wyjaśnij pojęcie
Ekologia
Ekologia- nauka zajmująca się zależnościami między organizmami oraz między organizmami a środowiskiem.
Wady życia w stadzie.
- ograniczone pożywienie
- łatwiejsze rozprzestrzenianie chorób i pasożytów
- zaciekłe walki o partnera do rozrodu
Konsumenci wytwarzają związki organiczne ze związków nieorganicznych.
FAŁSZ
Producenci wytwarzają związki organiczne ze związków nieorganicznych.
Cechy populacji.
-rozrodczość
- śmiertelność
- migracje
~imigracje
~ emigracje
Jakie znasz rodzaje rozmieszczenia?
- losowe
- równomierne
- skupiskowe
Ekosystem
Ekosystem- zbiór elementów ożywionych i nieożywionych, które wzajemnie na siebie wpływają.
Przystosowanie do drapieżnictwa.
- smukłe ciało
- duże płuca
- obszerna klatka piersiowa
- dobrze rozwinięte narządy zmysłów
- szerokie nozdrza
- ostre kły
- silnie umięśnione tylne kończyny
Oddziaływanie nieantagonistyczne, to takie, w którym obie strony ponoszą korzyść.
FAŁSZ
Oddziaływanie nieantagonistyczne, to takie, w którym jedna strona ponosi korzyść, a druga nie odnosi start.
Przykłady symbiozy (mutualizm obligatoryjny) oraz protokooperacji (mutualizm fakultatywny)
SYMBIOZA:
- mrówki grzybiarki i grzyby
- rośliny bobrowate i bakterie brodawkowe
- rośliny nasienne i grzyby (mikoryza)
PROTOKOOPERACJA:
- mszyce i mrówki
- bąkojady i bawoły
- kolibry i rośliny
Co to są organizmy wskaźnikowe? (bioindykatory)
Bioindykatory-organizmy, które mają wąski zakres tolerancji ekologicznej. Dzięki nim możemy zbadać stan środowiska (np. porosty, płazy, pszczoły).
Protokooperacja
Protokooperacja- współzależność między dwoma gatunkami, która przynosi korzyść obu stronom- nie jest konieczna do przeżycia.
Czynniki środowiska wpływające na organizmy (ożywione i nieożywione).
OŻYWIONE:
- organizmy tego samego gatunku
- organizmy innych gatunków
NIEOŻYWIONE:
- temperatura
- wilgotność powietrza
- nasłonecznienie
- stężenie tlenu i dwutlenku węgla
- zawartość soli mineralnych
- ukształtowanie terenu
Energia przepływa przez wszystkie poziomy troficzne ekosystemu.
PRAWDA
Oddziaływania antagonistyczne.
ODDZIAŁYWANIA ANTAGONISTYCZNE (jedna strona odnosi korzyść, a druga straty):
- drapieżnictwo
- roślinożerność
- pasożytnictwo
- konkurencja
Omów proces przepływu energii.
1. Roślina pobiera z gleby pierwiastki (sole mineralne).
2. Roślinożerca zjada roślinę i wykorzystuje wytworzone przez nią związki organiczne do budowy swoich tkanek.
3. Drapieżnik spożywa ciało roślinożercy, przez co- do jego organizmu dostają się związki organiczne.
4. Gdy organizmy giną, ich szczątki są rozkładane przez destruentów (grzyby, bakterie), przekształcają je w związki nieorganiczne.
5. Pobrane przez rośliny pierwiastki wracają do środowiska, jako składnik soli mineralnych- mogą być ponownie pobrane przez rośliny.
Populacja
Populacja- grupa osobników jednego gatunku żyjąca na tym samym obszarze w określonym czasie.
Znaczenie pasożytów.
- osłabiają organizm żywiciela
- zatruwają organizm żywiciela
- przenoszą wiele chorób
- powodują straty w rolnictwie
Łańcuch pokarmowy to szereg organizmów, w którym każda grupa stanowi pokarm dla organizmów następnego ogniwa.
PRAWDA
Na co dzielimy ekosystemy?
Ekosystemy dzielimy na naturalne (np. las, jezioro) oraz na sztuczne (np. staw rybny, sad)
Jak nazywa się nauka o ochronie środowiska?
SOZOLOGIA zajmuje się nauką o ochronie środowiska. NIE EKOLGIA!
Poziomy troficzne
Poziomy troficzne- organizmy, które pozyskują pokarm w podobny sposób (zajmują to samo miejsce w łańcuchu pokarmowym).
Wykorzystywanie ekosystemu.
- pozyskiwanie żywności (np. z pól uprawnych uzyskuje się zboża)
- uzyskiwanie surowców (np. lasy są źródłem drewna, z którego produkuje się meble i papier)
- niematerialne użytkowanie ekosystemów (np. lasy produkują powietrze z dwutlenku węgla)
Ekosystem możemy podzielić na zbiór elementów ożywionych- biotop oraz zbiór elementów nieożywionych- biocenoza.
FAŁSZ
Ekosystem możemy podzielić na zbiór elementów ożywionych- biocenoza oraz zbiór elementów nieożywionych- biotop.
Wymień, jak rośliny bronią się przed zjedzeniem oraz podaj przykład (min. 3)
- liście przekształcone w ciernie/kolce (kaktus)
- posiadanie parzących włosków (pokrzywa)
- upodabniają się do innych organizmów (jasnota biała)
- wytwarzanie trujących substancji (lulek czarny)
- odstraszający smak i zapach (mak)
- upodabnianie się do organizmów nieożywionych (litopsy)
Łańcuch pokarmowy
(przyporządkuj do odpowiedniej kategorii)
1. konik polny
2. bocian
3. zwinka
4. mniszek lekarski
A. producent
B. konsument II rzędu
C. konsument I rzędu
D. konsument III rzędu
1C
2D
3B
1A