (g'oyasi) qanday?
"Inflyatsiya doimo va hamma joyda pul hodisasidir
Makroiqtisodiy muvozanatni tahlil qiluvchi IS-LM modelida IS va LM egri chiziqlari mos ravishda qaysi bozorlardagi muvozanatni ifodalaydi?
IS – tovarlar bozorida, LM – pul bozorida muvozanatni ifodalaydi.
Neoliberalizm konsepsiyasining 3 ta asosiy belgisini sanab bering.
Erkin raqobat ustunligi, monopoliyaga qarshi kurash, davlat aralashuvini minimallashtirish, xususiylashtirishni kengaytirish (istalgan uchtasi).
Xaekning fikricha, nima sababdan markaziy rejalashtirish samarali amal qila olmaydi?
Chunki markaziy rejalashtirish bozordagi axborotlarning buzilishiga va noto'g'ri tarqalishiga olib keladi (bozorning axborotlik rolini bajara olmaydi).
Erxard modeliga ko'ra, ijtimoiy bozor xo'jaligida davlat oldiga qo'yilgan 3 ta asosiy maqsad nimalardan iborat edi?
1) Ijtimoiy adolatni ta'minlash, 2) Aholini ijtimoiy xatarlardan saqlash, 3) Guruhlar tengligiga erishish.
M.Fridmanning "Monetar qoida"siga ko'ra, iqtisodiyotda barqarorlikni ta'minlash uchun pul massasining yillik o'sishi necha foiz miqdorida belgilanishi lozim?
Yiliga 3–5 foiz miqdorida
1969-yilda iqtisodiyot sohasida birinchi bo'lib Nobel mukofotini olgan va "Optimal tuzum" nazariyasi orqali kapitalizm va sotsializm sintezini taklif qilgan gollandiyalik iqtisodchi kim?
Jan Tinbergen.
Frayburg maktabi vakili Valter Oyken iqtisodiy tizimni qanday asosiy tiplarga ajratadi?
Erkin bozor xo'jaligi, markaziy boshqaruv (rejali) iqtisodiyot va aralash tizim.
Xaek davlatning pul emissiyasi (pul bosib chiqarish) monopoliyasiga qanday munosabatda bo'lgan?
Uni zararli deb hisoblagan va xususiy valyutalar o'rtasida erkin raqobat bo'lishi tarafdori bo'lgan.
Ijtimoiy bozor iqtisodiyoti modelida aholini ishsizlik, kasallik va baxtsiz voqealardan muhofaza qilish qaysi tamoyil doirasida amalga oshiriladi?
Ijtimoiy himoya tamoyili.
M.Fridman nazariyasiga ko'ra, agar pul taklifining ko'payishi yiliga 3–5 foizdan oshib ketsa qanday xavf tug'iladi, agar YaIM o'sishidan past bo'lsa nima sodir bo'ladi?
Oshib ketsa inflyatsiya kuchayadi, past bo'lsa ishlab chiqarish pasayib ketadi.
1933-yilda bir vaqtda "Nomukammal raqobat" nazariyalarini nashr etgan, mahsulotlarni differensiyalash va monopsoniya tushunchalarini fanga kiritgan ikki mashhur iqtisodchi olimlarni ayting.
Edvard Chamberlin va Joan Robinson.
Barcha fuqarolarning ijtimoiy xizmatlardan foydalanishida teng huquq va imkoniyatlar yaratish g'oyasiga asoslangan hamda erkin raqobat bilan ijtimoiy himoyani birlashtirgan konsepsiya qanday nomlanadi?
Ijtimoiy bozor xo'jaligi konsepsiyasi.
Xaekning "Erkinlik tamoyili"ga ko'ra, jamiyatdagi ijtimoiy tartib qanday yuzaga keladi?
Ijtimoiy tartib davlat tomonidan majburlash emas, balki odamlarning o'z-o'zidan yuzaga keladigan xatti-harakatlari natijasidir.
Ijtimoiy bozor xo'jaligi konsepsiyasida erkin raqobat va mehnat unumdorligini ta'minlash bilan bir qatorda, xaridorlar va monopoliyalar tomonidan raqobatni cheklovchi harakatlarga to'sqinlik qilish qanday nomlanadi?
Monopoliyaga qarshi siyosat.
Monetaristlar va keynschilarning makroiqtisodiy siyosatdagi qarashlari farqlanganda, monetaristlar iqtisodiyotga ta'sir etishda davlatning fiskal siyosatini samarasiz deb hisoblab, qaysi siyosatni asosiy vosita deb bilishadi?
Pul-kredit (monetar) siyosatini (pul massasini tartibga solishni).
Zamonaviy makroiqtisodiyotning asosi hisoblangan, texnologik taraqqiyot va resurslarning iqtisodiy o'sishga ta'sirini o'rganuvchi "Neoklassik iqtisodiy o'sish modeli" (1987-yilgi Nobel mukofoti) muallifi kim?
Robert Solou (Solou modeli).