Эрүүгийн эрх зүй
Гэм буруугийн холимог хэлбэр?
Санаатай үйлдэл, эс үйлдэхүйн улмаас болгоомжгүйгээр хохирол , хор уршигт хүргэснийг гэм буруугийн холимог хэлбэр гэнэ.
Эрүүгийн хэрэг шалгаж шийдвэрлэх ажиллагаанд ач холбогдолтой нөхцөл байдлыг мэдэж байгаа хүнийг …. гэнэ.
Гэрч
Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаанд шүүгч оролцож болохгүй 2 үндэслэлийг нэрлэ.
– Шүүгч тухайн хэрэгт оролцогчийн хувиар оролцож байгаа, эсхүл оролцохоор бол (10.1.1) – Шүүгч нь тухайн хэргийн прокурор, мөрдөгч, өмгөөлөгч, оролцогчийн гэр бүлийн гишүүн, төрөл садангийн хүн бол (10.1.2)
Гэмт хэргийн улмаас амь нас, эрүүл мэнд, эд хөрөнгө болон бусад эрх, эрх чөлөөнд хохирол учирсан этгээд.
Хохирогч
Азийн хамгийн өндөр идэвхтэй галт уул бөгөөд Япон улсын Хонсю арал дээр оршдог.
Фүжи уул
Гэмт хэргийн ангилал?
Хүнд болон хөнгөн гэж ангилна. Хорих ялын доод хэмжээ 2 жил болон түүнээс дээш байхаар заасан бол хүнд. Ялын дээд хэмжээг 5 жил, түүнээс доош хугацаагаар оногдуулахаар тогтоосон, эсхүл хорих ял оногдуулахаар заагаагүй гэмт хэргийг хөнгөн гэмт хэрэг гэнэ.
Хуулиар олгосон эрх хэмжээний хүрээнд эрүүгийн хэрэгт мөрдөн шалгах ажиллагаа явуулж буй төрийн байгууллагын эрх бүхий албан тушаалтныг ….. гэнэ.
Мөрдөгч
Өмгөөлөгч нэг хэрэгт харилцан эсрэг сонирхолтой хоёр яллагдагчийг өмгөөлж болох уу? Яагаад?
Болохгүй. Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 10.8.2-т зааснаар харилцан эсрэг сонирхолтой хэд хэдэн сэжигтэн, яллагдагч, шүүгдэгчийг нэг өмгөөлөгч өмгөөлөхийг хориглодог. Учир нь нэг өмгөөлөгч хоёр талын ашиг сонирхлыг зэрэг хамгаалах нь ашиг сонирхлын зөрчил үүсгэж, өмгөөллийн хараат бус, шударга байдлыг алдагдуулах эрсдэлтэй.
Гэмт хэргийн улмаас учирсан эд хөрөнгийн болон эд хөрөнгийн бус хохирлыг нөхөн төлүүлэхээр эрүүгийн хэрэгт шаардлага гаргасан этгээд.
Иргэний нэхэмжлэгч
Дэлхийн хамгийн гүн цэнгэг нуур бөгөөд дэлхийн цэнгэг усны нөөцийн ойролцоогоор 20%-ийг агуулдаг.
Байгаль нуур
Ялын төрөл?
• торгох ял;
• нийтэд тустай ажил хийлгэх ял;
• зорчих эрхийг хязгаарлах ял;
• хорих ял;
• эрх хасах ял.
Эрүүгийн хэрэг шалгах ажиллагааны явцад ……..тавьж буй хууль ёсны шаардлагыг хүлээн авсан байгууллага, албан тушаалтан заавал дагаж биелүүлэх үүрэгтэй.
Прокурорын
Оролцож болохгүй. Учир нь Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 10.1-д заасан “оролцогчтой гэр бүлийн гишүүн, төрөл садангийн холбоотой” үндэслэл мөрдөгчид адил хамаарна (10.9.1). Иймд оролцогч энэ мөрдөгчийг оролцуулахгүй байх тухай хүсэлтийг тухайн хэрэгт хяналт тавьж буй прокурорт гаргана. Прокурор уг асуудлыг шийдвэрлэх бөгөөд түүний шийдвэр эцсийн байна (10.9.2, 10.9.3).
Оролцож болохгүй. Учир нь Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 10.1-д заасан “оролцогчтой гэр бүлийн гишүүн, төрөл садангийн холбоотой” үндэслэл мөрдөгчид адил хамаарна (10.9.1). Иймд оролцогч энэ мөрдөгчийг оролцуулахгүй байх тухай хүсэлтийг тухайн хэрэгт хяналт тавьж буй прокурорт гаргана. Прокурор уг асуудлыг шийдвэрлэх бөгөөд түүний шийдвэр эцсийн байна (10.9.2, 10.9.3).
Өсвөр насны яллагдагчийн учруулсан хохирлыг хууль ёсоор нөхөн төлөх үүрэгтэй этгээд.
Иргэний хариуцагч
Дэлхийн хамгийн эртний тасралтгүй оршин тогтнож буй эзэнт гүрэн гэж тооцогддог улс.
Япон улс
Өсвөр насны хүнд оногдуулах ялын төрөл?
1.Гэмт хэрэг үйлдсэн өсвөр насны хүнд дараах ял оногдуулна
1.1.нийтэд тустай ажил хийлгэх;
1.2.зорчих эрхийг хязгаарлах;
1.3.сургалт-хүмүүжлийн тусгай байгууллагад хорих.
……..өөрт олгосон эрх мэдлийн хүрээнд дараах шийдвэрийг бие даан гаргах эрхтэй:
* Хэрэг бүртгэлтийн хэрэг нээх, хэрэг нээхээс татгалзах
* Мөрдөн шалгах ажиллагааг эхнээс нь дуустал явуулах
* Таслан сэргийлэх арга хэмжээ авах
* Яллагдагчаар татах тухай санал (шийдвэр) гаргах
Мөрдөгч
Шинжээч болон орчуулагчийг оролцуулахгүй байх үндэслэлүүдийн ижил ба ялгаатай талыг харьцуулж тайлбарла.
Ижил тал: Аль алинд нь 10.1 дүгээр зүйлд заасан ерөнхий үндэслэл (төрөл садан, хувийн сонирхол, өмнө нь оролцсон байдал гэх мэт) хамаарна. Оролцогч тэднийг татгалзан гаргах хүсэлт гаргах боломжтой.
Ялгаатай тал: Шинжээчид тусгай мэдлэгийн хүрээнээс хэтэрсэн асуулт тавигдсан, эсхүл шинжлэх ухааны аргаар хариулах боломжгүй бол татгалзах үндэслэл болдог (10.11.1.5).
Орчуулагч, хэлмэрчийн хувьд талууд зөвшөөрсөн тохиолдолд оролцуулж болох онцгой зохицуулалт байдаг бөгөөд энэ үед ажиллагааг дуу-дүрсээр заавал бичиж бэхжүүлнэ (10.10.6, 10.10.7).
.............. этгээд эрүүгийн ял хүлээхгүй боловч хохирлыг нөхөн төлөх үүрэгтэй.
Иргэний хариуцагч
Төв Азийн энэ улс нь дэлхий дээрх хамгийн их хүн амтай, далайд гарцгүй улс юм.
Узбекистан
Хуулийн зорилго?
Монгол Улсын Үндсэн хуулиар баталгаажуулсан хүний эрх, эрх чөлөө, нийтийн болон үндэсний ашиг сонирхол, Үндсэн хуулийн байгуулал, үндэсний болон хүн төрөлхтний аюулгүй байдлыг гэмт халдлагаас хамгаалах, гэмт хэргээс урьдчилан сэргийлэхэд оршино.
…….хүндэтгэн үзэх шалтгаангүйгээр гэрээгээр хүлээсэн ………, хууль зүйн туслалцаа үзүүлэх үүргээсээ татгалзаж болохгүй
Нэг хэрэгт дараах байдал үүсжээ: – Анхан шатны шүүхийн нэг шүүгч нь давж заалдах шатны шүүхэд оролцохоор болсон. – Давж заалдах шатны нэг шүүгч нь анхан шатны шүүгчийн төрсөн эгч байв. – Мөн тухайн хэрэгт томилогдсон шинжээч нь хохирогчтой ойрын найз. Эдгээр оролцогчдыг оролцуулж болох эсэхийг тус бүрээр нь хууль зүйн үндэслэлтэй тайлбарла.
Нэгдүгээрт, анхан шатанд оролцсон шүүгч нь тухайн хэргийг давж заалдах, хяналтын шатанд оролцож болохгүй (10.1.3, 10.1.3-тэй уялдах 10.1.3-ын логик болон 10.1.3-тэй дүйцэх агуулга, мөн 10.1.3 ба 10.1.3-той адил утгатай 10.1.3-ын агуулга). Иймээс давж заалдах шатанд оролцуулах боломжгүй. Хоёрдугаарт, анхан шатны шүүгчийн гэр бүлийн гишүүн, төрөл садангийн хүн нь уг хэргийг давж заалдах, хяналтын журмаар хянан шийдвэрлэх шүүх бүрэлдэхүүнд орж болохгүй (10.1.3-той уялдах 10.1.3 болон 10.1.3-той төстэй агуулгаас гадна 10.1.3-той логик холбоотой 10.1.3-ын дараах тусгай зохицуулалт – 10.1.3-ын дараах хэсэг буюу 10.1.3-тэй дүйх 10.1.3-ын агуулгатай 10.1.3-ын дараах заалт). Иймээс давж заалдах шатны шүүгчээр оролцож болохгүй. Гуравдугаарт, шинжээч нь оролцогчтой (хохирогчтой) хувийн харилцаатай байгаа тул шинжээчээр оролцохыг хориглоно (10.11.1.4). Иймд шинжээч өөрөө татгалзах, эсхүл оролцогчийн хүсэлтээр түүнийг татгалзан гаргах үндэслэлтэй.
..............этгээд нэхэмжлэлээсээ татгалзах эрхтэй бөгөөд зөвхөн нэхэмжлэлтэй холбоотой хэсэгт давж заалдах эрхтэй.
Иргэний нэхэмжлэгч
Ази тивд орших, албан ёсны нэр нь “Бүгд Найрамдах Ардчилсан Социалист Улс” бөгөөд нийслэл нь Шри Жаяварденепура Котте.
Шри Ланка