Buxoro xonligi
O'rta Osiyoda qaysi asosiy xonliklar bo'lgan?
Buxoro xonligi (amirligi), Xiva xonligi va Qo'qon xonligii
"O'zbek" nomi qanday paydo bo'lgan?
XV asrda Shayboniy boshchiligidagi ulusda yashagan ko'chmanchilar o'zbek nomi bilan atalgan.
Buxoro xonligiga kim va qachon asos solgan?
1501-yilda Muhammad Shayboniyxon.
Poytaxt Buxoroga qachon va nega ko'chirilgan?
1533-yilda Ubaydullaxon ko'chirgan. Uning otasi Mahmud Sulton Buxoro hokimi bo'lgan, shu sababli davlat Buxoro xonligi deb ataladi.
Abdullaxon II davrining ahamiyati nima?
1583–1598-yillarda xonlik qudrati cho'qqisiga chiqdi. Kuchli markazlashgan davlat barpo etildi, pul, ma'muriy va harbiy islohotlar o'tkazildi.
Ashtarxoniylar sulolasi qachon hokimiyatga kelgan?
.Shayboniylarning oxirgi vakili Pirmuhammadxon vafotidan keyin, 1601-yilda. Asoschisi Boqi Muhammad (1601–1605).
Buxoro amirligi qachon paydo bo'lgan?
1756-yildan boshqaruv Mang'itlar qo'liga o'tdi, hukmdorlar o'zini amir deb atadi.
Xiva va Qo'qon xonliklari qaysi yillarda mavjud bo'lgan?
Xiva xonligi 1511–1920-yillarda, Qo'qon xonligi 1709–1876-yillarda (slaydlarning birida 1710–1875 deb ham berilgan).
Buxoro xonligida yer egaligi shakllari va soliqlar qanday bo'lgan?
Yer shakllari: mulki sultoniy (davlat), mulk (xususiy) va vaqf (din va masjidlar). Soliqlar: xiroj (hosildan), tan (jon solig'i) va zakot (chorva va mulkdan).
Buxoro amiri Rossiyaga qanday munosabatda bo'lgan?
Amir huquqan mustaqil hisoblansa ham, amalda podshoga qaram edi. Said Olimxon davrida (1910–1920) qaramlik yanada ortdi, amirlikda 7 ta rus xususiy banki filiali ishlagan.
Buxoro amirligi qachon va qanday tugatilgan?
1920-yilda Qizil Armiya operatsiyasi natijasida. Amir Afg'onistonga qochdi, Buxoro Xalq Sovet Respublikasi (BXSR) tuzildi.
Rossiyaning Turkistonni bosib olishdan maqsadlari nima edi?
Arzon xom ashyo bazasi, Rossiya mahsulotlari uchun bozor, Qrim urushidan keyin yo'qotilgan Qora dengiz portlari o'rnini to'ldirish va Angliya ta'sirini kamaytirish, hamda yersiz aholini ko'chirib keltirish.
Istilo necha bosqichda amalga oshirilgan?
To'rt bosqichda: 1847–1865, 1865–1868, 1873–1876 va 1877–1885-yillar (oxirgisida turkmanlar bo'ysundirildi).
Toshkent va Samarqand qachon bosib olingan?
Toshkent 1865-yil iyunda, Samarqand 1868-yilda.
Xiva xonligi qachon bo'ysundirilgan?
1873-yil 29-mayda Xiva shahri bosib olindi. 12-avgustda "Gandimiyon bitimi" imzolanib, xonlik qaram davlatga aylantirildi.
Qo'qon xonligi qachon tugatilgan?
1876-yil 19-fevralda tugatilib, o'rniga Farg'ona viloyati tashkil etildi.
Turkiston general-gubernatorligi va harbiy okrugi qachon tashkil etilgan?
General-gubernatorlik 1867-yil 11-iyunda. Turkiston harbiy okrugi (THO) esa 1867-yil 13-iyulda, imperator Aleksandr II buyrug'i bilan.
THO ning asosiy vazifalari qanday edi?
Istilochilik rejalarini amalga oshirish, xonliklarni imperiya ta'sirida ushlab turish, chegaralarni qo'riqlash, razvedka olib borish, o'lkani o'rganish va milliy ozodlik harakatlarini bostirish.
Turkistonning birinchi general-gubernatori kim bo'lgan?
K.P. fon Kaufman (1867–1882), u harbiy okrug bosh qo'mondoni ham edi.
Turkiston general-gubernatorligi tarkibida qaysi viloyatlar bo'lgan?
Sirdaryo, Farg'ona, Samarqand, Yettisuv va Kaspiyorti viloyatlari.
Viloyatlarni kim boshqargan?
Podsho tayinlagan harbiy gubernatorlar. Quyi bo'g'inlar: uyezd, volost (bo'lis) va uchastka.
1876-yilgi Farg'ona qo'zg'olonlarining borishi qanday bo'lgan?
Xudoyqul xon ko'tarilib Shohimardon va Langarni egalladi, lekin Korolkov otryadi uni mag'lub etdi. Keyin Abdullabek boshchiligidagi harakat 25-aprelda Yangiariq jangida general Skobelev tomonidan yengildi.
Toshkentdagi "vabo isyoni" (1892) nima sababdan yuz bergan?
Chor ma'muriyatining diniy e'tiqod va mahalliy sharoitni hisobga olmay o'tkazgan vaboga qarshi choralari sabab bo'ldi. 24-iyunda Sebzor dahasidan 500 ga yaqin odam "yangi shahar"ga bostirib kirdi, qo'zg'olon shafqatsiz bostirildi.
1898-yilgi Andijon qo'zg'olonini kim boshqargan?
Muhammad Ali eshon (Dukchi eshon). 17-may kuni ~1000 qo'zg'olonchi Andijondagi 20-Turkiston liniya batalyoni kazarmasiga hujum qildi, hujum muvaffaqiyatsiz tugadi. Dukchi eshon 12-iyunda qatl etildi.
1916-yilgi qo'zg'olonning sababi nima edi?
1916-yil 25-iyunda Nikolay II Turkiston erkaklarini (19–43 yosh) front ortidagi ishlarga safarbar qilish haqida farmon berdi. Bu Farg'ona, Samarqand, Sirdaryo, Yettisuv va boshqa viloyatlarda ommaviy qo'zg'olonlarga olib keldi, Jizzax qo'zg'oloni ularning eng yirigi bo'ldi.