Azjatyckie kontrasty
Afrykańskie wyzwania
Wokół Nowego Świata
Antypody
Klimatyczne krańce świata
100

Ten najwyższy łańcuch górski świata, z Mount Everestem, powstał w wyniku zderzenia płyty indyjskiej z eurazjatycką.

Co to są Himalaje?

100

Ta największa gorąca pustynia świata dominuje w krajobrazie Afryki Północnej, rozciągając się od Oceanu Atlantyckiego po Morze Czerwone.

Co to jest Sahara?

100

Ta największa na świecie nizina leży w dorzeczu najzasobniejszej w wodę rzeki świata i porasta ją największy kompleks wilgotnych lasów równikowych.

Co to jest Nizina Amazonki?

100

Ten najmniejszy, najniższy i najsuchszy zamieszkany kontynent świata leży w całości na półkuli południowej i wschodniej.

Co to jest Australia? 

100

To charakterystyczne zjawisko astronomiczne występuje za kołami podbiegunowymi i polega na tym, że słońce nie zachodzi poniżej horyzontu przez co najmniej jedną dobę.

Co to jest dzień polarny?

200

To wyspiarskie państwo jest potęgą gospodarczą i liderem wysokich technologii, mimo że regularnie nawiedzają je trzęsienia ziemi i brakuje mu surowców mineralnych.

Co to jest Japonia?

200

Ten półsuchy region na południowym skraju Sahary jest szczególnie narażony na proces pustynnienia z powodu katastrofalnych susz i nadmiernego wypasu bydła.

Co to jest Sahel?

200

Tym terminem określa się ogromny, ciągły obszar silnie zurbanizowany w USA, powstały z połączenia wielu aglomeracji, np. pas od Bostonu do Waszyngtonu.

Co to jest megalopolis?

200

Ta największa na świecie struktura wytworzona przez organizmy żywe ciągnie się wzdłuż północno-wschodnich wybrzeży Australii i jest tak ogromna, że można ją dostrzec z kosmosu.

Co to jest Wielka Rafa Koralowa? 

200

Choć te zwierzęta są symbolami mroźnych krain, w naturze nigdy się nie spotkają: jedne żyją wyłącznie w Arktyce (wokół bieguna północnego), a drugie na półkuli południowej (np. na Antarktydzie).

Co to są niedźwiedzie polarne i pingwiny?

300

Ten sezonowy wiatr w Azji Południowej i Wschodniej latem wieje od oceanu nad ląd, przynosząc potężne opady deszczu, kluczowe dla uprawy ryżu.

Co to jest monsun?

300

Ta potężna struktura tektoniczna we wschodniej Afryki usiana jest głębokimi jeziorami (np. Tanganika) i w dalekiej przyszłości doprowadzi do oddzielenia się części kontynentu.

Czym są Wielkie Rowy Afrykańskie?

300

Ten gwałtowny, wirujący lejek powietrzny o niszczycielskiej sile występuje regularnie w środkowej części Stanów Zjednoczonych.

Co to jest tornado?

300

Tym naukowym terminem określa się gatunki (zarówno roślin, jak i zwierząt), które występują naturalnie tylko w jednym miejscu na Ziemi i nigdzie indziej.

Co to są endemity?

300

Ta potężna, gruba nawet na kilka kilometrów pokrywa lodowa występuje na Antarktydzie i Grenlandii, magazynując zdecydowaną większość słodkiej wody na naszej planecie.

Co to jest lądolód?

400

Ten region geograficzny w Azji Południowo-Zachodniej skupia największe na świecie zasoby ropy naftowej i ze względów geopolitycznych oraz religijnych jest miejscem wielu konfliktów.

Co to jest Bliski Wschód?

400

To państwo we Wschodniej Afryce ze stolicą w Nairobi opiera swoją gospodarkę na turystyce (safari) oraz eksporcie herbaty i ciętych kwiatów.

Co to jest Kenia?

400

Ten region w Kalifornii jest światową stolicą technologii. To tutaj narodziły się i mają swoje siedziby firmy takie jak Apple, Google czy Meta, a sam termin stał się synonimem nowoczesnego biznesu.

Co to jest Dolina Krzemowa?

400

Tak nazywa się rdzenna, czarnoskóra ludność Australii, która została zepchnięta do rezerwatów wewnątrz kontynentu po rozpoczęciu brytyjskiej kolonizacji.

Kim są Aborygeni?

400

Ta stale zamarznięta warstwa skorupy ziemskiej (gleby i skał) pokrywa ogromne obszary Syberii, Kanady i Alaski. Jej rozmarzanie z powodu ocieplenia klimatu powoduje zapadanie się dróg i budynków.

Co to jest wieloletnia zmarzlina (lub wieczna zmarzlina)?

500

Ta rygorystyczna polityka planowania rodziny, prowadzona w Chinach przez kilkadziesiąt lat, miała zahamować gwałtowny przyrost naturalny. Jej efektem jest dziś m.in. szybkie starzenie się chińskiego społeczeństwa.

Co to jest polityka jednego dziecka?

500

To zjawisko polegające na braku witamin i mikroelementów w diecie (mimo spożywania odpowiedniej liczby kalorii) dotyka miliony mieszkańców Afryki Subsaharyjskiej z powodu monotonnego menu.

Co to jest głód utajony? 

500

Ta sztuczna droga wodna liczy nieco ponad 80 km i przecina wąski przesmyk w Ameryce Środkowej. Jej wybudowanie pozwoliło statkom płynącym z Nowego Jorku do San Francisco uniknąć opływania całej Ameryki Południowej.

Co to jest Kanał Panamski? 

500

Te głębokie wody podziemne, uwięzione między warstwami skał nieprzepuszczalnych, wypływają na powierzchnię same pod wpływem ciśnienia. Ratują rolnictwo Australii.  

Co to są wody artezyjskie (lub baseny artezyjskie)?

500

Rdzenni mieszkańcy obszarów okołobiegunowych Ameryki Północnej i Grenlandii, którzy przez wieki doskonale przystosowali się do życia w ekstremalnym chłodzie (dawniej w Europie nazywano ich Eskimosami).

Kto to są Inuici?

M
e
n
u