Narxning mazmuni va uning vazifalari
Narx turlari va ularning mazmuni
Raqobatning turli ko'rinishlari sharoitida narxning shakllanish xususiyatlari
Narx siyosati va uning O'zbekistonda amalga oshirilish xususiyatlari
100

Tovarning nafliligi tomonida kimning manfaati yotadi? 

Xaridorlarning

100

Aholining kam daromadli qismi ehtiyoji va foydasi uchun joriy qilingan narxlar bu-? 

Dotatsiyalangan narx

100

Monopoliya qanday raqobat sharoitida vujudga keladi? 

Nomukammal raqobat sharoiti

100

Sobiq ittifoq negizida vujudga kelgan bir qancha davlatlar bozor iqtisodiyotiga o'tishda qaysi yo'lni tanlashdi? 

"Esankiratuvchi" yo'l 

200


Tovarning bir-biriga qarama-qarshi bo'lgan, lekin doimo bir-birini taqozo etadigan, birisiz ikkinchisi bo'lmaydigan ikki xususiyati qaysilar? 

Naflilik(iste'mol qiymati) va Narx qiymati 


200

Narx turlarini sanab bering! 

Ulgurji narx, shartnoma narx, chakana narx, chegaralangan narx, dotatsiyalangan narx, demping narx, nufuzli narx

200

Marshall fikri bo'yicha xaridor narxining yuqori darajasi nimaga teng bo'lishi kerak? 

So'ngi qo'shilgan miqdor nafliligiga

200

O'zbekistonda narxlarni erkinlashtirish necha bosqichda amalga oshirildi va bu qaysi yillarni o'z ichiga oladi? 

3 bosqichda. 1-bosqich 1992-yil boshi, 2-bosqich 1993-yil, 3-bosqich 1994-yil oktyabr va noyabr oylari

300

Narx bu(ta'rif) -? 

Real bozor iqtisodiyoti sharoitida tovar va xizmatlarning ijtimoiyi qiymati va ijtimoiy nafliligining puldagi ifodasidir


300

Bozorga kirib olish narxi nima deb ataladi va nega unda rasmiy narxning bir qismidan kechib yuboriladi? 

Demping narx, va unda firmalar bozorga kirayotgan yangi sotuvchilarni siqib chiqarish maqsadida rasmiy narxning bir qismidan kechib yuborishadi

300

Mukammal raqobatli bozor sharoitida narxning shakllanish jadvaliga ko'ra narx o'zining eng past darajasini uzoq saqlab turmaydi, chunki....? 

Xaridorlar o'rtasida arzon mahsulotni tezroq sotib olish uchun raqobat yuzaga keladi va bu o'z o'zidan talabning oshishiga olib keladi va natijada narxlar yana yuqoriga o'sadi. 

300

Odatda narxlar(bozor) to'laligicha davlat tomonidan nazorat qilingan davlatlar bozor iqtisodiyotiga o'tganda qaysi yo'llarni tanlashi mumkin? 

1) "esankiratadiga" yo'l, ya'ni narxlarni to'laligicha erkin qo'yish 

2) narxlarni suniy ravishda to'xtatib qo'yish 

3)narxni davlat tomonidan boshqarish va nazorat qilishni ma'lum darajada saqlab qolish

400

Tovarning xarid qilinishi uning alohida olingan bir kishi uchun emas, balki jamiyat uchun nafliligi bu-? 

Ijtimoiy naflilik

400

Narx diapazoning qaysi holatida tovar muomalasi tez yuradi va nega shunday ekanini tushuntirib bering! 

Keng bo'lganda ya'ni quyi, o'rta va yuqori bo'lganda chunki talab bilan narx o'zaro uyg'unlikda 

400

Qaysi holatda ma'lum bir oligopolist boshqa oligopolistlarning ta'siri natijasida o'z o'rnini va xaridorlarini yo'qotishi mumkin va bu qanday ro'y beradi? 

"Inkor etish" holatida, bu bir oligopolist narxlarni oshirganda boshqa olipolistlar narxlarni oshirmaydilar va natijada zaraga kiradi

400

2009-yildagi jahon bozorining inqiroz sharoitida O'zbekistonda qaysi mexanizm ishlab chiqilgan? 

Barcha turdagi energiya manbalari va kommunal xizmatlarning asosiy turlari bo'yicha narxlarning ko'tarilishini cheklash, ya'ni ularni 6-8 foizdan oshirmaslik

500

Joriy narx va qiyosiy narxlarga ta'rif bering va Yalpi milliy mahsulot, milliy daromad, real ish haqilar qaysi narxda hisoblanadi va nega shunday? 

Joriy narxlar amaldagi narxlar bo'lib, ular yordamida yil davomidagi ishlab chiqarish natijalari hisoblanadi. Qiyosiy narxlarda ma'lum bir yil(bazis yil) asos qilib olinib, ishlab chiqarishning natijalari shu narxda hisoblanadi va boshqa yillar bilan taqqoslanadi. Yuqoridagi ko'rsatkichlar qiyosiy narxda hisoblanadi chunki joriy narxlar inflyatsiya tufayli o'zgarishi va real iqtisodiy natijani ko'rsatmasligi mumkin. 


500

Iqtisodiyotda ma'lum bir tovarning o'ziga yaqin bo'lgan yoki bir nechta bosqichda boshqa tovarlarning narxiga ta'siri nima deyiladi va bunga misol keltiring! 

Narxi nisbati yoki narx pariteti.... 

500

Monopsonistlar(monopol sotuvchilar) odatda bozorda yakka hukmron bo'lgani uchun  tovarlarga yuqori narxlarni qo'yishadi lekin ba'zi holatda ular tovarlarni juda past narxda sotishadi, bundan ko'zlangan maqsad bu-? 

Ular tovarlarni kichik sotuvchilardan oldindan past narxlarda sotib olishadi va uning katta miqdordagi zahirasini tayyorlab qo'yadi va vaqti kelganda ularni olingan narxidan ozroq ko'tarib sotishadi va katta foyda ko'radilar 

500

Nima uchun va qaysi sohalarda davlatning narxlar ustidan nazorati kerak bo'ladi? 

1. Monopoliyani oldini olish – ayrim yirik kompaniyalar narxni sun’iy oshirib yuborishi mumkin.

2. Ijtimoiy himoya – aholi uchun zarur tovarlar (non, dori) haddan tashqari qimmatlashib ketmasligi kerak.

3. Bozor nosozliklarini tuzatish – ba’zan bozor o‘zi adolatli narxni belgilay olmaydi.

4. Inflyatsiyani nazorat qilish – narxlar keskin oshib ketishi iqtisodiyotga zarar yetkazadi.

M
e
n
u