Дыбыс толқыны дегеніміз не?
Серпімді ортада (ауа, су, қатты дене) таралатын механикалық тербелістер.
Адам құлағы еститін дыбыс жиілігінің диапазоны қандай?
20 Гц-тен 20 000 Гц-ке (20 кГц) дейін.
Электромагниттік толқындардың (ЭМТ) басты ерекшелігі неде?
Олардың таралуы үшін орта (ауа, су) қажет емес, вакуумда да тарала береді.
Тұрмыстағы ЭМТ-ның ең көп таралған көздерін атаңыз.
Ұялы телефондар, Wi-Fi роутерлер, микротолқынды пештер және теледидарлар.
Дыбыс қаттылығының өлшем бірлігі қандай?
Децибел (дБ).
Инфрадыбыс деген не және оның адамға әсері қандай?
Жиілігі 20 Гц-тен төмен дыбыс. Ол адамда үрей, бас айналу және ішкі мүшелердің ауырсынуын тудыруы мүмкін.
Ультрадыбыстың (20 кГц-тен жоғары) медицинадағы пайдасы қандай?
УДЗ (УЗИ) аппараты арқылы ішкі мүшелерді зақымдамай зерттеуге мүмкіндік береді.
ЭМТ адам ағзасына енгенде қандай физикалық әсер береді?
Термиялық (жылулық) әсер — тіндер мен жасушалардың температурасын көтереді.
Шу деңгейі неше децибелден асса адам денсаулығына қауіпті?
85 дБ-ден жоғары шу ұзақ әсер етсе, есту қабілетін нашарлатады.
ЭМТ-ның қай мүшеге әсері ең жоғары деп есептеледі?
Орталық жүйке жүйесі (ми) және көз (хрусталик), себебі бұл мүшелер электромагниттік өріске өте сезімтал.
Иондаушы және иондамайтын сәулеленудің айырмашылығы неде?
Иондаушы (рентген, гамма) жасушаның ДНҚ-сын бұза алады, ал иондамайтын (радиотолқындар, жарық) тек жылулық немесе биологиялық реакция тудырады.
ЭМТ-ның ұзақ әсерінен болатын «Радиотолқындық аурудың» белгілері қандай?
Тұрақты шаршау, ұйқының бұзылуы, есте сақтау қабілетінің төмендеуі және қан қысымының ойнауы.
Резонанс құбылысының дыбыс толқындары арқылы адамға зияны қандай?
Егер дыбыс жиілігі адам мүшелерінің (мысалы, жүректің 6-8 Гц) меншікті тербеліс жиілігімен сәйкес келсе, мүшелер зақымдануы мүмкін.
ЭМТ-дан қорғанудың негізгі 3 принципін атаңыз.
.
1) Қашықтықты сақтау; 2) Әсер ету уақытын азайту; 3) Экрандау (қорғаныс кедергілерін қолдану).
Неліктен ұялы телефонмен ұйықтар алдында ұзақ сөйлесу зиян?
ЭМТ мелатонин (ұйқы гормоны) бөлінуін тежейді, бұл биоритмнің бұзылуына және жүйке жүйесінің қажуына әкеледі.