1
O‘quvchi xato qildi. O‘qituvchi uni darhol tanbeh bermadi. Nima uchun bu pedagogik jihatdan to‘g‘ri bo‘lishi mumkin
Bu baholash maqsadiga bog‘liq. Agar baho faqat xatoni qayd etgan bo‘lsa — to‘g‘ri. Ammo o‘quvchining rivojlanishini hisobga olmagan bo‘lsa, pedagogik jihatdan mukammal baholash emas
O‘quvchini xatosidan himoya qilgan o‘qituvchi uni aslida nimadan mahrum qilishi mumkin
Xatodan o‘rganish va mustaqil muammoni hal qilish tajribasidan
O‘quvchi o‘qituvchiga “Siz xato qilyapsiz”, dedi. Pedagogik jihatdan o‘qituvchi nima qilishi kerak
O‘quvchini darhol rad etmasdan, dalilini tinglashi va agar xato qilgan bo‘lsa, xatosini tan olishi kerak
O‘qituvchi o‘quvchini o‘qitadi. Ammo o‘quvchi o‘qituvchiga dars berayotganini o‘qituvchi qanday bilishi mumkin
O‘quvchining savollari, fikrlari va kutilmagan javoblari o‘qituvchini o‘z bilimini qayta ko‘rib chiqishga majbur qilsa, o‘quvchi ham o‘qituvchini rivojlantirayotgan bo‘ladi
Agar o‘qituvchi darsni mukammal tushuntirsa-yu, o‘quvchi hech narsa o‘rganmasa, muammo qayerda?
Faqat o‘qitishda emas. Ta’lim — o‘qituvchi faoliyati va o‘quvchi faoliyatining birligi. O‘quvchi faol ishtirok etmasa, mukammal tushuntirish ham yetarli bo‘lmasligi mumkin
Yaxshi o‘qituvchi o‘quvchiga hamma narsani o‘rgatishi kerakmi?”
Yo‘q. Yaxshi o‘qituvchi o‘quvchiga hamma narsani o‘rgatishga emas, kerakli bilimni mustaqil topish, tahlil qilish va qo‘llashni o‘rgatishga intiladi.
Pedagogik jarayonning ikki tomonlama xarakteri nimada
O‘qituvchi tomonidan o‘qitish va o‘quvchi tomonidan o‘rganish jarayonlari bir-biri bilan uzviy bog‘liq. Biri ikkinchisiz to‘laqonli ta’limni ta’minlay olmaydi.
Nima uchun pedagogikada “o‘qitish” va “ta’lim” tushunchalari bir xil emas?
O‘qitish — o‘qituvchining bilim berish va faoliyatni tashkil etish jarayoni; ta’lim esa o‘quvchida bilim, ko‘nikma, malaka va kompetensiyalarning shakllanish jarayonidir.
Didaktikada “bilim” va “kompetensiya” o‘rtasidagi asosiy farq nima?
Bilim — ma’lumot va tushunchalarni egallash; kompetensiya esa ushbu bilimlarni real yoki muammoli vaziyatlarda mustaqil qo‘llay olish qobiliyatidir.
Nima uchun ta’lim jarayonida motivatsiya muhim hisoblanadi?
Motivatsiya o‘quvchining bilim olishga bo‘lgan ichki yoki tashqi ehtiyojini shakllantiradi va uning faol ishtirokini ta’minlaydi.
Yaqin rivojlanish zonasi” nazariyasining muallifi kim va mazmuni nimadan iborat?
L.S. Vygotskiy. Bu o‘quvchining mustaqil bajara olmaydigan, ammo kattalar yoki malakaliroq tengdoshining yordami bilan bajara oladigan vazifalar doirasidir.
Ta’limda “scaffolding” (pedagogik tayanch) tushunchasi nimani anglatadi?
O‘quvchiga murakkab vazifani bajarish jarayonida vaqtinchalik yordam berish va u mustaqil bajara boshlagach, yordamni bosqichma-bosqich kamaytirish.
Ta’limning “rivojlantiruvchi funksiyasi” nimani anglatadi?
Ta’lim jarayonida o‘quvchining tafakkuri, xotirasi, diqqat-e’tibori, ijodkorligi, mustaqil fikrlashi va boshqa intellektual qobiliyatlarini rivojlantirish.
EPedagogik texnologiya bilan o‘qitish metodining farqi nimada?
Metod — maqsadga erishishning muayyan usuli; pedagogik texnologiya esa maqsad, mazmun, metod, vosita, jarayon va natijalarni tizimli ravishda loyihalashtirish va amalga oshirishni qamrab oladi.
Muammoli ta’limning asosiy maqsadi nima?
O‘quvchini tayyor bilimni qabul qilishga emas, muammoli vaziyatni tahlil qilish, faraz ilgari surish va mustaqil yechim topishga undash.
TPedagogik diagnostikaning asosiy vazifasi nima?
O‘quvchining bilim darajasi, rivojlanishi, qiyinchiliklari va ta’lim ehtiyojlarini aniqlash hamda keyingi pedagogik faoliyatni shu ma’lumotlar asosida rejalashtirish.
Differensial ta’lim nima uchun kerak?
O‘quvchilarning bilim darajasi, qobiliyati, qiziqishi va individual xususiyatlaridagi farqlarni hisobga olib, ta’limni moslashtirish uchun.
Agar o‘quvchi muammoni mustaqil hal qila olmasa, o‘qituvchi darhol javobni aytishi kerakmi?
Yo‘q. Avvalo yo‘naltiruvchi savollar, ishoralar va pedagogik tayanch berish maqsadga muvofiq. Bu o‘quvchining mustaqil fikrlashini rivojlantiradi.