wyjaśnij pojęcie
Ekologia
Ekologia- nauka zajmująca się zależnościami między organizmami oraz między organizmami a środowiskiem.
Wady życia w stadzie.
- ograniczone pożywienie
- łatwiejsze rozprzestrzenianie chorób i pasożytów
- zaciekłe walki o partnera do rozrodu
Konsumenci wytwarzają związki organiczne ze związków nieorganicznych.
FAŁSZ
Producenci wytwarzają związki organiczne ze związków nieorganicznych.
Cechy populacji.
-rozrodczość
- śmiertelność
- migracje
~imigracje
~ emigracje
Jakie znasz rodzaje rozmieszczenia?
- losowe
- równomierne
- skupiskowe
Ekosystem
Ekosystem- zbiór elementów ożywionych i nieożywionych, które wzajemnie na siebie wpływają.
Przystosowanie do drapieżnictwa.
- smukłe ciało
- duże płuca
- obszerna klatka piersiowa
- dobrze rozwinięte narządy zmysłów
- szerokie nozdrza
- ostre kły
- silnie umięśnione tylne kończyny
Oddziaływanie nieantagonistyczne, to takie, w którym obie strony ponoszą korzyść.
FAŁSZ
Oddziaływanie nieantagonistyczne, to takie, w którym jedna strona ponosi korzyść, a druga nie odnosi start.
Przykłady symbiozy (mutualizm obligatoryjny) oraz protokooperacji (symbioza niobowiązkowa)
SYMBIOZA:
- mrówki grzybiarki i grzyby
- rośliny bobrowate i bakterie brodawkowe
- rośliny nasienne i grzyby (mikoryza)
PROTOKOOPERACJA:
- mszyce i mrówki
- bąkojady i bawoły
- kolibry i rośliny
Co to jest mikoryza?
związek grzybów z korzeniami roślin
Protokooperacja
Protokooperacja- współzależność między dwoma gatunkami, która przynosi korzyść obu stronom- nie jest konieczna do przeżycia.
Czynniki środowiska wpływające na organizmy (ożywione i nieożywione).
OŻYWIONE:
- organizmy tego samego gatunku
- organizmy innych gatunków
NIEOŻYWIONE:
- temperatura
- wilgotność powietrza
- nasłonecznienie
- stężenie tlenu i dwutlenku węgla
- zawartość soli mineralnych
- ukształtowanie terenu
Energia przepływa przez wszystkie poziomy troficzne ekosystemu.
PRAWDA
Oddziaływania antagonistyczne.
ODDZIAŁYWANIA ANTAGONISTYCZNE (jedna strona odnosi korzyść, a druga straty):
- drapieżnictwo
- roślinożerność
- pasożytnictwo
- konkurencja
Omów proces przepływu energii.
Energię słoneczną pobierają rośliny, które wykorzystują ją do produkcji materii organicznej. Na każdym poziomie troficznym jest ona tracona w postaci ciepła (np.wykonywany ruch) . Również na każdym etapie z energii korzystają destruenci. W ten sposób energia ciągle wypływa z ekosystemu i rozprasza się w przestrzeni.
Populacja
Populacja- grupa osobników jednego gatunku żyjąca na tym samym obszarze w określonym czasie.
Znaczenie pasożytów.
- osłabiają organizm żywiciela
- zatruwają organizm żywiciela
- przenoszą wiele chorób
- powodują straty w rolnictwie
Łańcuch pokarmowy to szereg organizmów, w którym każda grupa stanowi pokarm dla organizmów następnego ogniwa.
PRAWDA
Na co dzielimy ekosystemy?
Ekosystemy dzielimy na naturalne (np. las, jezioro) oraz na sztuczne (np. staw rybny, sad)
Obieg materii w ekosystemie
Materia wytworzona przez producentów służy jako pokarm konsumentom. Martwe ciała producentów i konsumentów są rozkładane przez destruentów.
Poziomy troficzne
Poziomy troficzne- organizmy, które pozyskują pokarm w podobny sposób (zajmują to samo miejsce w łańcuchu pokarmowym).
Wykorzystywanie ekosystemu.
- pozyskiwanie żywności (np. z pól uprawnych uzyskuje się zboża)
- uzyskiwanie surowców (np. lasy są źródłem drewna, z którego produkuje się meble i papier)
- niematerialne użytkowanie ekosystemów (np. lasy produkują powietrze z dwutlenku węgla)
Ekosystem możemy podzielić na zbiór elementów ożywionych- biotop oraz zbiór elementów nieożywionych- biocenoza.
FAŁSZ
Ekosystem możemy podzielić na zbiór elementów ożywionych- biocenoza oraz zbiór elementów nieożywionych- biotop.
Wymień, jak rośliny bronią się przed zjedzeniem oraz podaj przykład (min. 3)
- liście przekształcone w ciernie/kolce (kaktus)
- posiadanie parzących włosków (pokrzywa)
- upodabniają się do innych organizmów (jasnota biała)
- wytwarzanie trujących substancji (lulek czarny)
- odstraszający smak i zapach (mak)
- upodabnianie się do organizmów nieożywionych (litopsy)
Łańcuch pokarmowy
(przyporządkuj do odpowiedniej kategorii)
1. konik polny
2. bocian
3. zwinka
4. mniszek lekarski
A. producent
B. konsument II rzędu
C. konsument I rzędu
D. konsument III rzędu
1C
2D
3B
1A