a
Davlat va huquq nazariyasining predmet?
davlat va huquqning vujudga kelishi, rivojlanishi, harakatda bo'lishi (faoliyat ko‘rsatishi) va istiqboli to‘g‘risidagi eng umumiy qonuniyatlarni organadi.
Davlat va huquqni yaxlit institut sifatida ko‘rib chiqadi. Davlat va huquq nazariyasi fanining o‘ziga xos xu susiyatlari?
- - davlat va huquq nazariyasi - ijtimoiy fan. Uning o‘rganadigan sohasi muhim ijtimoiy hodisalar bo‘lmish davlat va huquqdir;- davlat va huquq nazariyasi - nazariy fan. U davlat va huquq taraqqiyotining umumiy qonuniyatlarini ochib beradi;- davlat va huquq nazariyasi - falsafiy xususiyatga ega bo‘lgan fan;- davlat va huquq nazariyasi - metodologik fan. Yuris- prudensiyaning barcha sohalarini huquqiy metodologiya bilan qurollantiradi;- davlat va huquq nazariyasi - amaliyotga yo‘naltirilgan fan. Yuridik amaliyotdagi bo‘shliqlar, muammolar, ziddiyatlarni aniqlash va bartaraf etish usullarini ishlab chiqadi, davlat va huquq rivojining yo‘nalishlarini belgilab beradi;
tabiat va jamiyat rivojlanishining umumiy qonuniyatlarini o‘rganadi. U jamiyat, shaxs, davlat va huquq masalalariga ijtimoiy hodisa sifatida yondashadi va ularni umumiy tarzda ko'rib chiqadi. ushbu tarif qaysi fan bilan bog'liqligi haqida?
Falsafa fani bilan bog‘liqligi
ishlab chiqarish munosabat lari, moliya, kredit, tadbirkorlik va boshqa shu kabi masala- larni o‘rgansa, davlat va huquq nazariyasi fani esa jamiyat siyosiy tizimining muhim tarkibiy qismi bo‘lgan davlat va huquq hodisalariga o‘zining asosiy predmeti sifatida qaraydi. Ushbu fanlarning o'zaro ta’siri va aloqasi davlat va huquqning iqtisodiyotga qanchalik bog‘liq ekanligini o'rganishga va aniqxizmat qiladi. qaysi fan bilan bog'liqligi?
Iqtisodiy fanlar bilan bog‘liqligi.
Oliy yuridik ma’lumot berish konsepsiyasi maqsadi ?
davlatning huquqiy hayotida ijodiy faol qatnasha oladigan, yuqori malaka va chuqur bilimga hamda normativ-huquqiy hujjatlarni sharhlash va qo‘llash qobiliyatiga ega bo‘lgan mutaxas- sislarni tayyorlashga qaratilgan.
Davlat va huquq nazariyasi fanini o‘qitishdan maqsad?
talabalarda davlat va huquqning vujudga kelishi, rivojlanishi, harakatda bo'lishi (faoliyat ko'rsatishi) va istiqboli to‘g‘risidagi eng umumiy qonuniyatlar yuzasidan tushuncha- larni shakllantirishdir.
Prognozlash funksiyasi?
Davlat va huquq sohasining kelajakdagi holatini ilmiy o‘rganish va bashoratlash muhim ahamiyatga ega. Chunki buning natijasida davlat va huquq ning istiqboliga oid ilmiy ma’lumotlarga ega bo‘lish mumkin
Metodologik funksiya?
Yurisprudensiya uchun funda mental fan hisoblanadigan davlat va huquq nazariyasi sohaviy yuridik fanlarga nisbatan metodologik funksiyasini bajaradi. Bunda ushbu fanlarni zaruriy tushuncha va kategoriyalar bilan qurollantiradi, ularning o'rganish obyekti va predmeti doirasini chegaralab beradi. Siyosiy-boshqaruvlik funksiyasi.
Davlat va huquq nazariyasi fundamental fan sifatida bir qator funksiyalarni bajaradi ular qaysilar?
Bularga tologik, gnoseologik, evristik, metodologik, siyosiy-boshqaruv- lik, mafkuraviy, prognozlash funksiyalari kiradi.
Davlat va huquqni modellashtirish usuli?
turli davlat va huquq hodisalari o‘rtasida ma’lum bir o'xsbashlik mavjudligi bois ulardan birining xususiy belgilari (modeli)ni o‘rgangan holda boshqalari haqida yetarlicha fikr yuritish mumkin bo‘ladi.
Formal-yuridik usul?
huquq nomalarini va huquqning ichki tuzilishini o'rganadi, huquqning shakllari va manbalarini tahlil qiladi. Umuman, bu usul davlat va huquqning tabiatidan kelib chiqqan holda davlat va huquqning fenomenini ochib berishga va ma’lum tizimga solishga yordam beradi.
Davlat va huquq nazariyasi metodlari nechta guruhga bo'linadi?
4 ta guruh
Davlat va huquq nazariyasi fanining metodlari tarifi?
davlat va huquq hodisalarini o‘rganish usullari hisoblanadi. Ular davlat va huquqning turli sohalari va jihatlarini ochib berishga ko‘maklashadi. Davlat va- huquq to‘g‘risidagi bilim- larni o'rganish, to'plash, umumlashtirish va muayyan tizimga keltirishga yordam beradi.
Davlat va huquq nazariyasi yuridik fanlar tizimida qanday fan sifatida namoyon bo‘ladi ?
umumiy, fundamental va metodologik.
Yuridik fanlar tasnifli?
1) tarixiy-nazariy yuridik fanlar (Davlat va huquq nazariyasi, Davlat va huquq tarixi, Huquq falsafasi, Huquq sotsiologiyasi va boshqalar); 2) sohaviy (yoki maxsus, tarmoq) yuridik fanlar (Konstitutsiyaviy huquq, Fuqarolik huquqi, Mehnat huquqi, Ma’muriy huquq, Moliya huquqi, Soliq huquqi, Yer huquqi, Jinoyat huquqi, Jinoyat-protsessual huquqi, Fuqarolik protsessual huquqi va boshqalar); 3) amaliy yuridik fanlar (Kriminalistika, Sud buxgal- teriyasi, Sud meditsinasi, Sud psixiatriyasi); 4) xalqaro huquqiy fanlar (Xalqaro huquq, Xalqaro xusUsiy huquq, Xalqaro jinoyat huquqi va boshqalar)
Siyosatshunoslik fani bilan bog‘liqligi haqida ayting?
Siyosat- shunoslik fani jamiyat siyosiy tizimini, siyosiy institutlar, siyosiy partiyalar, davlat hokimiyati, jamoat tashkilotlari va ular ning faoliyatini, davlat va shaxsning siyosiy-huquqiy munosa- batlarini o'rganadi. Har ikkala fanning ham o‘rganish obyekti jamiyatni boshqarish bilan bog'liq masalalar hisoblanadi.
Sotsiologiya fan bilan bog'liqligi?
Sotsiologiya fani jamiyatni yaxlit, uyushgan tizim sifatida tadqiq etadi, jami yat a’zolarining huquqqa, huquqiy amaliyotga, davlat organ lari va mansabdor shaxslar faoliyatiga bo‘lgan munosabatini hamda ularning davlat va huquq hodisalarining bugungi holati va istiqboliga oid qarashlari va istaklarini o'rganuvchi fandir. Mazkur fan davlat va huquq nazariyasi fani uchun tegish li ma’lumot va xulosalarni beradi.
davlat va huquq hodisalari alohida-alohida soha bo‘lmasdan, balki u yagona fan hisoblanadi va nisbatan mustaqil bo'lgan necha qisimga bo'linadi?
ikkita qismga, ya’ni davlat nazariyasi va huquq nazari- yasiga ajratiladi.
Davlat va huquq nazariyasi .....?
davlat va huquqda o‘z ifo- dasini topgan jamiyat rivojining obyektiv qonunlarini, ularning ijtimoiy-siyosiy maqsadlarini tushuntiradi, ijtimoiy munosabat larni huquqiy tartibga solishning va huquqiy munosabatlar rivojlanish yo‘nalishlarining butun bir mexanizmini ko‘rsatib beradi.
«Nazariya»haqida ma'lumot?
«ko‘rib chiqmoq», «tadqiq etmoq», «tah- lil qilmoq» degan ma’nolarni anglatadi. «Nazariya» - keng ma’noda voqea-hodisalarning o‘zaro aloqasi va qonuniyatlari haqida yaxlit tasavvur hosil qiluvchi ilmiy bilim shaklidir. Tor ma’noda esa - u yoki bu sohadagi bilimning asosiy g‘oyalar tizimi
Falsafiy qonun va kategoriyalarga bevosita bog‘lanib keta- digan usullardan biri?
mavhumlik (abstrakt)dan aniqlikka va aniqlikdan mavhumlikga o‘tish usuli
Davlat va huquqni o‘rganishning yana bir usuli tizimli usul hisoblanadi. Davlat va huquq mohiyatiga, tuzilishiga ko‘ra qanday tizimga kiradi?
murakkab tizimli hodisadir.
Davlat va huquq haqidagi hodisalarni o‘rganishda tarixiy usul ham qo'llaniladi nima uchun?
Chunki davlat va huquqning ildizini bilish uchun tarixiy an’analarni bilishi zarur bo'ladi.
Qiyoslash usuli orqali nimalar o'rganiladi?
davlat va huquq haqidagi hodisa va qarashlar (fikrlar) qiyoslab o‘rganiladi.
Sotsial-eksperiment usuli - tarifi?
davlat va huquqqa doir biror norma qo'llanishining maqsadga muvofiqligini tajriba (eksperi- ment) yo'li bilan muayyan hududlarda sinab ko‘rish.