Green Engineering
Carbon Dioxide (CO₂)
Green Safety
Green Economy
Eco Challenge / General Knowledge
100

Green engineering diňe tehnologiýa bilen baglymy ýa-da başga haýsy faktorlary hem öz içine alýar? Düşündir.

Diňe tehnologiýa däl, ol ekologiýa, ykdysadyýet we resurslary netijeli ulanmagy hem öz içine alýar.

100

CO₂ näme we näme üçin ol atmosfera üçin möhüm gaz hasaplanýar?

CO₂ näme we näme üçin ol atmosfera üçin möhüm gaz hasaplanýar?

100

Green safety näme we näme üçin ol möhüm?

Green safety — daşky gurşawy we adamlaryň saglygyny goramak bilen baglanyşykly howpsuzlyk düzgünleri.

100

Green economy näme?

Tebigy resurslary tygşytlap, daşky gurşawa az zyýan ýetirýän ykdysady ulgam.

100

Eger şäherde plastigiň ulanylyşy birden köpelse, ekosistemada ilkinji bolup haýsy problema ýüze çykýar?

Galyndylaryň köpelmegi we topragyň/suwuň hapalanmagy.

200

Näme üçin diňe “arassa energiýa ulanmak” green engineering üçin ýeterlik däl?

Sebäbi ulgamda galyndy, önümçilik prosesi we resurs sarp edilişi hem göz öňünde tutulmaly.

200

Näme üçin CO₂-niň mukdarynyň köpelmegi global ýylylyga getirýär?

Sebäbi ol ýylylygy atmosfera içinden çykmagyna päsgel berýär.

200

Zawodda himiki maddalaryň howa çykmagy näme üçin howply?

Sebäbi olar howany hapalaýar we adamlaryň saglygyna zyýan ýetirýär.

200

Näme üçin gaýtadan işlemek (recycling) green economy üçin möhümdir?

Sebäbi ol täze çig malyň sarp edilmegini azaldýar we galyndylary pese düşürýär.

200

Bir adam her gün maşyn ýerine welosiped ulanýar. Bu hereketiň CO₂ derejesine täsiri näme?

CO₂ zyňyndysyny azaltýar.

300

Inžener bir önümi dizaýn edýär we ol az energiýa sarp edýär, emma öndürilende köp zäherli himikatlar ulanylýar.
Bu green engineering hasaplanarmy? Näme üçin?

Ýok, sebäbi diňe energiýa däl, materiallaryň howpsuzlygy hem möhümdir.

300

Fossil ýangyçlar ýakylanda CO₂ nädip emele gelýär? Gysgaça düşündir.

Kömür, nebit, gaz ýakylanda olaryň içindäki uglerod kislorod bilen birleşip CO₂ emele getirýär.

300

Näme üçin önümçilikde galyndylary dogry ýok etmek green safety üçin möhüm?

Sebäbi galyndylar toprak, suw we howany hapalap bilýär.

300

Green economy bilen adaty (traditional) ykdysadyýetiň esasy tapawudy näme?

Green economy daşky gurşawy goramaga üns berýär, adaty ykdysadyýet bolsa köplenç diňe ösüş we peýda bilen baglanyşykly.

300

Näme üçin agaç ekmek klimat üýtgemegine garşy göreşde möhüm?

Sebäbi agaçlar CO₂ siňdirip kislorod goýberýär.

400

Bir şäherde ähli infrastruktura “eco-friendly” diýlip dizaýn edilýär, emma gurluşyk wagtynda tokaýlaryň uly bölegi ýok edilýär.
Bu ýagdaý green engineering prinsipine nähili täsir edýär?

Negative täsir edýär, sebäbi ekosistemanyň bozulmagy sustainability-ni pese düşürýär.

400

CO₂ derejesini azaltmak üçin diňe awtoulaglary azaltmak ýeterlikmi? Näme üçin?

Ýok, sebäbi elektrik öndürmek, senagat we beýleki çeşmeler hem CO₂ döredýär.

400

Bir kompaniýa howpsuzlyk düzgünlerini bozup, çykýan tüssäni gözegçiliksiz goýberýär.
Bu ýagdaý ekosistema nähili täsir edýär?

Howanyň hapalanmagyna, klimatyň üýtgemegine we saglyk problemalaryna sebäp bolýar.

400

Näme üçin hökümetler “carbon tax” ulanýarlar?

Kompaniýalary CO₂ zyňyndylaryny azaltmaga höweslendirmek üçin.

400

Eger ähli ýurtlar diňe täzelenýän energiýa geçse, emma energiýa sarp edilişi dowamly ýokarlansa, näme problema döräp biler?

Energiýa ýetmezçiligi we tebigy resurslara basyş (infrastrukturanyň ýeterlik bolmazlygy).

500

Green engineering-de “life cycle thinking” diýilýän düşünje näme we näme üçin möhüm?

Önümiň çig maldan başlap, ulanylyşyna we ýok edilmegine çenli ähli tapgyry göz öňünde tutmakdyr. Bu daşky gurşawa doly täsiri azaltmak üçin möhümdir.

500

Eger tokaýlar giň gerimde ýok edilse, CO₂ derejesine nähili täsir edýär we näme üçin?

CO₂ ýokarlanýar, sebäbi agaçlar CO₂ siňdirýän esasy tebigy ulgamdyr.

500

Green safety-de “risk management” näme we näme üçin ol inženerçilikde zerur?

Risk management — howplary öňünden kesgitlemek we olaryň zyýanlaryny azaltmakdyr. Bu heläkçilikleriň öňüni almak üçin möhümdir.

500

Bir ýurt diňe ykdysady ösüşe üns berýär, emma tebigy resurslary çalt ýok edýär.
Bu ýagdaý uzak möhletde nähili problema döredýär?

Resurslaryň gutarmagy, ekologik zyýan we ykdysady durnuksyzlyk döredýär.

500

Siz bir şäheriň ekologiýasyny gowulandyrmak üçin diňe 1 çäre saýlap bilýärsiňiz.
Haýsy çäre iň uly uzak möhletli täsir eder we näme üçin?

Gaýtadan işlemek (recycling) ulgamyny doly ornaşdyrmak — sebäbi ol galyndylary, resurs sarp edilişini we hapalanmany bir wagtda azaldýar.

M
e
n
u