Shanaragim
Shańaraqta bala eń birinshi neni úyrenedi: sabaqtı ma, álde turmıstaǵı qatnastı ma?
Turmıstaǵı qatnastı, minez-qulıqtı hám adamlar menen qarım-qatnastı.
Qaysı nárseniń awzı bar, biraq sóylemeydi?
Shaynek.
Chester Karlson óziniń nusqa kóshiriwshi oylap tabiliwin ne ushin XEROX, yaǵnıy ózbekshe "qurǵaq" dep atagan?
Sol dáwirde tek ıǵallıq arqalı nusqa kóshiriwshi apparatlar ǵana bolǵan.
AQSH Indiana Shtat Universitetiniń tiykarģı kitapxanası hár jili 1 dyuym (2.54 sm.ge) jer astına kirip barmaqta. Sebebi bolsa arxitektor hám qurılısshılar qılǵan qátelik. Dıqqat soraw: joybarlastırıp atırǵanda olar neni esapqa almaǵan?
Kitaplardıń salmaǵın.
Bul "mashina" ulıwma háreketleniw ushın arnalmaǵan. Biraq eger biz jıl boyı pútkil dúnyadaǵı olardıń júrgen "jolın" esaplap shıqsaq, olar avtomobil hám samolyotlar basıp ótken aralıqtı artıp ketedi. Hámmemiz kórgen hám ayırımlarımızda bar bul "mashina" ne ekenligin tabiń.
Saat.
Shańaraqta hár kim óz mindetin orınlasa, shańaraqta qanday jaǵday payda boladı?
Tártiplilik hám birlik.
Úyde 4 múyesh bar. Hár múyeshte birden mısıq otır. Hár mısıq qalǵan 3 mısıqtı kórip tur. Neshe mısıq bar?
4 mısıq.
Nemis ximikleri Gans Tropsh hám Franc Fisher 1924-jılı uglerod oksidi hám vodorod aralaspasınan tómen basım astında oni sanaat kóleminde alıwdıń jana usılın ashtı. Neniń?
Benzin.
1492-jıldıń avgustında Ispaniya jaģalarınan Palos qalasına 3 jelqomlı keme jolģa shıqtı. Bular: "Santa Mariya," "Ninya" hám "Pinta" edi. Olardıń kapitanı kim bolgan?
Xristofor Kolumb.
Eń iri hám kúshli quslardan biri bolǵan bul qus áemgi zamanlardan berli gózzallıq hám muhabbat, páklik hám náziklik tımsalı bolıp esaplanadı. Bul qus xalıq ańızları hám erteklerinde kóp jırlanǵan. Áyyemgi ráwiyatlardan birinde bul ájayıp gózzal qus ólimi aldınan qosıq aytıwı haqqında gúrriń etiledi. Bul qaysı qus?
Aqqus.
Bir úyde 3 adam bar. Olardıń hár biri: «Meniń 2 balam bar» deydi. Úyde barlıǵı 6 bala emes. Eger hárbiriniń aytqanı ras bolsa, bul qalay múmkin?
Bul 3 adam bir-birine ata-ana hám bala bolıwı múmkin: úsh áwlad — ata, bala, aqliq.
Bir adam jańbırda zontiksiz, bas kiyimsiz júrdi. Kiymi izgar bolsa da, shashı suw bolmadi. Ne ushın?
Onin shashi joq edi yagniy taqirbas edi.
Autfield, Ball, Ketcher, Pitcher, Home-ran atamaları qaysı sport túrinde qollanıladı?
Beysbol.
Rossiyaǵa ol dáslep Mongoliyadan 1638-jılı dári sıpatında jiberilgen; Rossiyada onı paydalanıw XVIII ásir ortalarınan baslap ádetke aylangan. Ol ne?
Shay.
Amerikalıq shıpakerler televizordıń insanlarǵa keri tásiri haqqında tájiriybeler ótkerdi. Olardiń aniqlawinsha televizor janinda kóp otiriw kóz keselliklerin keltirip shiǵaradi eken. Olar bul jaǵday jáne bir regionǵa tán bolǵan kesellikti keltirip shıǵarıp atırǵanın maǵlıwmat berdi. Bul qanday kesellik?
Semizlik.
Bir shańaraqta eki bala birdey jaǵdayda ósip atır. Biri úlkenlerdiń sózin tıńlaydı, ekinshisi tıńlamaydı. Ekewine de birdey tárbiya berilgen bolsa, ne ushın nátiyjesi hár túrli bolıwı múmkin?
Sebebi tárbiyaǵa tek shańaraq emes, balanıń óz tańlawı, dosları, ortalıǵı hám ómirlik tájiriybesi de tásir etedi.
Bir nárseni buzbay turıp paydalanıw múmkin emes. Bul ne?
Mayek.
Siverra narretis non opustis testibus. Áyyemgi latın aforizmine muwapıq, eger siz haqıyqatlıqtı aycańız, onıń keregi joq. Olardı kimlerdi názerde tutqan?
Guwa.
Ekinshi jáhán urısı dáwirinde nemisler Leningradtı basıp alģanında bir iytler fermasına dus keledi. Ondaǵı barlıq iytlerdi óltirmekshi boladı. Biraq nemisler bul pikirinen qaytadı. Eger bunda hesh qanday áskeriy maqsetler gózlenbegen bolsa, onda olardıń bunday qararǵa keliwiniń sebebi nede edi?
Bul iytler belgili ilimpaz Pavlov tájiriybeler ótkergen iytler edi. Sonıń ushın ilim jolında olardı óltirmegen.
25 litr suwdi tek bir tamshi OL menen pataslaw múmkin. Ol sozinin ornina duris keletin sozdi tabin.
Neft.
Bir adam: «Bul bala meniń ulımnıń balası, biraq meniń nemerem emes», — dedi. Bul qalay múmkin?
Ol bala onıń kelininiń balası bolıwı múmkin, al ulı onıń biologiyalıq ákesi emes, ógey ulı.
Bir adam 10-qabatlı imaratta turadı. Hár kúni liftpen 1-qabattan 10-qabatqa shıǵadı. Biraq qaytqanda liftpen tek 7-qabatqa shekem kóterilip, qalǵan 3 qabattı jayaı kóteriledi. Ne ushın?
Adamnıń boyı qısqa, 10-qabat túymesine qoli jetpeydi. 7-qabat túymesine jetedi, al qalǵan 3 qabattı jayaı shıǵadı.
Olardıń birinshisi evrey, keyingileri grek, italyan, francuz, inglis, portugal, ispan. Maǵan bulardıń házirgisi hám onnan burınǵını atpa-at aytıp beriń.
Benedikt XVI hám Ioann Pavel II.
Túsindirme: Rim papalari haqqında sóz barmaqta.
2006-jılı may ayında San-Paulu qalası qamaqxanasında haqıyqıy jánjel baslandı. Tutqınlar qamaqxana administraciyasınan ózleri ushın belgili bir waqıtqa qosımsha jeńillik beriwin talap etti. Soraw, bul tártipsizliklerge qanday waqıya tikkeley sebep bolǵan?
futbol boyınsha jáhán chempionatı.
Túrkler oni "shaytan dawısı," nemis teńizshileri "musson samalı," inglisler "eń baxıtsız adamlar dawısı" dep táriyiplegen. Bizde de bul nárse jaqsılıqqa alıp kelmeydi degen isenim bar. Gáp ne haqqında barmaqta?
Ísqırıw.