"Kald krig"
Kva tydar "kald krig"?
Ein krig om makt og påverknad, ikkje land og liv
Kva var den første internasjonale organisasjonen etter andre verdskrig?
FN, 1945
Kva tydar "terrorbalanse"?
Ingen land kan bruke atombåpna sine i frykt for likesidig øydelegging.
Bruker me våras, brukar de deira - då vil alt gå til grunne.
Kva tydar dominoeffekten?
Frykt for at om eit land får fiendens ideologi så vil fleire land følge etter dei. USA frykter at kommunisme skal spreie seg, og Sovjet frykter kapitalisme/demokrati.
I 1947 starta avkoloniseringa med frigjeringa i dette landet.
India
Brukte stedfortredarkrigar til å kjempe varmt i andre land på deira vegne.
Fortel om NATO
Forsvarsallianse med USA som leiar, 1949.
Medlem i Nord-Amerika og Vest-Europa.
Spreidde seg til endå fleire land i ettertid.
Kva bombe overgjekk atombomba?
Hydrogenbomba
Tyskland, Korea og Vietnam - kva part er kommunistisk?
Aust og Nord
På midten av 1960-talet kjem hippie-rørsla fram. Kvifor og kva står dei for?
Er i mot USA si krigføring i utlandet.
"Make love, not war"
Fortel om ein stedofrtredarkrig
Cuba-krisa: Sovjet vil ha rakettbase og støtter derfor Castro.
Korea: Sovjet og USA støtter kvar sis side for å spre si ideologi. Landet blir delt i to.
Vietnam: Sovjet og USA støttar kvar si side for å spre si ideologi. Første krig på TV. USA tapar men nekter å gje seg.
Kvifor kjem Warzavapakta?
Svar til NATO og Vest-Tyskland, 1955.
Forsvarsallianse i Aust.
Skulle også sørge for felles politikk, reglar og ideologi i medlemslanda. (Kommunisme).
Forsvant med Sovjetunionen
Kva var målet med SALT 1 og 2 samtalane?
Begrense mengda raketter i omløp.
Kva var målet med Marshallplanen?
Gje økonomisk støtte som insentiv til å samarbeide med USA og få deira ideologi.
1969 var eit stort år for USA då dei endeleg landa på månen, kva stor hending skjedde i Noreg same år?
Første oljefunn.
Kva to hendingar markerer slutten på den kalde krigen?
Berlinmurens fall: 1989. Verda treffest igjen.
Sovjetunionens oppløysing: 1991. Den eine sida har tapt og "blokkene" forsvinn.
Forgjengeren til EU var ein økonomisk allianse som dreide seg om to viktige ressursar - kva slags?
Kol og stål
Kva var målet med romkappløpet?
Utvikle teknologi som kunne brukast i militæret, til dømes satelittar og rakettar.
Vise overlegenhet og skape historie.
Kvifor kjem Berlinmuren, og kvifor fall den?
Hindre flyktningar frå Aust-Tyskland/-Berlin til vest, 1961.
Austerrike byrjar å fjerne sin del (piggtråd) i 1989, er då mogleg, men knotete, å krysse grensa. Befolkinga byrjar å rive den sjølv og vaktane veld å la dei gjere det.
Rockegruppa The Beatles blei verdskjente på 1960-talet og spelte over heile kloda, utanom i Sovjetunionen. Kvifor ikkje?
Var bannlyst då Sovjet ville unngå påverknad frå vesten.
Kva kan tyde til at den kalde krigen ikkje er over?
Russland ser på NATO som ein fiende og ønsker å lage nye satelittstatar for å beskytte seg.
Kommunismen veks på ny i form av sensur, ikkje-demokratiske val og sentralt styre i Moskva.
Krigen i Ukraina.
Spionar og hemmelghald held fram, til dømes knyta til presidentvalet i USA.
Kva gjer Gorbatsjov for å nærme seg Vesten?
Glasnost: openheit. Slutt på sensur og bannlysing, kan no snakke fritt og få med seg det som skjer i vesten.
Perestrojka: omstrukturering. Vekk frå planøkonomi og tvang, til marknadsøkonomi med fri handel med andre land og forteneste.
Kva slags kappløp oppstår i Afrika og Asia denne gong?
Ideologisk kappløp for å skaffe nye medlem til si blokk. Kapitalisme vs kommunisme.
Kva er ein satelittstat? Gje døme
Eit land som ikkje styrar seg sjølv, men som godtar ein unionen med felles styre i eit anna land. Sovjetunionen hadde mange av desse, slik som Estland, Belarus og Georgia.
Noreg vinn for første gong Eurovision i 1985 med den kvinnelege duoen Bobbysocks. Låta var på norsk men referer til ein populær dans frå USA. Kva heiter låta?
La det swinge