4.1
4.2
4.3
4.4
4.5
100

goed of fout?

In de blitzkrieg van 1940 werden onder andere Nederland, Noorwegen en Groot-Brittannië veroverd.

fout

100

Elk jaar komen duizenden mensen naar Oosterbeek, een dorp bij Arnhem. Daar herdenken ze wat er tijdens de oorlog is gebeurd. Op een heideveld in de buurt springen parachutisten uit vliegtuigen, net als tijdens de oorlog. Ook is er een bijeenkomst op de Britse militaire begraafplaats, waar soldaten begraven liggen die tijdens die gebeurtenis in de oorlog om het leven kwamen.

Welke gebeurtenis wordt herdacht?

operatie Market Garden

100

waar of niet waar?

De oorlog in Europa eindigde een week na de zelfmoord van Hitler.

waar

100

waar of niet waar?

De Indonesische nationalisten noemden de dekolonisatieoorlog een politionele actie.

Niet waar

100

Welke begrip wordt omschreven?

Overgave van een land of leger aan de vijand

capitulatie

200

Uit een toespraak uit 1940:

‘Ik verwacht dat nu de slag om Engeland zal beginnen. Het voortbestaan van ons land staat op het spel. Hitler weet het al: óf hij zal ons verslaan, óf hij zal de oorlog verliezen. Wanneer wij de aanval kunnen afslaan, kan heel Europa worden bevrijd. Dan is de toekomst voor de hele wereld weer hoopvol en zonnig.’

Wie hield deze toespraak? 

Winston Churchill

200

Zet de volgende gebeurtenissen in de juiste volgorde.

De Hongerwinter.
Het bombardement op Rotterdam.
Heel Nederland is bevrijd.
Nederland capituleert.
De Februaristaking.

Het bombardement op Rotterdam.
Nederland capituleert.
De Februaristaking.
De Hongerwinter.
Heel Nederland is bevrijd.



200

Wanneer eindigde de Tweede Wereldoorlog

15 Augustus 1945, Japan gaf aan zich over te geven. Het document werd op 2 september ondertekent.

200

In de tekst zijn de namen van drie volken weggelaten. Welke namen zijn weggelaten?

Ruim honderd jaar geleden werd hij geboren: de man die later president Soekarno van Indonesië zou worden. Voor veel … (1) was hij na de Tweede Wereldoorlog staatsvijand nummer één, de man die met de … (2) had gecollaboreerd. Voor veel … (3) was en is hij een grote vrijheidsstrijder, de man die hen een nationaal zelfbewustzijn gaf.

1 =  Nederlanders

2 =  Japanners

3 =  Indonesiërs

200

Welke begrip wordt omschreven?

Iemand die in oorlogstijd met de vijand samenwerkt.

collaborateur

300

‘Gisteren, een dag die voor eeuwig als een schanddag beschouwd zal worden, werden de Verenigde Staten aangevallen door de zee- en luchtmacht van het Japanse keizerrijk. Er heerste vrede tussen de Verenigde Staten en Japan. Zeer veel Amerikaanse levens zijn verloren gegaan. Gisteren is de Japanse regering tevens begonnen met een aanval op Malakka. Gisterenavond hebben Japanse troepen de Filippijnen aangevallen. Japan heeft dus zonder waarschuwing een aanval geopend op het hele gebied van de Stille Oceaan.’

In welk jaar is deze toespraak gehouden?


1941

300

‘Recepten voor geconserveerde tulpenbollen. Samengesteld door mejuffrouw H. N. E. Janzen

is een kookboekje dat tijdens de oorlog is geschreven.

Dit kookboekje is een directe bron over het leven in Nederland tijdens de bezetting. waar/nietwaar

waar

300

In de tekst zitten twee fouten. Schrijf de fouten op, en verbeter ze.

Op 6 juni 1942 was D-day. Toen viel een Geallieerd leger de Duitsers aan. De Geallieerde soldaten waren met duizenden schepen van Groot-Brittannië naar de Belgische kust gebracht. Daar werd keihard gevochten en uiteindelijk veroverden de Geallieerden enkele kleine stukjes van de kust. Van daaruit drongen ze de Duitsers steeds verder terug. In de winter van 1945 stonden de Geallieerden aan de westgrens van Duitsland. Ondertussen bereikten de legers van de Sovjet-Unie de Duitse oostgrens. Zo werd Duitsland van twee kanten aangevallen en steeds verder teruggeslagen. Uiteindelijk, op 8 mei 1945, was de oorlog in Europa voorbij.

Op 6 juni 1944 was D-day. Toen viel een Geallieerd leger de Duitsers aan. De Geallieerde soldaten waren met duizenden schepen van Groot-Brittannië naar de Franse kust gebracht. 

300

Bep Lengkeek vertelt over wat ze in de oorlog heeft meegemaakt:

‘Het hele kamp wordt opgeschrikt door een vreselijk bericht: alle jongens van tien jaar en ouder moeten weg. Het enige wat we te horen krijgen, is dat ze op transport gaan. Naar mannenkampen.'

In welke periode vonden deze gebeurtenis plaats?

tussen 1942 en 1945

300

Geef een omschrijving van het begrip.

razzia

Georganiseerde jacht op een groep mensen.

400

Wat heeft de Slag om Stalingrad te maken met Operatie Barbarossa?

Operatie Barbarossa was de codenaam voor de Duitse aanval op de Sovjet-Unie. Stalingrad is een stad in de Sovjet-Unie. Stalingrad ligt dus in het land dat tijdens Operatie Barbarossa werd aangevallen.

400

Hoe succesvol was Operatie Market Garden?

De operatie werd een mislukking.

400

De bemanning van het vliegtuig Enola Gay kregen een heldenontvangst. 

Voor sommige mensen waren de bemanningsleden juist geen helden.

Geef voor beide standpunten een argument.

Voorbeeld van een argument vóór heldendom: Dankzij hun actie gaf Japan zich over en was de oorlog voorbij. Hadden ze die bom niet gegooid, dan zou de oorlog langer hebben geduurd, met vele slachtoffers als gevolg.

Voorbeeld van een argument tegen heldendom: Zij hebben een bom gegooid die vele tienduizenden slachtoffers maakte, merendeel burgers. Die mensen konden zich niet verdedigen; ze hadden geen kans. Dit is geen heldenactie, dit is massamoord.

400

Op een foto staan vrouwen die gevangenen zijn in een concentratiekamp in Nederlands-Indië. Zij werden gedwongen te buigen voor de mensen die hen gevangenhielden. 

Vul de ontbrekende woorden in. 

De vrouwen zijn … . De mensen die hen gevangen hielden, zijn … .

Nederlands

Japans 

400

Geef een omschrijving van het begrip.

bezetting


overname van de militaire en politieke macht in een land door een ander land.


500

Hoe heet de marinebasis waar ‘zeer veel Amerikaanse levens’ verloren gingen?

Pearl Harbor

500

Welke gebeurtenis linkt Operatie Market Garden met de hongerwinter? 

de Spoorwegstaking. 

500

Duitse steden werden tijdens de oorlog zwaar gebombardeerd. De Duitse geheime politie hield goed in de gaten wat dat voor effect had op de bevolking.

Bedenk waarom de geheime politie de sfeer onder de bevolking zo goed in de gaten hield na bombardementen.

Als het volk letterlijk zo onder vuur ligt, kan dat aanleiding zijn om in opstand te komen tegen de overheid. Dergelijke signalen wilde de geheime politie zo vroeg mogelijk oppikken, zodat een opstand kon worden voorkomen.

500

De Duitsers sloten joden op in concentratiekampen omdat zij vonden dat joden minderwaardig en gevaarlijk waren. Waarom sloten de Japanners Nederlanders op in concentratiekampen? Welke gedachte zat daarachter?

In de ogen van de Japanners hadden de Nederlanders Indonesië bezet. Zij vonden dat ‘Azië voor de Aziaten’ moest zijn, dus waren de Nederlanders vijanden die opgesloten moesten worden. Ook vrouwen en kinderen werden daarom geïnterneerd.

500

Geef een omschrijving van het begrip.

rechtsstaat


Land waarin iedereen dezelfde rechten en plichten heeft die in wetten zijn vastgelegd, met onafhankelijke rechters.


M
e
n
u