Qadimgi turkiy til davri va uning manbalari 1
"...Bu tilga xos umumiy leksik, fonetik va grammatik belgi-xususiyatlar esa hozirgi mo‘g‘ul, turkiy va tungus-manchjur tillarida saqlanib qolgan". Kimning fikri?
B.Vladimirsov
Eng qadimgi turkiy til davri qaysi asrlarni o'z ichiga oladi?
qadimgi davrlardan milodiy V asrgacha
Täŋri kuč bärtük üchün qaŋïm qağan süsi böritäg ärmis, yağïsï qonitäg ärmis – qo'shma gap turini aniqlang.
Bog‘lovchisiz qo‘shma gap
Bu muntağ qïlïnčïn öz ütünüz bošunmağay taqï dïqa dindār kelmägäy – qo'shma gap turini aniqlang.
Bog'langan qo'shma gap
Turkiy tillarning eng qadimgi davrlardagi taraqqiyotining ikkinchi bosqichi ... hisoblanadi (eramizgacha III asrdan eramizning IV asrigacha). Nuqtalar o'rnini to'ldiring.
xun davri
"...xun davridagi til chuvash tili bilan umumiylikka ega bo‘lgan, buni venger tilidagi turkiy unsurlarning chuvash unsurlari bilan o‘xshashligi ham tasdiqlaydi". Kimning fikri?
V.V.Bartold
Türk bodun yitmäzün täyin yoluq ärmäzün täyin üzä täŋri tär ärmiš… - qo'shma gap turini ayting.
Maqsad ergash gapli qoʻshma gap.
Bonus 200 ball
Tabriklaymiz!!!
U 1893-yil 15-dekabrda Daniya fanlar akademiyasi majlisida O‘rxun daryosi bo‘yidan topilgan yodgorliklarning sirini topganligini ma’lum qildi va bu yodgorlik turkiy xalqlar tilida yozilganligini bildirdi. Qaysi tilshunos haqida gap ketyapti? O'sha tilshunos qayerlik edi?
daniyalik tilshunos V.Tomsen
Yodgorlikdagi asosiy matn turkiy tilda. Ters yuzida xitoycha matn ham bor. Qaysi bitiktosh haqida gap ketyapti?
Kultegin bitigi
Yuyqa ärklig topulğalï učuz ärmis, yinčgä ärklig üzgäli učuz, yuyqa qalïn bolsar, topulğuluq alp ärmis, yinčkä yoğan bolsar, üzgülük alp ärmis – qo'shma gap turini aniqlang.
murakkab tarkibli qo‘shma gap
Ältäriš qağan qazğanmasar, udu bän özüm qazğanmasar, äl yämä, bodun yämä yoq ärtäči ärti - qo'shma gap turini aniqlang.
Shart ergash gapli qo'shma gap
"Sekiz yukmak" bitigini kimlar qachon qayerda nashr ettirgan?
nemis olimlari V.Bang, A.fon Gaben va turk olimi G.R.Rahmatiylar 1934-yilda Berlinda
"Altin yoruq" qachon kim tomonidan qadimgi turkiy (turk uyg'ur) tiliga o'girilgan?
X asrda beshbaliqlik Singku Seli Tutung tomonidan
Azu muŋ üčün, azu basu birgäli qïzğanïp – ushbu gapda qaysi bog'lovchi qatnashgan va qo'shma gap turini aniqlang.
Yoki qaygʻu uchun, yoki qurbon berishga qizgʻanib... Bog'langan qo'shma gap, ayiruv bog'lovchisi
Yalabačï ädgü sabï ötügi kälmäz täyin yayïn sülädim. ushbu gapda ishtirok etgan qo'shma gap qismlarini bog'lovchi vositaning hozirgi o'zbek tilidagi muqobilini ayting
täyin - deb
...Uning turkiy versiyasi, taxminan, VIII asrda yaratilgan. Asar tilining koʻk turk yodgorliklari tiliga yaqinligi, uygʻur yozuvli nusxaning xat uslubi, shuningdek, asarning moniy yozuvida ham tarqalganligi ana shundan guvohlik beradi...Qaysi asar haqida kimning fikri?
“Xuastuanift” (moniylarning tavbanomasi). Qosimjon Sodiqov
“Maytri simit no‘m bitig”ini toharchadan kim turkiy tilga tarjima qilgan?
Partanarakshit Karnavajiki
Üzä kök täŋri asra yağïz yär qïlïntuqda, äkin ara kisi oğlï qïlïnmïs – ushbu gapni hozirgi o'zbek tilida ayting
Yuqorida koʻk osmon, pastda qoʻngʻir yеr yaratilganda ikkisining oʻrtasida inson bolasi yaratilgan (KT).
Er bušušluğ, täŋri bulïtlïğ boltï, ara kün toğmïš bušač, ara mäŋi kälmiš - ushbu gapni hozirgi o'zbek tilida ayting
- Inson qaygʻuli, osmon bulutli boʻldi, gohi kun chiqqanda qaygʻu, gohi shodlik keladi.