1
J.A. Schumpeter innovatsiyani qanday atagan?
“Ijodiy buzilish” (Creative Destruction) jarayoni.
Turizmda innovatsiya turlari qaysilar?
Texnologik, tashkiliy, marketing va ijtimoiy innovatsiyalar.
Innovatsion faoliyat nima
Yangi g‘oyalar, texnologiyalar, mahsulot va xizmatlarni yaratish, joriy etish va tijoratlashtirishga qaratilgan tizimli jarayon.
RBV nazariyasini kim ishlab chiqqan?
J. Barney (1991).
SWOT nechta elementdan iborat va qaysilar?
4 ta: Strengths, Weaknesses, Opportunities, Threats.
Texnologik-ijtimoiy sintez nima?
Texnologik innovatsiyalar va ijtimoiy o‘zgarishlarning birgalikda qo‘llanishi.
Hall va Williams innovatsiyalarni nechta turga ajratgan?
5 turga: mahsulot, jarayon, boshqaruv, marketing, institutsional.
Dinamik qobiliyatlar bosqichlari:
Sensing, Seizing, Reconfiguring.
Ochiq innovatsiya muallifi?
H. Chesbrough (2003).
PESTELdagi “E”?
Economic yoki Environmental (kontekstga qarab).
Noyob resurslar:
Intellektual kapital, brend, kreativ xodimlar, texnologik infratuzilma, strategik sheriklik.
Inkremental vs Radikal innovatsiya:
Inkremental – bosqichma-bosqich takomillashtirish.
Radikal – tub o‘zgarish, yangi model yaratish.
Stage-Gate mohiyati:
Loyihani bosqichlarga bo‘lish va har bosqichda qaror qabul qilish.
Benchmarking turlari:
Ichki, raqobatbardosh, funksional, umumiy.
BSC yo‘nalishlari:
Moliyaviy, mijozlar, ichki jarayonlar, o‘rganish va rivojlanish.
Dinamik qobiliyatlar ahamiyati:
Tez o‘zgaruvchan turizm bozorida moslashuvchanlik va raqobat ustunligi yaratadi.
Strategiyani amalga oshirish bosqichlari:
Strategik tahlil → Yo‘nalishni tanlash → Resurslarni taqsimlash → Monitoring va baholash.
Portfel boshqaruvi muvozanati:
Qisqa/uzoq muddatli, yuqori/past xavfli, inkremental/radikal innovatsiyalar o‘rtasida balans.
Raqamli transformatsiya ustunligi:
Operatsion samaradorlik, mijoz tajribasini yaxshilash, xarajatlarni kamaytirish.
IoT mehmonxonada:
Smart xona boshqaruvi, energiya tejamkorlik, individual xizmat.
Ochiq innovatsiya afzalliklari va xavflari:
Afzallik: bilim almashinuvi, tezkor innovatsiya.
Xavf: maxfiylik yo‘qotilishi, hamkorlikdagi nizolar.
SECI asosida tizim:
Tajriba almashish → Hujjatlashtirish → Ma’lumotlar bazasi → Trening va amaliyot.
SWOT + PESTEL integratsiyasi:
Ichki kuchli tomonlarni tashqi imkoniyatlar bilan uyg‘unlashtirish orqali strategik reja ishlab chiqiladi.
Stage-Gate + MCDM:
Har bosqichda ko‘p mezonli baholash orqali risk kamayadi va resurslar samarali taqsimlanadi.
AI va Big Data asosida model:
Shaxsiylashtirilgan takliflar, dinamik narxlash, chatbot xizmatlari, prognozlash tizimlari orqali ma’lumotga asoslangan boshqaruv modeli.