wielkości geometryczne
Podstawowy parametr geometryczny określający odległość między dwoma punktami lub płaszczyznami; dzielimy go na nominalny, rzeczywisty oraz graniczny.
Co to jest wymiar?
Uniwersalny przyrząd suwakowy, który pozwala na pomiar wymiarów zewnętrznych, wewnętrznych oraz głębokości z dokładnością zazwyczaj do 0,1 mm lub 0,05 mm.
Co to jest suwmiarka?
Dwustronne narzędzie kontrolne, którego jedna strona powinna swobodnie wejść w otwór, a druga (często oznaczona czerwonym paskiem) nie ma prawa do niego wejść.
Co to jest sprawdzian tłoczkowy (do otworów)?
Metoda kontroli, w której używamy przyrządów takich jak suwmiarka czy mikrometr, aby poznać konkretną wartość wymiaru w milimetrach.
Co to jest mierzenie (metoda pomiarowa)?
Podstawowy błąd, który powstaje, gdy patrzymy na wskazówkę lub skalę przyrządu pod kątem, a nie na wprost.
Co to jest błąd paralaksy? (zakrzywienia)
Cecha geometryczna powierzchni (np. wałka), której odchyłkę sprawdzamy, mierząc różnicę promieni w jednym przekroju poprzecznym.
Co to jest okrągłość?
Precyzyjne narzędzie pomiarowe wykorzystujące śrubę mikrometryczną, pozwalające na odczyt wymiaru z dokładnością do 0,01 mm.
Co to jest mikrometr?
Przyrząd o charakterystycznym kształcie litery „U” z dwiema parami powierzchni pomiarowych, używany do błyskawicznej weryfikacji średnicy wałków.
Co to jest sprawdzian szczękowy?
Szybki sposób kontroli (np. sprawdzianem), który daje nam tylko odpowiedź "dobry" lub "zły", bez podawania dokładnej liczby.
Co to jest sprawdzanie (metoda weryfikacyjna)?
Temperatura, która powinna panować w izbie pomiarowej (wzorcowni), aby pomiary były najbardziej dokładne i porównywalne (wynosi dokładnie 20°C).
Co to jest temperatura odniesienia (lub temperatura normalna)?
Zespół mikro nierówności powierzchni, powstający w wyniku obróbki (np. ślady po nożu tokarskim), oznaczany symbolem Ra lub Rz.
Co to jest chropowatość powierzchni?
Różnica między wymiarem największym dopuszczalnym a wymiarem najmniejszym dopuszczalnym, określająca pole błędu, w którym musi zmieścić się wykonany detal.
Co to jest tolerancja (lub pole tolerancji)?
Specjalistyczny przyrząd z naciętym zarysem śruby, który służy do sprawdzania poprawności wykonania nakrętek lub otworów gwintowanych.
Co to jest sprawdzian gwintowy?
Rodzaj kontroli, którą wykonuje sam pracownik bezpośrednio przy swojej maszynie (np. tokarce), aby na bieżąco pilnować jakości swojej pracy.
Co to jest samokontrola?
Najczęstsza przyczyna błędnych pomiarów w warsztacie, wynikająca z obecności opiłków metalu lub brudnego smaru na powierzchni detalu.
Co to jest zanieczyszczenie powierzchni?
Odchyłka geometryczna określająca dopuszczalne odchylenie osi otworu lub wałka względem bazy (np. innej osi lub płaszczyzny), zapewniająca współosiowość.
Co to jest odchyłka położenia?
Właściwość geometryczna powierzchni, którą sprawdzamy np. za pomocą liniału krawędziowego lub czujnika zegarowego, aby upewnić się, że płaszczyzna nie jest "pofalowana" lub wypukła.
Co to jest płaskość (lub błąd płaskości)?
Płytki o bardzo dużej gładkości i precyzji, których używa się do sprawdzania, czy nasz sprawdzian szczękowy nadal trzyma swój wymiar i nie zużył się.
Co to są płytki wzorcowe (płytki Johanssona)?
Najprostsza metoda kontroli jakości, w której pracownik używa własnych oczu, aby wykryć np. pęknięcia, rysy lub rdzę na powierzchni detalu.
Co to jest kontrola wizualna (oględziny)?
Błąd, który popełnia uczeń, gdy zbyt mocno dociśnie szczęki suwmiarki do miękkiego materiału, powodując jego lekkie odkształcenie.
Co to jest błąd nacisku pomiarowego?
Wielkość geometryczna, która określa odchylenie profilu rzeczywistego od idealnego okręgu, ale w odróżnieniu od okrągłości, badana jest na całej długości powierzchni walcowej (np. wałka).
Co to jest walcowatość?
Przyrząd czujnikowy służący do porównawczych pomiarów odchyłek kształtu, położenia oraz bicia, w którym ruch końcówki pomiarowej jest powiększany i wskazywany przez wskazówkę na tarczy.
Co to jest czujnik zegarowy?
Ogólna nazwa całej grupy przyrządów pomiarowych, które nie pokazują na skali konkretnej liczby (np. 20,05 mm), a jedynie dają informację „dobry” lub „zły”.
Co to są sprawdziany graniczne?
Kontrola, podczas której sprawdza się każdą jedną sztukę wyprodukowanego towaru (często stosowana przy bardzo drogich lub ważnych częściach, np. w lotnictwie).
Co to jest kontrola stuprocentowa (100%)?
Nazwa czynności, którą wykonujemy przed pomiarem, aby sprawdzić, czy przyrząd (np. suwmiarka elektroniczna) po całkowitym zamknięciu szczęk wskazuje dokładnie 0,00.
Co to jest zerowanie (lub sprawdzanie punktu zero)?