Temuriylar davrida me'morchiligi
Bibixonim jome masjidining balandligi qancha bo'lgan ?
33 metr
"Xat tozaligi ruh tozaligidir" deb kim yozgan ?
Sultonali Mashhadiy
Temuriylar davrida badiiy hunarmandchilikning qaysi turlari ayniqsa rivojlangan?
Rasmda keltirilgan reja asosida aytsak, yog‘och o‘ymakorligi va metallga ishlov berish (zargarlik, miskarlik) turlari yuksak darajaga ko'tarilgan.
"Renessans" so‘zi nimani anglatadi va O‘rta Osiyo tarixida "Ikkinchi Renessans" qaysi davrga to‘g‘ri keladi?
Renessans" fransuzcha so‘z bo‘lib, "uyg‘onish" degan ma’noni anglatadi. O‘rta Osiyo tarixida Ikkinchi Renessans XIV asrning ikkinchi yarmi va XV asrni, ya’ni Amir Temur va Temuriylar davrini o‘z ichiga oladi.
Kamoliddin Behzod kim bo‘lgan va u qaysi davrda yashab ijod qilgan?
Kamoliddin Behzod buyuk musavvir va miniatyurachi rassom bo‘lib, XV asrning ikkinchi yarmi va XVI asr boshlarida, ya’ni Temuriylar davrining oxiri va Safaviylar davrining boshlarida yashab ijod qilgan.
Oqsaroyda nechanchi yillarda arxeologik tadqiqotlar olib borilgan ?
1973-1975
Temuriylar davrida qo‘lyozma kitoblarni bezashda xattotlikdan tashqari yana qaysi san’at turi keng qo‘llanilgan?
Miniatyura san’ati. Bu san’at turi kitob ichidagi voqealarni tasvirlovchi mo‘jaz va rang-barang rasmlar chizishni o‘z ichiga olgan.
Yog‘och o‘ymakorligi san’ati ushbu davrda asosan qayerlarda qo‘llanilgan?
Yog‘och o‘ymakorligi asosan mahobatli binolarning (masjid, madrasa, saroy) darvozalari, ustunlari, xonadonlarning eshiklari va turli uy-ro‘zg‘or buyumlarini bezashda qo‘llanilgan.
Temuriylar Renessansining yuzaga kelishida qaysi ikki asosiy omil muhim rol o‘ynagan?
Mamlakatda o‘rnatilgan tinchlik va osoyishtalik.
Ilm-fanning rivojlanishi va davlat tomonidan olimlarga ko‘rsatilgan homiylik.
Kamoliddin Behzod qaysi mashhur miniatyura maktabining eng yirik vakili hisoblanadi?
Hirot miniatyura maktabining eng yorqin va mashhur vakili hisoblanadi. Uning rahbarligida Hirotda rassomlik san’ati o‘zining cho‘qqisiga chiqqan.
Hisor qal'a devori necha gektar bolgan ?
500
Miniatyura maktabi deganda nimani tushunasiz va Temuriylar davrida qaysi shahar bu san’atning eng yirik markazi bo‘lgan?
Miniatyura maktabi — ma’lum bir hududda shakllangan o‘ziga xos uslub, ranglar va chizish an’analariga ega bo‘lgan rassomlik yo‘nalishidir. Temuriylar davrida ayniqsa Hirot miniatyura maktabi butun dunyoga mashhur bo‘lgan .
Metallga ishlov berishda qanday usullardan foydalanilgan va qanday buyumlar yasalgan?
Hunarmandlar quyish, bolg‘alash, o‘yma naqsh tushirish kabi usullardan foydalanganlar. Metallardan qurol-aslahalar, shamdonlar, mis idishlar va qimmatbaho metallardan zargarlik buyumlari yasalgan.
JEKPOT !!!
+300
Behzodning ijodi avvalgi rassomlar uslubidan nimasi bilan ajralib turgan?
Behzod miniatyuraga hayotiylik va psixologik holatni olib kirdi. U chizgan inson qiyofalari shunchaki rasm emas, balki ma’lum bir harakat, his-tuyg‘u (shodlik, g‘am, charchoq) va xarakterga ega bo‘lgan. Shuningdek, u ranglarning o‘ta nafis mutanosibligiga erishgan.
Tarixchi Hofizi Abru Samarqand shahrini nima sababdan "Jannat ad-dunyo" (Dunyoning jannati) deb atagan?
Suv ta’minoti: Shahardagi mahallalar, bozorlar, ko‘chalar va deyarli barcha xonadonlarda oqar suvlar bo‘lgan.
Yashillik va bog'dorchilik: Shaharning qaysi joyiga borilmasin, barcha katta hovlilarning birortasi ham hovuzsiz va daraxtsiz bo‘lmagan.
Umumiy ko'rinish: Shaharning yashillikka burkangani va obodligi unga jannatmonand ko‘rinish bergan.
Tarixda "Sharq Rafaeli" deb kimni atashgan va nima uchun u bunday yuksak unvonga loyiq ko‘rilgan?
Mashhur musavvir Kamoliddin Behzodni "Sharq Rafaeli" deb atashgan. U miniatyura san’atiga jonli harakatlar, insoniy his-tuyg‘ular va tabiat manzaralarini mahorat bilan olib kirgani, asarlari o‘ta nozik va realistik ishlanganligi sababli shunday atalgan.
Temuriylar davri hunarmandchiligida naqshlarning o'rni qanday bo'lgan va ular odatda qanday mavzularda bo'lgan?
Naqshlar hunarmandchilik buyumlariga nafislik va boy ko'rinish bergan. Odatda islimiy (o‘simliksimon) va girih (geometrik) naqshlardan foydalanilgan. Metall va yog‘och yuzasiga tushirilgan bu murakkab naqshlar o‘sha davr hunarmandlarining yuksak didi va aniq matematik hisob-kitobidan dalolat beradi.
Mirzo Ulug‘bekning Ikkinchi Renessans rivojidagi o‘rni nimadan iborat?
Mirzo Ulug‘bek Samarqandda dunyoga mashhur Rasadxona va Madrasa qurdirdi. Uning rahbarligida "Ziji jadidi Ko‘ragoniy" asari yaratildi. Bu asar astronomiya fanida inqilob qilib, Sharq va G‘arbda ilm-fan rivojiga juda katta ta’sir ko‘rsatdi.
Kamoliddin Behzod qaysi asarlarga miniatyuralar chizgan va uning eng mashhur ijod namunalaridan birini ayting?
U Nizomiy Ganjaviyning "Xamsa"si, Sa’diy Sheroziyning "Bo‘ston" asari va Sharafuddin Ali Yazdiyning "Zafarnoma" kabi asarlariga suratlar chizgan. Eng mashhur namunalaridan biri — Samarqanddagi Bibixonim masjidi qurilishi tasvirlangan miniatyurasidir.
Hofizi Abru Samarqandni qanday tariflagan ?
Mahallalar, bozorlar, ko‘chalar va aksar xonadonlarda oqar suvlar bor. Qaysi joyga bormagin, katta hovlilarning birortasi hovuzsiz va daraxtsiz emas. Shu sababdan, (shahar) “Jannat ad-dunyo” (Dunyoning jannati) degan unvon olmish.
Nima uchun Temur va Temuriylar davrida xattotlik va miniatyura san’ati davlat darajasida qo‘llab-quvvatlangan? Bu san’atlarning rivoji saltanat uchun qanday ahamiyatga ega edi?
Birinchidan, bu san’atlar orqali davlatning madaniy qudrati va ma’naviy boyligi ko‘rsatilgan. Ikkinchidan, u davrda kitoblar juda qimmatbaho hisoblangan; ularni nafis bezash hukmdorlarning ilmfan va san’atga bo‘lgan e’tiborini namoyon etgan. Uchinchidan, xattotlik va miniatyura orqali tarixiy voqealar, dostonlar va shoh asarlar kelajak avlod uchun go‘zal ko‘rinishda muhrlangan.
Nima uchun Temuriylar davrida hunarmandchilik mahsulotlari xalqaro savdoda yuqori baholangan? Bu mahsulotlarning sifatiga nima ta'sir ko'rsatgan?
Amir Temur o‘z davlatining poytaxti Samarqandga va boshqa yirik shaharlarga bosib olingan mamlakatlarning eng mohir hunarmandlarini to‘plagan. Turli o‘lkalarning hunarmandchilik an’analari (Eron, Hindiston, Xitoy va h.k.) mahalliy an’analar bilan uyg‘unlashib, mutlaqo yangi va mukammal uslubni vujudga keltirgan. Shu sababli, bu davr mahsulotlari o‘zining sifati va takrorlanmas san’at asari darajasida ekanligi bilan dunyo bozorida mashhur bo‘lgan.
Nima uchun Amir Temur saltanatida san’atkorlar va olimlar poytaxtga to‘plangan? Bu siyosatning madaniy uyg‘onishga qanday aloqasi bor?
Amir Temur kuchli va markazlashgan davlat barpo etishda ilm va madaniyatning o‘rni beqiyos ekanini tushungan. U turli mamlakatlardan eng kuchli mutaxassislarni to‘plab, tajriba almashish muhitini yaratdi. Natijada me’morchilik, xattotlik, tasviriy san’at va fan sohalari bir-birini boyitib, mutlaqo yangi darajaga — Renessans (Uyg‘onish) darajasiga ko‘tarildi.
Nima uchun Kamoliddin Behzodni nafaqat Sharqda, balki butun dunyoda "Sharq Rafaeli" deb e'tirof etishadi?
Uyg‘onish davrining buyuk rassomi Rafael insonni qanday ulug‘lagan bo‘lsa, Behzod ham Sharq san’atida inson siymosini shunday yuksak mahorat bilan tasvirlagan. U miniatyura san’atining qat’iy qoliplarini buzib, real voqelikni, tabiat va odamlar o‘rtasidagi bog‘liqlikni ko‘rsatib bergani uchun jahon san’atshunoslari uni G‘arbning eng buyuk rassomlari bilan teng ko‘rishadi.