Monopoliya nima?
Bozorda muayyan mahsulot yoki xizmatni taklif etuvchi yagona sotuvchi hukmron bo‘lgan holat.
Savol: Monopsoniya nima?
Javob: Bozorda muayyan tovar yoki ishlab chiqarish omilining yagona yoki ustun xaridori mavjud bo‘lgan holat.
Oligopoliya nima?
Javob: Bozorda bir nechta yirik sotuvchi hukmron bo‘lgan bozor tuzilmasi.
Raqobat nima?
Javob: Bozor ishtirokchilarining xaridorlar, resurslar yoki foyda uchun o‘zaro kurashi.
Monopolist narxga ta’sir o‘tkaza oladimi?
Ha, chunki u bozordagi asosiy yoki yagona sotuvchi hisoblanadi.
Savol: Monopoliya bilan monopsoniyaning asosiy farqi nimada?
Javob: Monopoliyada yagona sotuvchi, monopsoniyada esa yagona xaridor hukmron bo‘ladi.
Oligopolistik bozorda odatda nechta yirik firma faoliyat yuritadi?
Javob: Bir nechta yirik firma.
Talab qonuniga ko‘ra, boshqa shartlar o‘zgarmasa, narx oshganda talab miqdori qanday o‘zgaradi?
Javob: Kamayadi.
Savol:Monopoliyaning paydo bo‘lishiga sabab bo‘ladigan ikkita omilni ayting.
Javob: Bozorga kirish to‘siqlari va muhim resurslarning bitta korxona nazoratida bo‘lishi.
Savol: Monopsoniyaga mehnat bozoridan qanday misol keltirish mumkin?
Javob: Muayyan hududdagi yagona yirik ish beruvchi ko‘plab ishchilarning mehnatini xarid qiladigan holat.
Oligopoliyaga misol bo‘la oladigan sohani ayting.
Javob: Avtomobilsozlik.
Mukammal raqobat bozorida alohida firma bozor narxiga ta’sir qila oladimi?
Javob: Odatda yo‘q, firma narxni qabul qiladi.
Savol: Nima uchun monopolist raqobatli bozordagi firmaga qaraganda yuqoriroq narx belgilashi mumkin?
Javob: Chunki uning raqobatchilari kam yoki mavjud emas, iste’molchilarning muqobil tanlovi cheklangan.
Savol: Monopsonist ish beruvchi raqobatli mehnat bozoriga nisbatan qanday natijaga olib kelishi mumkin?
Javob: Ish haqi va bandlikni raqobatli bozor darajasidan pastroq belgilashi mumkin.
Oligopoliyada firmalar nima uchun raqobatchilarining qarorlarini hisobga oladi?
Chunki bir firmaning narx yoki ishlab chiqarish hajmini o‘zgartirishi boshqalarga ta’sir qiladi.
Bozorda yagona sotuvchi mavjud bo‘lsa, yangi firmalarning kirishi qiyinlashishiga nima sabab bo‘lishi mumkin?
Javob: Yuqori kirish to‘siqlari, katta boshlang‘ich xarajatlar yoki patentlar.
Savol: Monopolist foydasini maksimal darajaga yetkazish uchun qanday shartga amal qiladi?
Javob: Chekli daromad chekli xarajatga teng bo‘lgan nuqtani tanlaydi: MR = MC.
Savol: Monopsonist mehnat yollashda foydasini maksimal qilish uchun qanday shartga amal qiladi?
Javob: Mehnatning chekli daromad mahsuloti chekli xarajatiga teng bo‘lgan nuqtani tanlaydi: MRP = MFC.
Firmalar o‘zaro kelishib, narxlarni birgalikda belgilasa, bu qanday holat deyiladi?
Javob: Kartel kelishuvi.
Monopolistik raqobat bilan mukammal raqobatning asosiy farqi nimada?
Javob: Monopolistik raqobatda firmalar mahsulotlarini farqlaydi, mukammal raqobatda esa mahsulotlar bir xil deb qaraladi.