Quyidagi parchani o‘qing va u qaysi adabiy davrga tegishli ekanini aniqlang. Sababini izohlang.
Misol:
“Garibni sev, ko‘nglini ovla, chunki insonning qadri — uning qalbidadir...”
Mumtoz adabiyot
Asar va muallifni moslashtiring:
AsarMuallif“O‘tgan kunlar”?“Mehrobdan chayon”?“Xamsa”?
Topshiriq:
Quyidagi asarda qanday g‘oya ustunligini aniqlang:
👉 “O‘tgan kunlar”
Jadid davriga xos ijtimoiy uyg‘onish g‘oyasi
5. “Ortiqchasini top” (mantiqiy topshiriq)
Topshiriq:
Quyidagi asarlardan qaysi biri boshqalardan farq qiladi?
O‘tgan kunlar”
Savol: Davlat boshqaruvi va jamiyat tuzilishini falsafiy yoritgan asar
👉 Javob: “Qutadg‘u bilig”Davr uslubi to‘g‘ri saqlangan bo‘lishi
Bu davrda asarlar ko‘proq diniy-axloqiy ruhda yozilgan.
Mumtoz adabiyot
Jadid adabiyoti qaysi asrlar oralig‘ida shakllandi?
XIX oxiri – XX boshlar
Savol: Bu davrda matbuot va teatr rivojlandi.
👉 Javob: Jadid adabiyoti
Savol: Badiiy tasvir vositalari, metafora va ramzlar ko‘pligi qaysi davrga xos?
👉 Javob: Mumtoz adabiyot
Savol: “Inson qalbi poklanishi orqali haqiqatga erishish” — bu qaysi yo‘nalish?
👉 Javob: Tasavvuf
“Xamsa” muallifi kim?
Alisher Navoiy
📌 Asarlar
Axloqiy-didaktik asar bo‘lib, davlat boshqaruvi haqida yozilgan.
👉 Javob: “Qutadg‘u bilig”
Savol: Ma’rifatparvar pedagog va jadid yozuvchisi
👉 Javob: Abdulla Avloniy
Savol: Mustaqillik davri adabiyotining asosiy xususiyati nima?
👉 Javob: Erkin fikr, shaxs markaziyligi
Savol: Dialog va publitsistik ruh kuchaygan davr
👉 Javob: Jadid adabiyoti
Birinchi o‘zbek romani hisoblanadi.
“O‘tgan kunlar”
Mumtoz adabiyotda ustun bo‘lgan asosiy konsepsiya
👉 Javob: Tasavvufiy va axloqiy qarashlar
Savol: Ishqiy-fojeaviy roman bo‘lib, tarixiy voqealar fonida yozilgan
👉 Javob: “O‘tgan kunlar”
Savol: “Mehrobdan chayon” muallifi
👉 Javob: Abdulla Qodiriy
Savol: Adabiyotda realistik tasvir kuchaygan davr
👉 Javob: Jadid va keyingi davr
Jadid adabiyotining asosiy g‘oyasi nima?
Milliy uyg‘onish, ma’rifatparvarlik
📌 Uslub va til
Jadid adabiyotida til qanday bo‘lgan?
👉 Javob: Sodda, xalqona
Savol: “Ilm orqali jamiyatni o‘zgartirish” g‘oyasi qaysi davrga xos?
👉 Javob: Jadid davri
Savol: Lug‘at shaklida yozilgan, turkiy tillarni tavsiflovchi asar
👉 Javob: “Devonu lug‘otit turk”
Savol: “Xamsa” orqali turkiy adabiyotni yangi bosqichga olib chiqqan shaxs
👉 Javob: Alisher Navoiy