Көріктеуіш
Құрал
Құрал
Теңеу дегеніміз не?
Бір затты екінші затпен салыстыра суреттеу.
Мысал: Арыстандай айбатты, гүлдей нәзік.
Эпос дегеніміз не? Оның қандай жанрлары бар?
Эпос – өмір құбылыстарын, оқиғаларды, адамдардың іс-әрекетін баяндау арқылы суреттейтін әдеби тек. Жанрлары: роман, повесть, әңгіме, новелла, эпопея.
Бунақ дегеніміз не?
Өлең тармағындағы ырғақтық-әуендік топ. Қазақ өлеңінде көбіне 2–3 бунақ кездеседі.
Метонимия дегеніміз не?
Өзара байланысты ұғымдардың бірінің орнына екіншісін қолдану.
Мысал: «Абайды оқыдым» дегенде Абайдың өзін емес, шығармаларын оқығанын білдіреді.
Лирика дегеніміз не? Оның түрлерін ата.
Лирика – адамның ішкі сезімін, көңіл күйін, ой-толғанысын бейнелейтін әдеби тек. Түрлері:
Ұйқас дегеніміз не?
Өлең тармақтарының соңындағы сөздердің дыбыстық жағынан үндесіп келуі.
Аллегория дегеніміз не?
Дерексіз ұғымдарды нақты бейнелер арқылы тұспалдап жеткізу.
Мысал: Түлкі – қу адамның, қасқыр – қатыгездіктің бейнесі.
Драма дегеніміз не? Оның негізгі жанрлары қандай?
Драма – кейіпкерлердің іс-әрекеті мен тартысы диалог, монолог арқылы көрсетілетін әдеби тек. Негізгі жанрлары: трагедия, комедия, драма.
Қазақ өлеңіндегі ең көп тараған буын өлшемдері қандай?
Ирония дегеніміз не?
Астарлы түрде кекесінмен, мысқылмен жеткізу.
Мысал: Сабаққа кешіккен адамға «Өте ерте келдің ғой!» деу.
Әңгіме мен повестің айырмашылығы неде?
Әңгімеде өмірдің бір ғана оқиғасы немесе шағын кезеңі суреттеледі. Ал повесте оқиғалар кеңірек қамтылып, кейіпкерлердің өмірі мен мінезі тереңірек ашылады.
Ұйқастың қандай түрлері бар?
Инверсия дегеніміз не?
Сөйлемдегі сөздердің қалыпты орын тәртібін өзгертіп қолдану.
Мысал: «Келді ауылға жас батыр».
Роман мен эпопеяның айырмашылығы қандай?
Роман – кейіпкерлердің өмірін, қоғамдағы оқиғаларды кең көлемде бейнелейтін жанр. Эпопея – белгілі бір тарихи дәуірді, халықтың өмірін ауқымды түрде суреттейтін көлемді шығарма.
Өлеңнің негізгі құрылымдық элементтері қандай?
Буын, бунақ, тармақ, шумақ, ұйқас, ырғақ.