Қылмыстық жауаптылық негіздері
Қылмыстық жауаптылық неше жасқа толған тұлғаларға тартылады?
16 жасқа толған (кейбір қылмыстар үшін 14 жастан).
Сот шешімі бойынша белгіленген мемлекеттік мәжбүрлеу шарасы қалай аталады?
Жаза.
Жағдаят: 9-сынып оқушысы мектептің терезесін байқаусызда добымен сындырып алды. Мектеп әкімшілігі оқушының телефонын тартып алып, «ата-анаң келіп терезенің ақшасын төлегенше бермейміз» деді. Бұл жерде кімнің әрекеті заңсыз?
Мектеп әкімшілігінің әрекеті заңсыз. Мүлікті (телефонды) күштеп тартып алуға ешкімнің құқығы жоқ. Шығын заң бойынша (ата-анасы арқылы) өтелуі тиіс, бірақ затты аманатқа алуға болмайды.
Қылмыстық жауаптылықты жеңілдететін мән-жайлар қай бапта жазылған?
53-бап.
Мемлекеттік міндеттерді атқаратын тұлғалардың өз өкілеттігін жеке пайдасы үшін асыра пайдалануы қалай аталады?
Сыбайлас жемқорлық.
Қылмыстық жауаптылықты тарту тәртібі Қазақстан Республикасының қай кодексінде қарастырылған?
Қылмыстық-процестік кодексінде.
Тәрбиесіне жауап беретін балаларын қараусыз қалдырған ата-аналарға қолданылатын бап?
ҚР ҚК 140-бабы.
Тапқырлық: Егер адам орман ішінде адасып кетіп, үсуден аман қалу үшін біреудің бос тұрған саяжайының есігін бұзып кіріп, пеш жақса, бұл «бөтеннің мүлкін бұзу» қылмысы болып санала ма?
Жоқ, бұл «аса қажеттілік» жағдайы деп аталады. Адам өмірін сақтау үшін жасалған амал іс-әрекет қылмыс деп танылмайды.
Қылмыстық жауаптылықты ауырлататын мән-жайлар қай бапта жазылған?
54-бап.
Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы Заң қай жылы қабылданды?
2015 жылы 18 қарашада.
Қылмыстық жауаптылықтың негізгі мақсатының бірі — сотталушыны және басқа тұлғаларды не істеу?
Түзету және жаңа қылмыстық жауапушылықтардың алдын алу.
Қылмыстық теріс қылық жасаған тұлғаға қолданылуы мүмкін негізгі жазалардың бірін атаңыз.
Айыппұл, түзеу жұмыстары, қоғамдық жұмыстарға тарту немесе қамаққа алу.
Пара ма, әлде сыйлық па?: Мұғалімге мерекеде оқушылардың атынан гүл шоғы мен шоколад сыйлау сыбайлас жемқорлыққа жата ма?
Жоқ, бұл — әдеп бойынша рұқсат етілген қарапайым сыйластық белгісі. Сыбайлас жемқорлық болуы үшін тұлға өз пайдасы үшін қызметін асыра пайдалануы керек.
Қылмыстық жауаптылықты жеңілдететін бір жағдайды атаңыз.
Кінәлі адамның кәмелетке толмауы немесе жүктілік (т.б.).
Сыбайлас жемқорлықтың ең қауіпті түрі қайсы?
Пара алу.
Қылмыстық жауаптылыққа тартудың үшінші сатысы қалай аталады?
Соттың қарауы.
Қылмыс жасаған адамға қолданылатын қосымша жаза түрі.
Мүлкін тәркілеу (немесе арнайы атақтарынан айыру).
Жауапкершілік: 15 жастағы екі бала дүкеннен кроссовка ұрлап кетті. Олар «біз әлі кәмелетке толмадық, бізге ештеңе істей алмайсыздар» деп күлді. Олардікі дұрыс па?
Дұрыс емес. Ұрлық және тонау сияқты ауыр қылмыстар үшін жауапкершілік 14 жастан басталады. Сондықтан олар қылмыстық жауаптылыққа тартылады.
Қылмыстық жауаптылықты ауырлататын жағдайлардың бірі — қылмыстың неше рет жасалуы?
Қылмыстардың қайталануы немесе бірнеше рет жасалуы.
Сыбайлас жемқорлық қылмыстың субъектілеріне кімдер жатады?
Мемлекеттік функцияларды атқаруға өкілетті тұлғалар.
Қылмыстық жауаптылықтан босатылатын жағдайлар ҚР Қылмыстық кодексінің нешінші бөлімінде көрсетілген?
5-бөлімінде.
Тән азабын шектіру немесе адамның абыройын төмендету жазалаудың мақсатына кіре ме?
Жоқ, кірмейді.
Супер-сұрақ: Көшеде келе жатқанда полиция қызметкері сені тоқтатып, «сөмкеңді көрсет» деді. Сенің құқығың қандай?
Сен куәгерлерсіз (немесе хаттамасыз) сөмкеңді көрсетпеуге құқығың бар. Тінту жүргізу үшін заңды негіз болуы керек. Кез келген адамның бостандығы мен жеке басына тиіспеушілік құқығы Конституциямен қорғалады.
Өз еркімен келіп, кінәсін мойындау қылмыстық жауаптылықты жеңілдете ме, әлде ауырлата ма?
Жеңілдетеді.
Жеке пайдасы үшін мүліктік игіліктер мен артықшылықтарды алу сыбайлас жемқорлықтың қай сипатына жатады?
Қоғамдық өмірдің барлық салаларына кері әсер ететін сипатына.