IV–VII ASRLARDA XORAZM
"Xorazmning Afrig‘iy podshohlari oldi tomoniga shoh, orqa tomoniga suvoriy tasvirlari tushirilgan kumush tangalar zarb etgan" - degan tarixiy ma'lumot kimga tegishli?
Abu Rayxon Beruniy
Tarixda xioniylar nomi bilan mashhur bo‘lgan qabilalar necha yil hukmronlik qilgan
120
Shu davrda O'kuz atamasi qaysi joyning tarixiy atamasi hisoblanadi?
Orol
1. ....asr o‘rtalarida Oltoyda yashagan turkiy qabilalarni birlashtirgan yangi davlat Turk xoqonligi vujudga keldi?
1. VI
1. Suģdda mahalliy hokim nima deb atalgan
1 ixshid
1. X asrda yashagan arab mualliflari (Ibn Xavqal va Ishtaxriy)ning qayd etishicha, qayerda yigirma ikkita darvozasi bo‘lgan?
1. Binkat (Toshkent)
2. Hisor, Hindikush, Murg‘ob va Xerirud, Pomir
1. «Turon» atamasi dastlab qaysi manbada tilga olingan?
2. Turklar Birinchi bo‘lib otdan jang vositasi sifatida foydalanganlari haqida kim ma’lumot beradi?
1. «Avesto»
2. Turkiyalik olim Usmon Turonning «Turkiy xalqlar mafkurasi» nomli kitobida
Xubbi haqidagi afsonada keltirilga 2 ta shaxsni ismini keltiring?
Jamshid, Xubbi
Tarixchi ... ning fikricha, xioniylar IV asrning 70-yillarida o‘zining kuchaygan pallasiga kiradi.
K. Trever
2. Buxoro IV asrdan boshlab Turonning yirik madaniy va iqtisodiy markazlaridan biri bo‘lgan. Bu davrda shaharning nechta darvozasi bo‘lgan?
2. Yettita darvozasi
2. Turk Xoqonligining markazi qilib belgilanadi?
2. Oltoy
1. Turk xoqonligida ishlab chiqilgan jinoyatchilikka qarshi qonun hujjatlariga amal qilingan. O‘g‘rilik yoki buzuqlik qilgan shaxslarga qanday jazo qo'llanilgan?
2. Abruy qo'zg'aloni haqida kim ma'lumot bergan?
1. qo‘li yoki oyog‘i kesilgan
2. Abu Bakr Narshaxiyning «Buxoro tarixi» kitobidan
1. Hunarmandchilikda, ayniqsa, qurolsozlik, shishasozlik, to‘qimachilik yuksalgan hudud qaysi?
2. Kim So'g'ddagi ma’muriy islohotlarni ham an’anaviy mahalliy boshqaruv tamoyillarini ham deyarli o‘zgartirmay, aksincha, tudunlar, tarxonlar orqali uni mustahkamladi?
1. Toxariston
2. Xoqon To‘n yabg‘u (618–630)
1. Bu davrda chopuvchi qurolning yangi turi – qilich va dudama, uzun va og‘ir qilich –… paydo bo‘lgan?
2. Ov manzarasi tasvirlangan mis idish (Eftaliylar davri, V asr) qayerdan topilgan?
1. Palash
2. Pokistondan
Qaysi shaharning umumiy maydoni 25 gektarni tashkil etgan?
Tuproqqal'a
Nuqtalar o'rniga mos so'zlarni qo'ying?
1. IV asrda turkiy qabilalardan xioniylar dastlab ... vohasini egallashgan, janub tomonga yurib, Kushon hududida hukmronlik qilgan
1. Zarafshon,
1. Qaysi shahar bu davrda arab manbalarida ta’riflanganidek, «Madina at-tujjor» – «Savdogarlar shahri» bo‘lgan.
1. Poykand
1. Qo‘rg‘ontepa yaqinidagi Ajinatepadan buddaning haykallari topilib, o‘rganildi. 12 metrlik Ajinatepa buddasi haykali hozirgi kunda qayerda saqlanadi?
1. Dushanbe shahridagi Milliy arxeologiya muzeyid
2. ... asrning birinchi yarmida G‘arbiy Turk xoqonligi bilan Xitoy o‘rtasida, ayniqsa, iqtisodiy aloqalar faollashdi. Bu davrda Xitoyga ... marotaba savdo elchiligi yuboriladi
2. VII asr, to‘qqiz
1. Sug‘dda shakllangan azaliy demokratik tamoyillardan farqlanardi. Bu yerda boshqaruv kimning qo'lida bo'lgan?
2. Farg'onadan qo‘shni mamlakatlarga qanday mahsulotlar chiqarilgan?
1. Yirik dehqon, savdogar va shahar amaldorlaridan iborat Oqsoqollar Kengashi
2. bo‘yoq, rangli shisha buyumlar va dori-darmonlar
1. Qayerda V-VI asrlarda orqa tomonida tik turgan kamonchi tasviri tushirilgan kumush tangalar chiqarilgan?
2. buddaviy o‘quv maskanlari?
3. tosh va yog‘ochlarga o‘yib yozishga nihoyatda qulay bo‘lganyozuv qaysi?
1. Samarqand Sug‘dida
2. vihara
3. turkiy run (ko‘kturk) xati
Xorazmn ta’lim maskanlarida bolalarga, asosan, ..., ... va .... idan saboq berilgan.
o‘qish, yozish va jang san’ati
1. Kidariylar Hindistonda Gupta davlatini egallab, bu yerda 75 yil hukmronlik qilgan davrda qayerga elchilar yuborgan?
1. Xitoy
2. V asrda, nisbatan qadimiyroq bo‘lgan qishloq o‘rniga umumiy maydoni 18 gektar bo‘lgan yangi shahar barpo etiladi. bu qaysi shahar?
2. Panjikent
2. Turk qonunnomasi qaysi shaharda
Samarqand
1. Quyidagi mahalliy sulolalar qo‘lida bo‘lgan hududlar hokimliklari qanday ataladi Sug‘d va Farg‘onada oliy hukmdor – «ixshid», Keshda – «...», Buxoroda – «...», Ustrushonada – «...», Chochda – «...» deb atalgan.
2. Buxorodan qochib ketgan toifaning raisi bo‘lmish bir katta dehqonning nomi ... edi. Buxoro tilida bu so'z «... — gavharning shahari» demakdir.
1. ixrid, xudot, afshin, tudun
2. Hamuk, Hamuk — gavharning shahari
1. G‘arbiy Turk hukmdori To‘n yabg‘u o‘z qarorgohini qayerga ko‘chirgan?
2. G‘arbiy Turk xoqonligi tarkibida bo‘lgan Chochga Xoqon hokim etib kimni tayinlaydi. U esa G‘arbiy Turk xoqonligi yaratgan iqtisodiy va siyosiy erkinlikdan foydalanib, qayer bilan diplomatik aloqa o‘rnatdi.
1. Choch yaqinidagi Mingbuloq mavzesi
2. Tegin Tyanchji, Xitoy
1. Sug‘d jangchilari haqida xitoylik sayyoh tomonidan bitilgan esdaliklarida qanday ma’lumot mavjud?
2. Jayhun orqasidan Sharqqa qarab cho‘zilgan yerlar Turon, G‘arbga tomon cho‘zilgan yerlar esa Eron deb ataladi. Kaykovus va Afrosiyob bu mamalakatlarni o‘zaro taqsim qilganlarida Turon Afrosiyobga, Eron esa Kaykabod o‘g‘li Kaykovusga tekkan degan manba kimga tegishli?
1. •«Samarqand hokimining qabilasidan bo‘lgan ko‘pchilik jangchilar jasur va g‘ayratli bo‘lib, o‘limni nazar-pisand qilmagan. Janglarda hech bir raqib ularga bardosh bera olmagan.
2. Ibn Arabshoh
Nuqtalar o'rniga mos so'zlarni qo'ying?
1. Afrig‘iy podshohi ... tangasi zarb etilgan.
1. Shovshafar
1. Kidariylarning tangalari qaysi yozuvda zarb etilgan?
1. braxmiy
1. Termiz atrofidagi qaysi shahar, qadimgi davrda kichik manzilgoh sifatida paydo bo‘lgan IV–V asrlarga kelib maydoni 17 gektar bo‘lgan yirik shaharga aylandi?
1. Zartepa shahri
1. Turk xoqonligiga kim tomonidan asos solingan
Bumin
1. «Bu ko‘hna shahar dunyo ahamiyatiga ega bo‘lgani uchun YUNESKOning Butunjahon madaniy merosi ro‘yxatiga kiritilgan va unda: «Samarqand – madaniyatlar uchrashadigan makon», – degan so‘zlar yozib qo‘yilgan».- ushbu jumlalar kimga tegishli?
2. Shaharlarda so‘g‘d-turk ikki tilliligi rasmiy odat bo‘lganligi haqida kim o'z asarlarida ham qayd etib o‘tgan.
3. Abruy qo‘zg‘oloni haqidagi tasviriy asar kim tomonidan ishlangan?
1. Xubert Gizen, YUNESKO bosh direktori o‘rinbosari, 2016-yil.
2. Mahmud Qoshg‘ariyning «Devonu lug‘otit-turk» (XI asr)
3. rassom V. S. Kaydalov
1. Afrosiyob xarobalaridan topilgan devoriy rasmlarda Chag‘oniyon va Choch elchilarini qabul qilgan Sug‘d hukmdori kim bo'lgan?
2. To‘n yabg‘u boshqaruvda islohotlar o‘tkazib, qaram o‘lkalarga o‘z vakillari – eltabar (el (davlat) boshqaruvchilar)ni yuborgan bo'lsa, tushadigan soliq nazoratini kimlar orqali amalga oshiradi?
1. Varxuman
2. tudunlar
1. Choch hududida G‘arbiy Turk xoqonligi poytaxti bo'lganidan so'ng dastlab qaysi xoqon nomi chekilgan tangalari, keyinchalik esa qaysi xoqonning yabg‘u-xoqon puli deb nomlanuvchi tangalari muomalada bo‘lgan?
2. turkiy xalqlarning xislatlari haqida bitilgan «Manoqib al-atrok» asarida: «Sosoniy-forslar barcha xalqlardan davlatni boshqarish sohasida, xitoyliklar — hunarmandchilikda, yunonlar — ilm-fanda, turklar — harbiy ishda ustundirlar», — deb kim yozadi?
1. Tardu xoqon, To‘n yabg‘u xoqon
2. Arab adibi Johiz