Fakt
Ekonomika
DJ Tariyx
Geografiya hám Tábiyat
kosmos
100

Pıshıqlar shańaraǵına kiretuǵın janıwarlar (úy pıshıq, arslan, jolbars) genetikalıq sebepke baylanıslı qanday dámdi sezmeydi?


Mazalı dámdi (olar sweet taste receptor gènine iye emes).


100

Ekonomikada tovarlar hám xızmetler bahalarınıń ulıwma tómenlewi (inflyatsiyanıń kerisi) hám aqshanıń satıp alıw qábiletiniń artıwı hádiysesi qalay ataladı?


Deflyatsiya (Deflation).


100

79-jılı Vezuviy vulkanınıń atılıwı nátiyjesinde qalıń kul astında qalıp, tolıq joq bolıp ketken áyyemgi Rim qalası qaysı?



Pompey (Pompeii).

100

Dúnyadaǵı eń uzın shegara (eki mámleket arasındagʻı eń uzın quruqlıq shegarası) qaysı eki mámleket arasında jaylasqan?

 

Kanada hám AQSH (Shegara uzınlıǵı 8 891 km).


100

altınshı planeta qaysı?


Saturn

200

Tariyxdaǵı eń qısqa urıs qansha waqıt dawam etken?

38 minut dawam etken (1896-jılı Ulıwma Britaniya hám Zanzibar Sultanlıǵı arasında bolǵan).

200

Bazarda tek bir ǵana satıp alıwshı (monopoliya satıwshıda bolǵan sıyaqlı) hám kóp sanlı satıwshılar bolǵan Jaǵday (mısalı, mámleket qorǵanıw tarawında jalǵız buyırtpashı bolǵanda) ne dep ataladı?


Monopsoniya


200

1347–1351-jılları Evropa xalqınıń shama menen úshten bir bólegin (30-60%) qırıp ketken, tariyxda «Qara ólim» (Black Death) atı menen belgilı bolǵan epidemiya qanday kesellik sebepli kelip shıqqan?


Chuma (Таун / Plague).


200

Tınısh okeanında jaylasqan, Jer betindegi quruqlıqtan (hámme arallardan hám kontinentlerden) eń uzın, eń tereń jaylasqan noqat ne dep ataladı?


Nemo (Point Nemo. Shama menen 2 688 km radiusta hesh qanday quruqlıq joq).


200

Eñ tanımalı juldız ?

Sirius

300

Dunyadagı eń úlken tırıl organizm (aymaǵı boyınsha) kók kit emes, al ne esaplanadı?


Zamarog (Gribok) — AQSh-tıń Oregon shtatındaǵı Armillaria ostoyae jer astı zamarog tarmaǵı (aymaǵı 8,8 kvadrat kilometr).


300

Mámleket shıǵınları (byudjet) onıń dáramatlarınan (salıqlardan) kóp bolıp ketken jaǵdayda payda bolatuǵın ayırma ekonomika tilinde ne dep ataladı?


Byudjet defitsiti.


300

1932-jılı Avstraliya armiyası hám pútkil bir quslar túri arasında bolıp ótken, áskerler avtomatlar qollansa da quslardı jeńe almay sheginıwge májbur bolǵan ájayıp áskeriy operatsiya tariyxda ne dep ataladı?



 Emu qusları urısı (Great Emu War)

300

Jer júzinde barlıq 4 yarımsharda da (Arqa, Qubla, Shıǵıs hám Batıs yarımsharlarda) aymaǵı jaylasqan jalǵız mámleket qaysı?



Kiribati (Tınısh okeanındaǵı aral-mámleket, ekvator hám 180-meridian dál ortasınan ótedi).

300

1969-jılı «Apollon-11» missiyası arqalı Ay betine birinshi bolıp qadem qoyǵan adam Nil Armstrong (Neil Armstrong) bolsa, onıń izinen Ayǵa aǵaq qoyǵan ekinshi adam kim edi?


Bazz Oldrin (Buzz Aldrin).


400

Kosmonavtlar kosmosqa ushıp baqqanında, olardıń boyında qanday fizikalıq ózgeris boladı hám ne sebepten?


Olardıń boyı 3-5 santimetrge uzayadı (sebebi gravitatsiya bolmaǵanı ushın omırtqa pogonaları erkinlesip sozıladı).


400

Ekonomikalıq ósimniń toqtap qalıwı (stagnatsiya) menen joqarı inflyatsiyanıń bir waqıtta baqlanıwı sıyaqlı murekkep Jaǵday ekonomika iliminde ne dep ataladı?


Stagflyatsiya (Stagflation).


400

1969-jılı Gonduras hám El-Salvador mámleketleri arasında 100 saatqa sozılǵan hám shama menen 3000 adamnıń ólimine sebep bolǵan áskeriy urısqa qaysı sport jarısı  sebep bolǵan?


Futbol  (Futbol boyınsha Dúnya Chempionatı saralaw oyını / Football War)


400

Dúnyadaǵı eń biyik uzınlıqtaǵı sarqırama — Anxel (Angel Falls) sarqıraması (biyikligi 979 metr) qaysı Qubla Amerika mámleketinde jaylasqan?


Venesuela


400

Belka hám Strelka kosmostan aytarlıqtay shıǵınsız qaytqannan soń, Strelka Pushinka atlı kishi kúshigin tuwǵan. Bul kúshik keyinirek qaysı AQSH prezidentiniń shańaraǵına sawǵa etilgen?


Djon F. Kenedi (John F. Kennedy — 1961-jılı Nikita Xrushchev tárepinen AQSH birinshi xanımı Jaklin Kenedige sawǵa etilgen).


500

Jer betindegi barlıq materikler hám aymaqlar boyınsha ana tili sıpatında eń kóp adam sóylesetuǵın til qaysı?


Qıtay tili (Mandarin).


500

Bazarda ónim bahası tómenlese de, onı tutınıw kóbeymey, kerisinshe ápiwayı jasaw ushın eń kerekli ónimlerge (mısalı, gúrish yamasa kartoshka) tálap jáne de artıp ketetuǵın rare ekonomikalıq hádiyse kimniń atı menen ataladı?

Giffen paradoksı


500

1807-jılı Napoleon Bonapart óz sarayında ańshılıq shólkemlestirgende, jiberilgen yamasa ushırılġan mıńlaǵan janıwarlar kútilmegende keri hújim etip, Napoleondı hám onıń áskerlerin qashıwǵa májbur etken. Bul qaysı janıwarlar edi?


Qoyanlar 😁 (Ańshılıq ushın alıp kelingen úy qoyanları ańshılardan qorqpay, awqat sorap Napoleonǵa qaray umtılǵan).


500

Baykal kólinde dunya tuzshı suw zaxirasınıń shama menen neshe fayızı (protsenti) jaylasqan?


20%

500

Jer menen Ay arasındaǵı ortasha aralıq (shama menen 384 400 km) sonsha úlken, bul aralıqqa Quyosh sistemasındaǵı neshe planetanı izbe-iz dizip jaylastırıwǵa boladı?


8

M
e
n
u