I
Jarh so’zi lug’atda?
Yaralash
Tana qilish
Jarh so’zi istelohda?
roviy yoki guvohga uning gapi eʼtiborga olinmasligi, unga amal qilinmasligiga sabab boʻluvchi salbiy shaxsiy sifatlarning nisbat berilishiga aytiladi.
Ta’dil lug’atda?
addala” soʼzining masdari boʻlib, lugʻatda “adolatli deb topish” maʼnosini anglatadi.
Ta’dil istelohda?
roviy yoki guvohga uning gapi eʼtiborga olinib, amal qilinishiga sabab boʻluvchi shaxsiy ijobiy sifatlarning nisbat berilishiga “taʼdil” deb aytiladi.
Jarh va ta’dil maqsadi nima?
Hadisni soxtalikdan asrash
Jarh va ta’dil ilmining shariy jihatdan joizligi haqidagi asosiy dalil nima?
Hujurot 6- oyat
Ey iymon keltirganlar! Agar fosiq xabar keltirsa, aniqlab koʻringlar, bir qavmga bilmasdan musibat yetkazib qoʻyib, qilganingizga nadomat chekuvchi boʻlmanglar”
Nega g’iybat emas joiz?
Shaxsiy emas ummat manfaati dinni himoya qilish yolg’onni oldini olish uchun ishlatilinadi
Muhammad ibn Sirin fitnadan oldin isnod so’ralmagan degan fitna nima ?
Usmon (r.a.)ni o’ldirilishi
Jamal- Siffin jangi
Abdulloh ibn Zubayr hodisasi
Muxtalit nima?
Xotirasi zaif roviy
Hokim Naysaburiy mudallis roviylarni nechiga bo’lgan ?
6
Jarh va taʼdil” ilmining ilk belgilari, yaʼni roviyning “zabti”ga nisbatan tanqidiy baho berish qaysi davrga tegishli?
Paygʻambar (s.a.v.) davriga taalluqlidir. Jumladan, Imom Buxoriyning “al-Jomeʼ as-sahih”da keltirilgan “Zulyadayn hadisi”ida Muhammad (s.a.v.) sahobiyning diqqati va zabtini tekshirish uchun atrofdagi boshqa sahobiylardan bu haqida soʻragan va bu orqali “jarh va taʼdil”ning joizligi haqida xabar bergan.
Abu Bakr jarh- ta’dil ilmini uslubini qanday qo’llagan?
sharʼiy hukm uchun ikki guvohning shartligi toʻgʻrisidagi qoidaga asoslanib, boshqa bir sahobiyning ushbu hadisni eshitganini soʻragan edi.
Hadis isnodi haqida 1- qatiy soragan sahobiy?
Umar (r.a.) izn so’rash haqidagi hadisga guvoh so’ragan
Mustaqil fan sifatida qachon shakllandi?
Tobeinlar davrida 65-135/684-752
Jarh vata’dilda ishlatilgan adolat mezonlari?
Musulmon bo’lish
Balog’atga yetgan
Aqlli
Rostgo’y
Taqvodor
Bid’atchi bo’lmagan
Hokim Naysaburiy fikricha jarh va tadil kimlar tomonidan boshlangan?
Abu Bakr
Umar
Ali
Zayd ibn Sobit(r.a.)lar
Ibn Hibbon hadis roviylarini tekshirish borasida kimlarni eslatadi?
Umar
Ali
Zayd ibn Alqama
Ibn Abbos(ar.a.) lar
Tobeinlar davrida mashhurlar jarh va tadilda?
Ibn Sirin
Tovus ibn Kayson
Ibn Jubayr
Tankura va tu’rafu atamasi jarh va ta’dilda?
Ba’zan ma’lum ba’zan nomalum rivoyat keltiriladi, mustahkam emas.
Imom Hanbal jarh va ta’dilda qaysi ustozdan ta’sir olgan?
Ali ibn Madiniy
Makkadan boshqa qayerda jarh va ta’dil rivojlangan?
Kufa
Basra
Shom
Misr
Vosit
Imom Avzoiyning jarh va ta’dilga qo’shgan hissasi?
Shomda maktab ochgan
Tarix al kabirda roviylat soni?
13.800
Tarix al avsat qancha roviy keltirilgan?
1691
Jarh vata’dil ilmi asarlari nechinchi asrda yozila boshlangan?
Hijriy 4- asrda