A
Boshqa muallifning fikri yoki matnini oʻziniki qilib koʻrsatish nima deyiladi?
Plagiat (Koʻchirmachilik).
Vaqtni toʻgʻri taqsimlash va rejalashtirish fanda qanday nomlanadi?
Taym-menedjment (Time management).
Axborotni shunchaki yodlamasdan, uning toʻgʻri-notoʻgʻriligini tahlil qilib yondashish qanday fikrlash?
Tanqidiy fikrlash (Critical thinking).
Kelajakda zoʻr kresloda oʻtirib, hamma ishni boshqarish uchun talabada qaysi kompetentlik boʻlishi kerak?
Liderlik (Yetakchilik).
SMART maqsadlar tizimidagi "T" harfi nimani anglatadi?
Time-bound (Vaqt bilan chegaralanganlik).
Ilmiy ishlarda foydalanilgan manbalar roʻyxati nima deyiladi?
Bibliografiya (yoki Adabiyotlar roʻyxati).
Talaba darsda maʼruzani tinglayapti, yozib boryapti va tahlil qilyapti. Bu jarayon fanda "Faol tinglash" deyiladi. Xoʻsh, talaba uxlab qolib, tushida darsni koʻrsa, bu qanday tinglash boʻladi?
Passiv tinglash (yoki Shunchaki dam olish).
Eshakni ham Makka darsligiga olib borsang, u baribir eshak boʻlib qaytadi" degan maqol bor. Bu maqol "Kasbiy kompetentlik" darsligidagi qaysi jarayonning teskarisini anglatadi?
Oʻz-oʻzini rivojlantirish (Life-long learning) yoki Malaka oshirish.
Muloqot, jamoada ishlash va yetakchilik kabi shaxsiy koʻnikmalar qanday nomlanadi?
Soft skills (Yumshoq koʻnikmalar).
Mutaxassisning oʻz ishini mukammal bilishi va tajribasi qanday kompetentlikka kiradi?
Kasbiy (yoki Maxsus) kompetentlik.
Muammoni chuqur tahlil qilib, undan eng optimal chiqish yoʻlini topish jarayoni?
Problem-solving (Muammolarni hal qilish).
Ustoz "Savollar bormi?" deganida, hamma talabaning birdan jim boʻlib qolishi fanda qanday muloqot deyiladi?
Verbal boʻlmagan (Tilsiz) muloqot.
Prezentatsiyada slaydga hamma matnni tiqib tashlab, dars oxirigacha faqat orqasini oʻgirib oʻqib bergan talaba kim?
Jonli kitob" (yoki Diktor).
Guruh boʻlib ishlashda (Teamwork) hamma ishni bir kishi bajarib, ballni butun jamoa olsa, bu iqtisodiyot va sotsiologiyada qanday effekt deyiladi?
Tepatekinxoʻrlik" effekti (Free-rider effect / Tepe-tekin sayohat).
SMART tizimi boʻyicha maqsad aniq, oʻlchovli va erishiladigan boʻlishi kerak. Bir talaba: "Ertaga 24 soat ichida butun dunyo iqtisodiyotini oʻzgartiraman" deb maqsad qoʻydi. Bu maqsad SMART'ning qaysi qoidasiga mutlaqo zid?
– Realistic (Haqiqatga yaqin emas / Erishib boʻlmaydi).
Talaba ma'ruza paytida darsni yozib borish o'rniga, daftari chetiga rasm chizib o'tirdi. Ilmiy tilda bu "diqqatning bo'linishi" deyiladi. Xo'sh, psixologik nuqtayi nazardan talaba chizgan o'sha tushunarsiz rasmlar qanday nomlanadi?
Ringelman effekti (yoti ijtimoiy dangasalik).
Kasbiy kompetentlikda "Kognitiv moslashuvchanlik" degan tushuncha bor. Buni talaba tiliga tarjima qilsak: Ustoz kutilmaganda "Hozir yozma ish olasizlar" deganida, talabaning infarkt bo'lmasdan, darhol shpargalka qidirishga o'tish qobiliyati. Bu qaysi muhim ko'nikmaning bir qismi?
Stressga chidamlilik (Stress management) yoki Muammolarni hal qilish.
Bir talaba imtihonga besh ketib tayyorlandi, hamma narsani biladi. Lekin auditoriyaga kirgach, hayajondan miyasi "pereklyuchat" bo'lib, o'z ismini ham unutib qo'ydi. Tibbiyot va akademik psixologiyada kuchli stress tufayli fikrlashning to'satdan bloklanishi nima deyiladi?
Kognitiv tormozlanish (yoki Amigdala blokirovkasi / "Miyaning muzlab qolishi").
Kursdoshingiz darsda shunday dedi: "Men diplom olsam, dunyodagi eng zo'r iqtisodchi bo'laman, chunki kecha yutubda 10 daqiqalik dars ko'rdim". O'z bilimini asossiz ravishda o'ta yuqori baholash va ilmsizlik tufayli o'ziga ortiqcha ishonish ilmiy psixologiyada qaysi sindrom/effekt deb ataladi?
Danning-Kryuger effekti.
SMART tizimi bo'yicha maqsad aniq va o'lchanadigan bo'lishi kerak. Talaba maqsad qo'ydi: "Bu semestrda stipendiyamni ko'paytiraman". Bu maqsad ilmiy jihatdan xato. Uni to'g'ri (o'lchanadigan) qilish uchun talaba gapiga aynan nima qo'shishi shart edi?
Aniq raqam va muddat (Masalan: "Stipendiyamni 20% ga oshirib, 1-iyulgacha 5 bahoga yopaman").
Talaba ustozning maʼruzasini soʻzma-soʻz yozib olingan audioyozuvni matnga aylantirib, referat sifatida topshirdi. Bu ish Akademik halollikning qaysi qoidasiga zid?
Avtoplagiat (yoki Manbani notoʻgʻri qoʻllash).
Eshshak taniyapti-yu, ot tanimayapti" degan ibora muloqot jarayonida (Verbal va Nonverbal) bir-biriga mos kelmaydigan signal berish fanda nima deyiladi?
Kognitiv dissonans (yoki Nomutanosib muloqot).
Talaba imtihonga tayyorlanayotganda telefonini samolyot rejimiga qoʻyib, chalgʻituvchi narsalarni chekladi. Bu taym-menedjmentdagi qaysi strategiya?
Vaqt oʻgʻrilari"ni (Distractions) yoʻqotish.
Hamma doʻstlarim imtihondan yiqildi, demak savollar qiyin boʻlgan, men aybdor emasman" deb oʻz muvaffaqiyatsizligini tashqi omillarga agʻdarish qaysi psixologik fenomen?
Atributsiya xatosi (Self-serving bias).
Guruh yetakchisi qaror qabul qilayotganda hamma aʼzolarning fikrini tinglab, yakunda umumiy kelishuvga erishdi. Bu qaysi boshqaruv uslubi?
Demokratik (yoki Konsensus) uslub.