მნიშვნელოვანი ბრძოლები
ჩრდილოეთ აფრიკის რომელი ბრძოლა (1942 წ.) დასრულდა გენერალ მონტგომერის ბრიტანული ჯარების გამარჯვებით ერვინ რომელის „უდაბნოს მელას“ ძალებზე?
ელ-ალამეინის ბრძოლა
ვინ იყო დიდი ბრიტანეთის პრემიერ-მინისტრი ომის უდიდეს ნაწილში, ცნობილი თავისი შეუპოვარი გამოსვლებით, ფოლადისებრი ნებითა და ნაციზმისადმი წინააღმდეგობის გაწევის სიმბოლოთი?
უინსტონ ჩერჩილი
დაახლოებით რამდენი ათასი ადამიანი გაიწვიეს საქართველოდან მეორე მსოფლიო ომის ფრონტებზე, რომელთაგან თითქმის ნახევარი უკან არ დაბრუნებულა?
დაახლოებით 700 000 ადამიანი
რომელი ტერმინით აღინიშნება ნაცისტური გერმანიის მიერ 6 მილიონამდე ებრაელის, ასევე ბოშებისა და სხვა უმცირესობების სისტემატური, სახელმწიფო დონეზე ორგანიზებული მასობრივი გენოციდი?
ჰოლოკოსტი
რომელი საერთაშორისო ორგანიზაცია შეიქმნა 1945 წელს კრახგანცდილი „ერთა ლიგის“ ნაცვლად, რომლის მთავარი მიზანიც მომავალი გლობალური კონფლიქტების თავიდან აცილებაა?
გაერთიანებული ერების ორგანიზაცია (გაერო / UN)
1943 წლის ზაფხულში მომხდარი რომელი მასშტაბური შეტაკება ითვლება კაცობრიობის ისტორიაში უდიდეს სატანკო ბრძოლად?
კურსკის ბრძოლა
რომელი ამერიკელი ხუთვარსკვლავიანი გენერალი მეთაურობდა მოკავშირეთა საექსპედიციო ძალებს ევროპაში და მოგვიანებით გახდა აშშ-ის 34-ე პრეზიდენტი?
დუაიტ ეიზენჰაუერი
რომელმა ქართველმა ჯარისკაცმა აღმართა წითელი არმიის სახელით გამარჯვების დროშა ბერლინში, რაიხსტაგის შენობაზე, რუს მიხეილ ეგოროვთან ერთად?
მელიტონ ქანთარია
რომელ გერმანულ ქალაქში მოხდა ნაცისტური რეჟიმის გადარჩენილი უმაღლესი პოლიტიკური და სამხედრო ლიდერების საერთაშორისო გასამართლება ომის დასრულების შემდეგ?
ნიურნბერგი (ნიურნბერგის პროცესი)
„დიდი სამეულის“ (რუზველტი, ჩერჩილი, სტალინი) რომელ საკვანძო კონფერენციაზე (1945 წლის თებერვალი) შეთანხმდნენ ლიდერები საბოლოოდ გაეროს დაფუძნების თარიღსა და ხმის მიცემის პროცედურებზე?
იალტის კონფერენცია (ყირიმის კონფერენცია)
ყირიმის ნახევარკუნძულზე მდებარე რომელი ქალაქისა და სრუტის მიდამოებში წარიმართა 1941-1942 წლებში მძიმე სამხედრო მოქმედებები, სადაც წითელი არმიის რიგებში ათიათასობით ქართველი ჯარისკაცი იბრძოდა და უდიდესი დანაკარგი განიცადა?
ქერჩის ბრძოლა (ქერჩის სადესანტო ოპერაცია)
რომელი გერმანელი გენერალ-ფელდმარშალი იყო ცნობილი მეტსახელით „უდაბნოს მელა“ (Desert Fox) მისი არაპროგნოზირებადი და გენიალური ტაქტიკის გამო ჩრდილოეთ აფრიკის კამპანიაში?
ერვინ რომელი
რა ეწოდება 1945 წლის გაზაფხულზე ნიდერლანდების ერთ-ერთ კუნძულზე მომხდარ სისხლისმღვრელ აჯანყებას, სადაც ვერმახტის ქართულმა ბატალიონმა გერმანელების წინააღმდეგ გაილაშქრა?
ტექსელის ქართველთა აჯანყება
რა ერქვა აშშ-ის გრანდიოზულ ეკონომიკურ პროგრამას, რომელმაც ომის შემდეგ მილიარდობით დოლარის ფინანსური დახმარება გაუწია დასავლეთ ევროპის ქვეყნებს ინფრასტრუქტურის აღდგენისა და კომუნიზმის შეკავებისთვის?
მარშალის გეგმა (European Recovery Program)
რა ეწოდება გაეროს უმნიშვნელოვანეს მუდმივმოქმედ ორგანოს, რომელიც პასუხისმგებელია საერთაშორისო მშვიდობის შენარჩუნებაზე და სადაც 5 გამარჯვებულ ქვეყანას აქვს „ვეტოს“ უფლება?
გაეროს უშიშროების საბჭო (UN Security Council)
შეადარეთ მოსკოვის ბრძოლა (1941) და სტალინგრადის ბრძოლა (1942-1943): რა საერთო სტრატეგიული შეცდომები დაუშვა ჰიტლერმა ვერმახტის ლოგისტიკასა და კლიმატური პირობების გათვალისწინებაში?
ორივე შემთხვევაში ჰიტლერმა უგულებელყო მომარაგების ხაზების ზედმეტად გაჭიმვა, მკაცრი რუსული ზამთრისთვის ჯარისკაცების აღჭურვა და გადააჭარბა საკუთარი ძალების შეფასებას, რასაც დაემატა რეზერვების ამოწურვა.
შეადარეთ ფრანკლინ რუზველტისა და იოსებ სტალინის როლი „დიდ სამეულში“. როგორ ახერხებდა რუზველტი მედიატორის როლის შესრულებას ჩერჩილსა და სტალინს შორის ომისშემდგომი მსოფლიო წესრიგის დაგეგმვისას?
რუზველტი მოქმედებდა როგორც დიპლომატიური ხიდი; ის გარკვეულ დათმობებზე მიდიოდა სტალინთან (განსაკუთრებით აღმოსავლეთ ევროპის საკითხში), რათა სსრკ ჩართულიყო მომავალ გაეროში და დახმარებოდა აშშ-ს იაპონიის წინააღმდეგ ომში.
რატომ ჰქონდა კავკასიის ბრძოლას (1942-1943 წწ.) კრიტიკული სტრატეგიული მნიშვნელობა ჰიტლერისთვის და რა გეოპოლიტიკური საფრთხე ემუქრებოდა საქართველოს ვერმახტის წარმატების შემთხვევაში?
ჰიტლერს სჭირდებოდა ბაქოსა და გროზნოს ნავთობი ომის გასაგრძელებლად. ვერმახტის გამარჯვების შემთხვევაში საქართველო მოექცეოდა გერმანული ოკუპაციის ქვეშ, ხოლო სამხრეთიდან არსებობდა თურქეთის ინტერვენციის სერიოზული საფრთხე.
რომელ ორ იდეოლოგიურად დაპირისპირებულ გავლენიან სფეროდ (ზესახელმწიფოდ და მათ ბლოკებად) გაიყო მსოფლიო ომის დასრულების შემდეგ, რამაც დასაბამი მისცა „ცივ ომს“?
კაპიტალისტურ/დასავლურ (აშშ-ის მეთაურობით) და სოციალისტურ/აღმოსავლეთ (სსრკ-ის მეთაურობით) ბლოკებად.
შეადარეთ ერთა ლიგის უძლურება და გაეროს ახალი სტრუქტურა: რა კონკრეტული აღმასრულებელი და სამხედრო მექანიზმები ჩაიდო გაეროს წესდებაში, რათა მას უფრო ეფექტურად შეძლებოდა აგრესიის შეკავება?
გაეროს, ერთა ლიგისგან განსხვავებით, მიეცა უფლება დააწესოს სავალდებულო ეკონომიკური სანქციები და გამოიყენოს კოლექტიური სამხედრო ძალა (სამშვიდობო მისიები) აგრესორის წინააღმდეგ, უშიშროების საბჭოს რეზოლუციების საფუძველზე.
გააანალიზეთ ბერლინის ბრძოლის (1945 წ.) პოლიტიკური მნიშვნელობა საბჭოთა ხელმძღვანელობისთვის. რატომ ჩქარობდა სტალინი წითელი არმიის მიერ ქალაქის აღებას დასავლელ მოკავშირეებზე ადრე?
სტალინს სურდა გერმანიის დედაქალაქის კონტროლი, რათა ომისშემდგომ მოლაპარაკებებზე უპირატესობა ჰქონოდა, ჩაეგდო ხელში გერმანული ბირთვული ლაბორატორიები და ეჩვენებინა მსოფლიოსთვის, რომ ნაციზმი მთავარწილად სსრკ-მა დაამარცხა.
შეაფასეთ გენერალ შარლ დე გოლის ფენომენი: როგორ შეძლო მან ლონდონიდან „თავისუფალი საფრანგეთის“ მოძრაობის ლეგიტიმაცია საერთაშორისო ასპარეზზე, მიუხედავად იმისა, რომ ოფიციალური ვიშის მთავრობა კოლაბორაციონისტი იყო?
მან უარი თქვა კაპიტულაციის აღიარებაზე, რადიოთი მიმართა ფრანგ ხალხს, მოახდინა კოლონიების რესურსების მობილიზება და მტკიცე, ხშირად უკომპრომისო დიპლომატიით აიძულა ჩერჩილი და რუზველტი, ეღიარებინათ იგი საფრანგეთის ერთადერთ ლეგიტიმურ ხმად.
გააანალიზეთ საბჭოთა კავშირის პოლიტიკა საკუთარი სამხედრო ტყვეების მიმართ. რატომ ითვლებოდნენ ტყვედ ჩავარდნილი ქართველი ჯარისკაცები მოღალატეებად სამშობლოში დაბრუნების შემდეგ და რა სოციალური ტრაგედია მოჰყვა ამას მათთვის?
საბჭოთა ხელმძღვანელობის (კერძოდ, სტალინის №270 ბრძანების) მიხედვით, ტყვედ ჩაბარება სამშობლოს ღალატს უტოლდებოდა. ომის შემდეგ დაბრუნებული ქართველი ტყვეები, რომლებმაც ფაშისტური ბანაკების ჯოჯოხეთი გამოიარეს, სახელმწიფომ რეპრესიებს, გულაგებში გადასახლებასა და საზოგადოებრივ სტიგმატიზაციას დაუქვემდებარა, რამაც მათი ორმაგი ტრაგედია განაპირობა.
როგორ შეიცვალა გერმანიის პოლიტიკური და ტერიტორიული სტატუსი პოტსდამის კონფერენციის გადაწყვეტილებით და რა გრძელვადიანი შედეგი მოიტანა ამან ევროპის ცენტრში ათწლეულების განმავლობაში?
გერმანია და ბერლინი გაიყო ოთხ საოკუპაციო ზონად (აშშ, ბრიტანეთი, საფრანგეთი, სსრკ). ამან საფუძველი ჩაუყარა ქვეყნის ორ ნაწილად გაყოფას (გდრ და გფრ) და ბერლინის კედლის მშენებლობას, რაც ცივი ომის სიმბოლოდ იქცა.
კრიტიკულად შეაფასეთ გაეროს უშიშროების საბჭოს მუდმივი წევრებისთვის „ვეტოს უფლების“ მინიჭების პოლიტიკური და სამართლებრივი შედეგები. რამდენად დაეხმარა ან შეაფერხა ამან რეალური გლობალური მშვიდობა ცივი ომის პერიოდში?
ვეტოს უფლებამ თავიდან ააცილა პირდაპირი სამხედრო შეტაკება ზესახელმწიფოებს შორის, რადგან აიძულებდა მათ დიპლომატიური ბალანსისკენ. თუმცა, სამართლებრივად მან ხშირად მოახდინა ორგანიზაციის პარალიზება, როდესაც აგრესორი თავად უშიშროების საბჭოს მუდმივი წევრი (მაგალითად, სსრკ ან აშშ) იყო, რამაც გაერო ლოკალური კონფლიქტების გადაჭრაში არაეფექტური გახადა.