Tayanch tushunchlar
“Haj”
“Islomning beshinchi ustuni, imkoniyati bor musulmon umrida bir marta Makkaga borib Ka’bani tavof qilish amali.”
Payg‘ambar Muhammad Makkadan Madinaga ko‘chib borgan. Shu voqeadan hijriy taqvim boshlanadi.
“Hijra”
“Qur’onda ‘asal’ so‘zi ‘sut’ so‘zidan kamroq eslatilgan.”
To‘g‘ri (Asal 1 marta (47:15), sut esa 4 martadan ko‘proq eslatilgan: 16:66, 23:21, 37:45, 47:15)
“5”
“Islomning besh ustuni”
“Nima – 2754 marta?” +/- 100
“Alloh” ismining Qur’onda keltirilish soni 2697 marta. “Rahmon” ismi esa 57 marta. Ikkala ism birgalikda necha marta zikr etilgan?
“Zakot”
“Boylikning 2,5 foizini muhtojlarga berish sharti.”
Musulmonlar Makkani qaytarib olgan voqea. Bu jangsiz sodir bo‘lgan.
“Makkaning fath qilinishi”
“Payg‘ambar Muhammad (s.a.v) vafot etganlarida o‘zidan bir qiz va bir o‘g‘il qoldirgan.”
Yolg‘on (Uning barcha o‘g‘illari tirikligida vafot etgan, qizlari esa Fotima va boshqalar – lekin o‘g‘il qolmagan. Aniqrog‘i, vafot vaqtida tirik qizi Fotima bor edi, o‘g‘il yo‘q edi.)
“99”
“Allohning go‘zal ismlari soni (al-Asma ul-husna)”
“Nima – 6 ta?” +100
Surat al-Fotihada “Iyyaka na’budu va iyyaka nasta’iyn” deyilgan. Bu oyatda nechta “i” harfi bor?
“Ro‘za (savm)”
“Ramazon oyida tong otishdan quyosh botguncha ovqat, ichimlik va jinsiy aloqadan tiyilish.”
Ali va Muoviya o‘rtasidagi jang. Qur’on sahifalari nayzalarga osilgan.
“Siffin jangi”
“Islomda itni uyda saqlash butunlay man etilgan (harom hisoblanadi).”
Yolg‘on (It ov, qo‘riq va chorva uchun ruxsat etilgan; faqat hech qanday zaruratsiz uyda saqlash makruh yoki man, ammo mutlaq harom emas.)
“30”
“Qur’onning juzlari soni”
“Nima – qashshoqlik?” (to‘liq: “bir ummatga ochlik va qashshoqlik kirmaydi”, lekin savol ikkinchisini so‘rayapti) -100
Payg‘ambar (s.a.v)ning “Bir ummatga ikkita qo‘rquv (xavf) kirmaydi: ... va ...” degan hadisi bor. Ikkinchi qo‘rquv nima?
“Jizya”
“Islom davlatida yashovchi musulmon bo‘lmagan erkaklardan olinadigan soliq.”
Uchinchi xalifa Usmon ibn Affon o‘ldirilgan. Bu voqea musulmonlar orasida katta kelishmovchilik chiqargan.
“Usmonning o‘ldirilishi”
“Ro‘za vaqtida tomir ichiga dori yuborish (inʼektsiya) ro‘zani buzishi haqida olimlar ixtilof qilishadi.”
To‘g‘ri (Baʼzi mazhablar buzadi, baʼzilari – buzmaydi, chunki bu oshqozon orqali emas. Masalan, hanafiylarning kuchliroq qavli – og‘riq qoldiruvchi ukol ro‘zani buzmaydi, oziqaviy ukol esa buzadi.)
“73”
“Musulmonlarning firqalarga bo‘linishi haqidagi hadisda zikr qilingan 73 firqadan biri najot topadi.”
“Nima – sharob (jannat sharobi)?” -
Jannatning eng baland darajasi “Firdavs” deb ataladi. Uni to‘rt narsa o‘rab olgan: suv, asal, sut va...
“Tafsir”
“Qur’on oyatlarini izohlash, tushuntirish ilmi.”
Mo‘g‘ullar Bag‘dodni bosib olib, abbosiy xalifalikka barham bergan.
“Bag‘dodning mo‘g‘ullar tomonidan vayron qilinishi”
“Musulmon olimlarining aksariyatiga ko‘ra, surat (rasm) chizish – odam yoki jonivor bo‘lsa – haromdir.”
Yolg‘on (Bu murakkab masala. Ko‘pchilik ulamolar aynan butga sig‘inish maqsadida bo‘lmagan, to‘liq soyali tasvirlar (haykalsiz) makruh yoki ruxsat, ayniqsa ta’lim va huquq uchun. “Mutlaq harom” degan hukm unchalik keng emas. Shuning uchun bu gap noto‘g‘ri deb baholanadi.)
“610 (milodiy)”
“Muhammad (s.a.v) ga birinchi vahiy – ‘Iqro’ surasi nozil bo‘lgan yil”
“Nima – 7 ta?” + 50
“Kursiy oyati”da Allohning ilmi osmonlar va yerni qamrab olgani aytiladi. Unda nechta “va” (و) bog‘lovchisi ishlatilgan?