ÇEVRE SORUNLARI
Aşağıdakilerden hangisi çevre sorunlarının 'küresel ölçekte' bir nitelik taşıdığının en somut kanıtıdır?
A)Sanayileşmiş bir ülkedeki karbon salınımının dünyanın her yerinde iklim değişikliğine yol açması
B)Şehir içindeki ışık kirliliği
C)Bir mahalledeki gürültü kirliliği
D)Bir ormanda çıkan küçük çaplı yangın
E)Küçük bir göldeki kirlilik
DOĞRU CEVAP
A)Sanayileşmiş bir ülkedeki karbon salınımının dünyanın her yerinde iklim değişikliğine yol açması
!
Hava kirliliği ve sera gazları sınır tanımaz; bir bölgedeki salınım tüm gezegenin iklimini etkiler.
Özellikle Akdeniz Havzası'ndaki ülkelerin katılımıyla imzalanan ve 'Deniz Kirliliğine Karşı Akdeniz'in Korunmasını' amaçlayan bölgesel sözleşme aşağıdakilerden hangisidir?
A)Kyoto protokolü
B)Londra Sözleşmesi
C)Paris Anlaşması
D)RAMSAR Sözleşmesi
E)Barselona Sözleşmesi
DOĞRU CEVAP
E)Barselona Sözleşmesi
!
Akdeniz'in kirlenmesini önlemek için kıyıdaş ülkelerin imzaladığı bölgesel bir protokoldür.
Orman yangınlarının artması,
I. erozyonun hızlanması,
II. yaban hayatın zarar görmesi,
III. küresel ısınmanın artması
durumlarından hangilerine neden olur?
A)Yalnız I
B)Yalnız III
C)I ve II
D)II ve III
E) I, II ve IIIdoğru
DOĞRU CEVAP
E)I, II ve III
Aşağıdakilerden hangisi geri dönüşümün temel hedefleri arasında yer almaz?
A)Atıkları ayrıştırmadan toplamak
B)Doğal kaynakların korunmasını sağlamak
C)Depolama alanlarının ömrünü uzatmak
D)Atık miktarını azaltmak
E)Enerji tasarrufu elde etmek
DOĞRU CEVAP
A)Atıkları ayrıştırmadan toplamak
!
Geri dönüşüm atıkları kaynağında ayrıştırır.
Aşağıdakilerden hangisi toprak kirliliğini önlemek için tarım sektöründe uygulanabilecek en sürdürülebilir yöntemdir?
A)böcekleri ilaçla yok etmek
B)Toprağı her yıl daha derin sürmek
C)Vahşi sulama yapmak
D)Nöbetleşe ekim ve organik gübre kullanımı
E)Kimyasal gübre miktarını artırmak
DOĞRU CEVAP
D)Nöbetleşe ekim ve organik gübre kullanımı
!
Toprağın yorulmasını engeller ve doğal mineral dengesini korur.
Bir bölgede verimli tarım topraklarının sanayi tesisi veya konut alanına dönüştürülmesinin (amaç dışı kullanım) ekosistem üzerindeki en tehlikeli uzun vadeli sonucu aşağıdakilerden hangisidir?
A)Gıda güvenliğinin tehlikeye girmesi ve biyolojik çeşitliliğin azalması
B)İnşaat sektörünün canlanması
C)Binaların görsel kirlilik yaratması
D)Şehir merkezlerinin genişlemesi
E)Ulaşım maliyetlerinin artması
DOĞRU CEVAP
A)Gıda güvenliğinin tehlikeye girmesi ve biyolojik çeşitliliğin azalması
!
Verimli toprakların kaybı hem tarımsal üretimi bitirir hem de o toprağa bağlı yaşayan canlıların habitatını yok eder.
Aşağıdaki uluslararası belgelerden hangisi 'Biyolojik Çeşitliliğin Korunması' ve ekosistemlerin sürdürülebilir kullanımını ana hedef olarak belirlemiştir?
A)Barselona Sözleşmesi
B)Biyolojik Çeşitlilik Sözleşmesi (1992)
C)Montreal Protokolü
D)Paris İklim Anlaşması
E)Kyoto Protokolü
DOĞRU CEVAP
B)Biyolojik Çeşitlilik Sözleşmesi (1992)
!
Rio Zirvesi'nde açılan bu sözleşme, türlerin ve genetik kaynakların korunmasını hedefler.
Aşağıdakilerden hangisi küresel ısınmanın biyolojik çeşitlilik üzerindeki doğrudan etkilerinden biri değildir?
A)Bazı türlerin neslinin tükenme riskinin artması
B)Türlerin kutuplara veya yüksek rakımlara doğru göç etmesi
C)Bitkilerin çiçeklenme zamanlarının değişmesi
D)Deniz seviyesinin düşmesi
E)Mercan resiflerinin ölmesi
DOĞRU CEVAP
D)Deniz seviyesinin düşmesi
!
Deniz seviyesi küresel ısınma ile gerçekleşen buzul erimesinden dolayı artar.
Kompostlaştırma yöntemi, aşağıdaki atık türlerinden hangisinin geri kazanımı için en uygundur?
A)Mutfak ve bahçe gibi organik atıklar
B)Elektronik atıklar
C)Radyoaktif atıklar
D)Plastik ambalajlar
E)İnşaat molozları
DOĞRU CEVAP
A)Mutfak ve bahçe gibi organik atıklar
!
Biyolojik olarak bozulabilen organik atıklar, mikroorganizmalar yardımıyla gübreye dönüştürülebilir.
Tarım arazilerinde aşırı gübreleme ve ilaçlama (pestisit) yapılması sonucunda kimyasal maddelerin yeraltı sularına sızması, hangi kirlilik türlerinin birleşimi olarak kabul edilir?
A)Sadece Hava Kirliliği
B)Toprak ve Su Kirliliği
C)Radyoaktif Kirlilik
D)Ses ve Işık Kirliliği
E)Sadece Görüntü Kirliliği
DOĞRU CEVAP
B)Toprak ve Su Kirliliği
!
Kimyasallar önce toprağın yapısını bozar, ardından süzülerek yeraltı su kaynaklarını kirletir.
İnsanların çevreye verdiği zararlardan bazıları şunlardır:
- Azotlu ve fosforlu gübrelerin su kaynaklarına karışması
- Evsel atıkların arıtılmadan su kaynaklarına verilmesi
- Termik santrallerin soğutulmasında kullanılan suların doğrudan dere yataklarına verilmesi.
Bu olaylar,
1- sulardaki canlı çeşitliliğinin azalması,
2- su kirliliğinin artması,
3- sulardaki oksijen oranının azalması
durumlarından hangilerine neden olur?
A)Yalnız I
B)Yalnız III
C)I ve II
D)II ve III
E)I, II ve III.
DOĞRU CEVAP
E)I, II ve III.
1997 yılında imzalanan ve gelişmiş ülkelerin atmosferdeki sera gazı salınımlarını (emisyon) azaltmalarını zorunlu kılan uluslararası çevre anlaşması aşağıdakilerden hangisidir?
A)Montreal Protokolü
B)Viyana sözleşmesi
C)Kyoto Protokolü
D)Bern sözleşmesi
E)RAMSAR Sözleşmesi
DOĞRU CEVAP
C)Kyoto Protokolü
!
Kyoto Protokolü, küresel ısınma ile mücadele kapsamında karbon salınımını sınırlamayı hedefleyen ilk büyük anlaşmadır.
Atmosferdeki sera gazlarının miktarının artmasıyla yeryüzünden yansıyan ısının uzaya kaçışının engellenmesi sürecine ne ad verilir?
A)Asit yağmurları
B)Ozon seyrelmesi
C)Sera etkisi
D)Porozite
B)Albedo etkisi
DOĞRU CEVAP
C)Sera etkisi
!
Sera gazlarının yeryüzünden yansıyan uzun dalgalı ışınları tutarak atmosferi ısıtması olayıdır.
Atık yönetimi hiyerarşisine göre, çevresel etkiyi en aza indirmek için izlenmesi gereken ilk ve en öncelikli adım aşağıdakilerden hangisidir?
A)Atıkların düzenli depolama alanlarına gömülmesi
B)Atıkların enerji geri kazanımı için yakılması
C)Atık miktarının kaynağında önlenmesi ve azaltılması
D)Atıkların geri dönüştürülmesi.
E)Atıkların biyolojik yöntemlerle kompost yapılması.
DOĞRU CEVAP
C)Atık miktarının kaynağında önlenmesi ve azaltılması
!
En sürdürülebilir yöntem, atığın hiç oluşmamasını sağlamaktır; bu nedenle hiyerarşinin en tepesinde yer alır.
Türkiye'de özellikle Erzurum-Palandöken gibi kış turizm bölgelerinde yapılan tesisleşme çalışmalarında, ekosistemi korumak için hangi yasal belgenin olumlu sonuçlanması şarttır?
A)Belediye İş Yeri Açma İzni
B)Turizm İşletme Belgesi
C)İmar İskan Ruhsatı
D)Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) Raporu
E)Vergi levhası
DOĞRU CEVAP
D)Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) Raporu
!
Projenin doğaya, yaban hayatına ve su kaynaklarına etkisini inceleyen en kapsamlı yasal belgedir.
Sürdürülebilir kalkınma için hazırlanan 'Ekolojik Ayak İzi' kavramı aşağıdakilerden hangisini ölçmek için kullanılır?
A)Sadece fabrikaların bacasından çıkan dumanı
B)Ülkelerin sahip olduğu toplam orman miktarını
C)Nüfusun ne kadar hızlı arttığını
D)Bir yılda geri dönüştürülen toplam plastik miktarını
E)İnsan faaliyetlerinin doğa üzerindeki yükünü, etkisini ölçmek
DOĞRU CEVAP
E)İnsan faaliyetlerinin doğa üzerindeki yükünü, etkisini ölçmek
Nesli Tehlike Altında Olan Yabani Hayvan ve Bitki Türlerinin Uluslararası Ticaretine İlişkin Sözleşme aşağıdakilerden hangisidir?
A)Kyoto protokolü
B)CITES
C)Paris iklim antlaşması
D)Ramsar sözleşmesi
E)Barcelona sözleşmesi
DOĞRU CEVAP
B)CITES
!
Fildişi, kaplan derisi gibi yabani türlerin ticaretini yasaklayan veya sınırlayan sözleşmedir.
Atmosferin güneşten gelen kısa dalgalı ışınları geçirmesi ancak yerden yansıyan uzun dalgalı ışınları tutması özelliği hangi maddeye benzetilerek açıklanır?
A)Cam Sera
B)Sünger
C)Kara delik
D)Ayna
E)Büyüteç
DOĞRU CEVAP
A)Cam Sera
!
Seradaki camlar güneş ışığını içeri alır ama içerideki ısıyı dışarı bırakmaz.
Tehlikeli atıkların (piller, akümülatörler, elektronik atıklar) evsel atıklarla birlikte toplanmamasının en kritik biyolojik nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
A)Bu atıkların kağıt atıkların kalitesini düşürmesi
B)İçerdikleri ağır metallerin besin zinciri yoluyla canlılarda biyolojik birikim yapması
C)Geri dönüşüm tesislerinde kokuya neden olmaları
D)Elektronik atıkların çok yer kaplaması
E)Çöp kamyonlarının kapasitesini zorlamaları
DOĞRU CEVAP
B)İçerdikleri ağır metallerin besin zinciri yoluyla canlılarda biyolojik birikim yapması
!
Kurşun, cıva ve kadmiyum gibi metaller toprağa ve suya karışarak canlı dokularında birikir ve toksik etki yaratır.
Nükleer santrallerdeki kazalar veya tıbbi cihaz atıklarının usulüne uygun imha edilmemesi sonucu oluşan, genetik bozukluklara yol açabilen kirlilik hangisidir?
A)Su Kirliliği
B)Toprak Kirliliği
C)Radyoaktif Kirlilik
D)Isıl Kirlilik
E)hava Kirliliği
DOĞRU CEVAP
C)Radyoaktif Kirlilik
!
Radyoaktif maddelerin yaydığı alfa, beta ve gama ışınlarının neden olduğu kirliliktir.
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’nin doğal, tarihi ve kültürel varlıklarını korumak , toplumun her kesiminde çevre bilincini arttırmak amacıyla kurulmuştur?
A) TEMA B) TÜRÇEV C) ÇEKÜL
D) ÇEVKOR E) YEŞİLAY
DOĞRU CEVAP
C)ÇEKÜL
!
ÇEKÜL doğal ve kültürel mirasın korunması taleplerine yetişmeye çalışan bir sivil toplum kuruluşudur.
Uluslararası alanda sulak alanların (bataklıklar, sazlıklar) korunması ve akılcı kullanımı için imzalanan sözleşme aşağıdakilerden hangisidir?
A)RAMSAR Sözleşmesi
B)Viyana Sözleşmesi
C)Bern Sözleşmesi
D)Paris iklim antlaşması
E)Kyoto protokolü
DOĞRU CEVAP
A)RAMSAR Sözleşmesi
!
Özellikle su kuşlarının yaşama ortamı olan sulak alanların korunmasını amaçlayan İran menşeli sözleşmedir.
Aşağıdakilerden hangisi küresel ısınmaya karşı alınabilecek 'bireysel' önlemlerden biri değildir?
A)Gıda israfını azaltmak ve yerel ürünleri tüketmek
B)Uluslararası emisyon sistemini (karbon piyasası) yönetmek
C)Ulaşımda toplu taşıma veya bisiklet tercih etmek
D)Enerji verimliliği yüksek (A+++) beyaz eşyalar kullanmak
E)Atıkların kaynağında ayrıştırılarak geri dönüştürülmesini sağlamak
DOĞRU CEVAP
B)Uluslararası emisyon sistemini (karbon piyasası) yönetmek
!
Bu bir devlet ve uluslararası kuruluş politikasıdır; bireylerin yönetebileceği bir süreç değildir.
Atık yönetimi stratejileri içerisinde yer alan 'Azalt (Reduce)', 'Yeniden Kullan (Reuse)' ve 'Geri Dönüştür (Recycle)' ilkeleri (3R kuralı)ele alınırsa, çevresel verimlilik açısından en etkili adım aşağıdakilerden hangisidir?
A)Atıkların düzenli depolama sahalarına gönderilmesi
B)Atıkların hammadde olarak sanayiye kazandırılması
C)Atık miktarının kaynağında azaltılması ve gereksiz tüketimin önlenmesi
D)Kullanılmış ürünlerin farklı bir amaçla tekrar değerlendirilmesi
E)Atıkların enerji tesislerinde yakılması
DOĞRU CEVAP
C)Atık miktarının kaynağında azaltılması ve gereksiz tüketimin önlenmesi
!
Atık yönetimi hiyerarşisinin en tepesinde 'önleme/azaltma' yer alır; çünkü oluşmayan atık en temiz atıktır.
Aşağıdaki kuruluşlardan hangisi Türkiye'de özellikle ambalaj atıklarının geri kazanımı için sanayiciler tarafından kurulmuş bir 'yetkilendirilmiş kuruluş'tur?
A)ÇEKÜL
B)ÇEVKO
C)MGM (Meteoroloji Genel Müdürlüğü)
D)TURMEPA
E)KIZILAY
DOĞRU CEVAP
B)ÇEVKO
!
Çevre Koruma ve Ambalaj Atıkları Değerlendirme Vakfı, ambalajların geri dönüşüm sistemini kurar.