I
Mavquf nima?
Hadis matni sahobiyning gapi, ishi yoki “taqrir”iga taalluqli boʻlishiga aytiladi.
Maqtu nima?
matn tobein yoki tabaa tobeinga nisbat berilgan gap yoki ishga taalluqli boʻlsa, u “maqtuʼ”hisoblanadi.
Muhaddislar marfu ni nechiga bo’lgan?
2
Hukmiy marfuni bilish yo’llari nechta?
6
Mavquf va maqtu nimani sifati?
Matn
Marfuning 2 qismi?
Ochiq oydin
Hukmiy
Ochiq oydin marfu nima?
sahobiy xabarni Rasululloh (s.a.v.)ga nisbat berib rivoyat qiladi. Masalan, “menga Rasululloh (s.a.v.) aytib berdilar,…
Hukmiy marfu nima?
shaklan “mavquf”boʻlsa-da, aslida sahobiy hadisni Muhammad (s.a.v.)dan qabul qilib olgan boʻladi.
E’tibor nima?
“eʼtibor” atamasi hadisning rivoyat yoʻllarini tekshirish, uning “mutobeʼ” yoki “shohid”lari mavjudligi yoki yoʻqligini aniqlashga nisbatan ishlatiladi.
Juz kitobga misol?
I.Buxoriy al-Qiroatu xalfa al-imom
Qaysi mavzular hukmiy marfu bo’ladi?
Sahobiyning ijtihod orqali bilish mumkin bo’lmagan, savob,gunoh haqida , g’aybiyot
Kim baʼzi muhaddislarning “mavquf”ni tobeinga nisbat berilgan xabarga nisbatan ham qoʻllayverganlarini qayd qiladi?
Hofiz Iroqiy
Muhaddislar hadisning faqat bir roviy tomonidan rivoyat qilinib, uning matniga muvofiq boshqa rivoyatning mavjud boʻlmasligiga nisbatan ikki atama ishlatgan u nima?
Isnod- tafarrud
Matn- g’arib
Atrof nima?
kitoblarda hadislar soʻzlari eʼtiboridan jamlangan boʻlib, istalgan matnni ayni lafzlarda yoki maʼnan bir xilligini aniqlash
Mutobe lug’atda nima?
Tabaa so’zidan olingan bo’lib izidan ergashdi muvofiq bo’ldi degani
Hukmiy marfuni bilish yo’llar?
a) sahobiy “Rasululloh (s.a.v.) aytdilar” deb hadis rivoyat qiladi.b) sahobiyning “anʼana” tarzidagi rivoyatlarid) baʼzida sahobiy “mana bunga buyurildik”, “mana bundan qaytarildik”e) baʼzida sahobiylar hadisni “سنةُ أبو القاسم”(Abulqosimning sunnati), “لا تَلْبِسُوا علينا سنةَ نبينا”(bizga nabiyimizning sunnatini chigallashtirmang f)baʼzida sahobiy hadisda “u kishining zamonida mana bunday qilar edik”,g) baʼzida roviylar hadisni rivoyat qilib berayotganda sahobiyni zikr qilgandan soʻng uning marfuʼ ekaniga ishora qiluvchi “يرفع الحديث”, “رفع الحديث”, “رفعه”, “يسنده”, “يُنْمِيهِ” kabi iboralarni qoʻllaydi.
Hukmiy marfudagi” mana bunga buyurildik”, degan yo’nalishiga misol keltiring?
Anas ibn Molik: “Bilol azonni juft-juft qilib, iqomatni esa toq-toq qilib aytishga buyurildi”
Xatib Bagʻdodiy “marfuʼ”atamasini nima degan?
Xatib Bagʻdodiy “marfuʼ”atamasini sahobiyning Rasululloh (s.a.v.)dan rivoyat qilgan soʻz va feʼlga nisbatan ishlatilishini qayd qilgan hamda sanadida sahobiy boʻlmagan har qanday rivoyatni unga qoʻshmagan.
Mutobe istelohda?
roviyning boshqa bir roviyga uning shayxida yoki ulardan yuqoridagi kishiga ayni sahobiydan naql qilingan hadisda sherik boʻlishiga aytiladi.
Mutobaa ahamiyati?
Hadisning ishonchliligini oshiradi, zaif hasandan ko’taradi.
Sahih hadis – u isnodi oxirigacha adolatli, zabtli kishilarning adolatli, zabtli kishilardan naql qilishi bilan muttasil boʻlgan hamda shoz va illatli boʻlmagan musnadhadisdir”,
Kimni gapi?
Ibn Saloh
Mutabo nechi tur?
2
Mutabo turlarini sanang?
To’liq
Qisman
To’liq mutabo nima?
roviy boshqa roviyningrivoyatiga isnodning avvalida sherik boʻladi
Qisman mutabo?
roviy boshqa bir roviyga isnodning avvalida emas, balki keyingi tabaqalaridan birida sherik boʻladi.