Томас Пейн "Адам құқықтары"
Пейннің «Естілік» (1776) еңбегінің негізгі үндеуі қандай болды?
Жауабы: Американ халқын саяси және экономикалық бостандық үшін ағылшын монархиясына қарсы әділетті соғысқа шақырды
Автордың пайымдауынша, демократия мен конституциялық либерализмнің басты айырмашылығы неде?
Демократия – бұл билікті жинақтау және оны халық еркіне бағындыру әдісі болса, конституциялық либерализм – жеке адамның бостандығын қорғау үшін билікті шектеу жүйесі
Бір елдің басқа елге қысым көрсету шарасы
Санкция
"Адам дүниеден өткенде оның билігі де өзімен бірге өледі".
Томас Пейн. (Өткен ұрпақтың билігіне қарсы аргументі).
Әлемдегі ең кішкентай мемлекет
Ватикан
Пейн «Адам құқықтары» кітабын қандай мақсатпен жазды?
Кітап 1789–1794 жылдардағы француз революциясының принциптерін Эдмунд Берктің (Берк мырза) сынынан қорғау мақсатында жазылды.
«Либералды емес демократия» (illiberal democracy) термині нені білдіреді?
Бұл – сайлау өткізілетін, бірақ азаматтардың бостандықтары сақталмайтын және билік заңмен шектелмейтін басқару жүйесі
Өткен ұрпақтың заңдары бүгінгі біздің өмірімізді толық билеуі керек пе?
Пейннің пікірінше, жоқ. Әр ұрпақ өз тағдырын өзі шешуге тиіс. Өлген адамдардың билігі олармен бірге кетеді. Бұл сұраққа жауап бергенде, заңдардың заман талабына сай өзгеріп отыруының маңыздылығын айтуға болады.
"Батыс демократиясының моделі барлық елге бірдей шақ келе бермейді, себебі әр елдің мәдениеті әртүрлі".
Ли Куан Ю / Фарид Закария. (Мәдени релятивизм мен Сингапур үлгісі).
Әлемдегі ең ұзақ уақыт билік еткен басшылардың бірі
Королева Елизавета II
Пейн бойынша парламенттің немесе кез келген ұйымның «мәңгілік» заң шығаруға құқығы бар ма?
Жоқ, Пейн ешбір парламенттің немесе адамдар ұрпағының барлық замандар үшін дүниені қалай басқару керектігін міндеттеуге немесе келер ұрпаққа әмірін жүргізуге құқығы жоқ деп есептейді
Неліктен тек еркін сайлау өткізу елді автоматты түрде либералды мемлекетке айналдырмайды?
Себебі сайлау арқылы билікке келген көпшілік азшылықтың құқығын таптап, диктатура орнатуы мүмкін; демократияға конституциялық тежемелер қажет.
Елдің басшысы заңнан жоғары тұруы мүмкін бе?
Француз конституциясы бойынша заң патшадан жоғары (La Loi, Le Roi). Өйткені заңдар алдымен жасалып, содан кейін ғана орындалуы керек. Бұл сұраққа жауап бергенде, барлық адамның заң алдында теңдігін негізге алуға болады.
"Заң корольден жоғары тұруы тиіс".
Томас Пейн. (Француз конституциясын қолдау кезінде айтқан "La Loi, Le Roi" принципі).
Бір мемлекетте президент жоқ, бірақ үкімет бар (ерекше жүйе)
Швейцария
Жаратылыстық құқықтардың азаматтық құқықтардан басты айырмашылығы неде?
Жаратылыстық құқықтар адамға өмір сүруімен бірге беріледі (интеллектуалдық, рух құқықтары), ал азаматтық құқықтар — адамның қоғам мүшесі ретінде иеленетін құқықтары.
Автор неліктен қазіргі әлемде демократияның «артықшылығы» мәселе тудырады деп есептейді?
Саясаттың шамадан тыс ашық болуы мен популизм кәсіби басқару мен ұзақ мерзімді стратегиялық шешімдердің қабылдануына кедергі келтіреді.
Елдер арасындағы келіссөз процесі
Дипломатия
"Мемлекеттің басты міндеті – азаматтардың жеке меншік құқығын қорғау, өйткені бұл бостандықтың негізі".
Фарид Закария. (Конституциялық либерализм туралы).
Ресей басшылығы орналасқан тарихи кешен
Кремль
Үкіметтердің пайда болуының Пейн көрсеткен үш қайнар көзі қандай?
Бұлар: соқыр сенім (дінбасылар билігі), күш (жаулап алушылар) және қоғамның ортақ мүдделері (парасат үстемдігі)
Популизмнің өсуіне не себеп болды?
Дәстүрлі саяси партиялардың элиталық сипатынан айырылып, бұқаралық ағымдарға төтеп бере алмауы.
Елдер арасындағы ұзақ мерзімді қарсыластық
Геосаяси қақтығыс
Адам қоғамға өз құқықтарын азайту үшін емес, оларды нығайту үшін кіреді".
Томас Пейн. (Азаматтық қоғамның пайда болу теориясы).
АҚШ-та құлдықты жоюмен байланысты президент
Авраам Линкольн