Topqir tilshunos
Sirli soʻzlar
Random
100

1) Soʻz yasalishi nima?


Javob: muayyan tilda mavjud boʻlgan usullar, namuna va qoliplar asosida maʼlum vositalar yordamida yangi soʻz hosil qilish

100

6) Sinxron yasalish nima?



Javob: Sinxron yasalish (yoki sinxronik soʻz yasalishi) — bu soʻz yasalishi tizimini tilning hozirgi taraqqiyot bosqichida, maʼlum bir muayyan vaqt kesimida oʻrganuvchi tilshunoslik boʻlimidir.U "sinxroniya" (grekcha syn – "birga" va chronos – "vaqt") tushunchasiga asoslanadi. Oddiy aytganda, bugungi kun kishisi tildagi soʻzlarning qaysi biri yasama, qaysi biri tub ekanini qanday his qilsa, sinxron yasalish aynan oʻsha holatni tekshiradi. Bunda soʻzning tarixi yoki oʻtmishda qanday boʻlganiga mutlaqo qaralmaydi.

100

Dunyodagi eng katta qit’a qaysi?


Javob: Osiyo.





200

2) Eng koʻp yasama soʻzlar qanday hosil boʻladi?


Javob: asosan affikslar yordamida

200

7) Diaxron va sinxron yasalishga bittadan misol keltiring...



Javob:Qishloq- Bugungi kunda bir butun turdosh ot. Tarixiy (diaxron) tomondan esa qish (fasl) soʻziga oʻrin-joy bildiruvchi -loq qoʻshimchasi qoʻshilib, "qishda yashaladigan joy" maʼnosida yasalgan.

Sinxronga esa. Tadbirkor → tadbir (asos) + -kor (qoʻshimcha)Guldor → gul (asos) + -dor (qoʻshimcha

200

Instagram qachon ishga tushirilgan?





Javob: 2010-yil. 

















300

3) Tashkilotchilik soʻzini oʻzak va qoʻshimchalarga ajrating...



Javob: Tashkilot+chi+lik

  Tashkilot-oʻzak

-chi. Soʻz yasovchi affiks

- lik soʻz yasovchi affiks

300

8) Derivatsiya va relatsiyani farqini tushuntirib bering...



Javob: Derivatsiya yangi soʻz yasalishi masalan ish+chi= ishchi

Realtsiya soʻzning boshqa soʻzlar bilan grammatik munosabatini bildiradi masalan yana ish soʻziga toʻxtalsak ish+ga| ishga ketdi keyingi soʻzga bogʻlash uchun xizmat qilmoqda

300

WWW qisqartmasi nimani anglatadi?

Javob: World Wide Web.




















































400

4) Kompozitsion usuldagi yasalgan soʻzga 5 ta misol keltiring! 



Javob: mehnat+sevar

  Mehmon+doʻst

Bel+ kurak

Sher+yurak

Qoʻl+qop

400

10) Talabalarimiz universitetda yangi loyihalar ustida ishladilar.

Gap tarkibidagi soʻzlarda relatsion vazifa bajargan  affikslarni aniqlang


Javob: talaba+lar+imiz

Universitet+da

Loyiha+lar

Usti+da

400

 Oyga birinchi bo‘lib qadam qo‘ygan inson kim?






















Javob: Neil Armstrong.

500

5) Diaxron yasalish nima?



Javob:Diaxron yasalish (yoki diaxronik soʻz yasalishi) — bu soʻz yasalishi tizimining tarixiy taraqqiyot jarayonida oʻzgarishi, rivojlanishi va shakllanishini oʻrganuvchi tilshunoslik boʻlimidir.U "diaxroniya" (grekcha dia – "orqali" va chronos – "vaqt") tushunchasiga asoslanadi va tildagi soʻz yasovchi qoʻshimchalar hamda usullarning vaqtlar oʻtishi bilan qanday oʻzgarganini tadqiq qiladi.

500

9) Yoshlar orasida tadbirkorlik faoliyatiga qiziqish tobora ortib bormoqda.

Savol: Gapdagi qaysi so‘z derivatsion affiks yordamida yasalgan?

A) yoshlar

B) orasida

C) tadbirkorlik

D) ortib




Javob: C) tadbirkorlik


tadbirkor + lik → yangi so‘z hosil bo‘lgan.

500

 Dunyodagi eng kichik davlat qaysi va uning maydoni taxminan qancha?

Javob: Vatikan shahri — taxminan 0,49 km².

M
e
n
u