KFC құпиясы
KFC өзінің атақты рецептін неліктен патенттемеген?
Патенттесе, заң бойынша рецептті бүкіл әлемге жариялау керек болар еді.
Тұтынушыны әдейі шатастыру үшін жасалған "Abibas", "Neki" сияқты көшірмелер заңда қалай аталады?
Контрафакт (немесе тауар белгісін заңсыз көшіру).
Ватсап пен Инстаграмдағы эмодзилер (смайликтер) тегін бе, әлде біреудің меншігі ме?
Біреудің меншігі (мысалы, Apple өз эмодзилерінің дизайнын қорғап қойған).
Сен досыңа керемет бизнес идея айттың, ол ертең барып соны ашып алса, оны сотқа бере аласың ба?
Жоқ. Заң бойынша жалаң ИДЕЯ қорғалмайды.
Әнші өмірден өткеннен кейін оның әндерінен түсетін табыс (роялти) тоқтай ма?
Жоқ, тоқтамайды, мұрагерлеріне кетеді.
KFC рецепті заң жүзінде зияткерлік меншіктің қай түріне жатады?
Коммерциялық құпия (немесе Ноу-хау).
Yves Saint Laurent толық қызыл туфли шығарғанда, Louboutin неге сотта жеңіліп қалды?
Louboutin-ге қызыл түс тек табаны басқа түсті аяқ киімдермен контраст болғанда ғана тиесілі деп шешілді.
Интернетте танымал мемге айналған адам өз суретін рұқсатсыз киімге басқандарды сотқа бере ала ма?
Иә, бере алады, бұл оның жеке бейнесіне құқығы.
Зияткерлік меншік заңы идеяның өзін емес, нені қорғайды?
Идеяның дайын өнім болып жүзеге асқан түрін (код, кітап, сурет).
Авторлық құқық адам өлгеннен кейін тағы неше жыл бойы күшінде болады?
70 жыл
Аңыз бойынша, KFC-дің рецепті жазылған түпнұсқа қағаз қазір қайда сақтаулы?
АҚШ-тағы бас кеңсенің ішіндегі арнайы алып цифрлық сейфте.
"Choco-Pie" сөзін неліктен ешқандай компания жеке меншіктей алмайды?
Ол тауардың жалпы атауына (сүт, нан сияқты) айналып кеткен.
Жасанды интеллект (ЖИ) салған суреттің авторы кім болып есептеледі?
Ешкім. Заң бойынша автор тек АДАМ бола алады.
Ештеңе өндірмей, тек дайын идеялар мен технологияларды патенттеп алып, ірі компаниялардан ақша бопсалайтындарды кім деп атайды?
Патенттік тролльдер
Автор өлгеннен кейін 70 жыл өткен соң оның туындылары қандай мәртебеге ие болады?
Қоғамдық мүлік (кез келген адам тегін қолдана алады).
Басқа аспаз KFC рецептін өзі тәжірибе жасап тауып алса, KFC оны сотқа бере ала ма?
Жоқ, бере алмайды. Өйткені ол ұрлаған жоқ, өздігінен тапты.
Марвел мен DC компаниялары бірлесіп иемденіп алған, басқа комикстерге қолдануға тыйым салынған танымал сөз қандай?
Superhero (Суперқаһарман).
Наруто есімді маймылдың селфи суретіне байланысты сот қандай шешім шығарды?
Жануарларға авторлық құқық берілмейді деп шешті.
Apple мен Samsung арасындағы 7 жылдық сот не үшін болды?
Дизайн патенттері үшін (экранның дөңгелек бұрыштары мен интерфейс функциялары).
Моцарт пен Бетховеннің музыкаларын қазір киноларға неліктен тегін қолдана береді?
Олардың өлгеніне 70 жылдан әлдеқайда көп уақыт өтті, құқық мерзімі біткен.
Компания ішінде бұл толық рецептті бір уақытта ең көп дегенде неше адам біледі?
Тек 2-ақ адам
Coca-Cola өзінің 111 жылдық тарихы бар құпия формуласын неліктен патенттемеген?
Өйткені патенттің мерзімі 20 жылдан кейін бітеді және рецептті бүкіл әлемге жариялау керек болар еді. Олар оны "Коммерциялық құпия" ретінде тығып ұстайды.
ЖИ (АИ) арқылы атақты әншінің дауысын айнытпай салып өлең шығару заңды ма?
Жоқ, заңсыз. Бұл адамның дауыс құқығын ұрлау (Deepfake қылмысы).
Бір нәрсені ойлап тапқан соң оған патент алудың ең басты шарты қандай?
Ол дүние әлемде бұрын-соңды мүлдем жасалмаған, жаңа болуы керек.
Егер автор тірі кезінде өз туындысына құқықтарын компанияға сатып жіберсе, ол өлген соң ақша балаларына қала ма?
Жоқ, құқық кімге сатылса, ақша сонда қалады.