Payg‘ambarimiz Muhammad (s.a.v.) davri
Roshidun xalifalar davri
Ummaviylar va Abbosiylar xalifaliklari davri
Qur'oni Karim
Arab davlatlari
100

Nima sababdan Payg‘ambar Muhammad (s.a.v.) 610-yilda G‘iro tog‘idagi Hiro g‘orida vahiy olish uchun yakka tartibda tafakkurga sho‘ng‘igan va bu voqeaning tarixiy ma’nosi nimada?

Muhammad (s.a.v.) yoshlikdan boshlab Makkadagi jaholat, butparastlik va ijtimoiy adolatsizlikdan chuqur ranjib, G‘iro tog‘idagi Hiro g‘orida yolg‘izlikni ixtiyor qilganlar. U kishi o‘sha joyda Allohni tafakkur qilib, insoniyat taqdirini o‘ylab, ruhiy tayyorgarlikni amalga oshirgan. 610-yil ramazon oyining 27-kechasi Jibril (a.s.) birinchi marta “Iqro’” (O‘qi!) so‘zi bilan vahiy keltirgan. Bu voqea insoniyat tarixida vahiy orqali ilohiy yo‘l-yo‘riq boshlanganligini bildiradi

100

Abu Bakr Siddiq (r.a.) xalifaligi davrida yuz bergan “Ridda urushlari”ning asosiy sababi nima edi?

Payg‘ambar (s.a.v.) vafotidan so‘ng ba’zi arab qabilalari zakot to‘lashdan bosh tortib, islomdan yuz o‘girganlari uchun Abu Bakr (r.a.) ularni birlikka qaytarish maqsadida urush e’lon qilgan

100

Ummaviylar xalifaligining poytaxti dastlab qayerda joylashgan edi?

Poytaxt Damashq (hozirgi Suriya hududi) shahri

100

Qur’oni Karimning nozil bo‘lish jarayonida “vahiy katiblari” deb atalgan sahobalar qanday vazifani bajargan va ular orasida kim eng yetakchi bo‘lgan?

“Vahiy katiblari” — Payg‘ambar (s.a.v.) huzurlariga nozil bo‘lgan oyatlarni yozib olgan sahobalar edi. Ularning soni yigirmadan ortiq bo‘lib, eng yetakchilari Zayd ibn Sobit, Ali ibn Abu Tolib, Muoviya ibn Abu Sufyon, va Ubay ibn Ka’b (r.a.) bo‘lgan. Zayd ibn Sobit (r.a.) esa Qur’onni to‘liq jamlash ishlarida asosiy mas’ul sifatida tanlangan

100

Sudan poytaxti?

Xartum

200

Nima uchun dastlabki musulmonlar davrida da’vat yashirin tarzda olib borilgan va bu usulning tarixiy asoslari nimaga tayanadi?

Uch yil davomida Payg‘ambar (s.a.v.) da’vatni faqat yaqin doiralarda — ya’ni Hazrati Xadicha (r.a.), Ali ibn Abu Tolib (r.a.), Abu Bakr Siddiq (r.a.), Zayd ibn Horisa (r.a.) kabi kishilar orasida amalga oshirganlar. Chunki Makka jamiyatida Quraysh zodagonlari butparastlikka sodiq bo‘lgan va islomni ochiq da’vat qilish musulmonlarga zulm va ta’qib keltirishi aniq edi. Yashirin da’vat iymonning mustahkam poydevorini yaratish, keyingi ochiq faoliyat uchun ruhiy zamin tayyorlash maqsadida amalga oshirilgan

200

Umar ibn Xattob (r.a.) islom tarixida qanday kalendar tizimini joriy qilgan?

Hijrat yilini asos qilib olgan “Hijriy taqvim”ni joriy qilgan

200

Ummaviylar davrida islom imperiyasi g‘arbda eng uzoq qaysi hududgacha kengaydi?

Islom qo‘shinlari Ispaniya (Andalus)gacha yetib bordi, 711-yilda Toriq ibn Ziyod Gibraltarga o‘tib, Andalusni fath etdi

200

Qur’oni Karimning Makkiy va Madaniy suralari o‘rtasidagi farq faqat joy jihatidan emas, balki mazmun va uslub jihatidan ham qanday tafovutlarga ega?

Makkiy suralar asosan aqida, tavhid, oxirat va imon masalalarini yoritgan, ohangi qisqa, kuchli va she’riy bo‘lgan. Madaniy suralar esa shariat qonunlari, ijtimoiy tartib, siyosat va musulmon jamiyatining qurilishiga bag‘ishlangan

200

Maskat qaysi davlatning poytaxti?

Oman

300

Payg‘ambar (s.a.v.)ning Madinaga hijrat qilishi islom tarixida qanday siyosiy va ijtimoiy burilish yasagan?

Hijrat nafaqat diniy, balki siyosiy mustaqillikning boshlanishi bo‘lgan. Makkada musulmonlar ozchilik, zulm ostida yashar edilar, Madinada esa ularning jamiyat sifatida davlat tuzish imkoniyati paydo bo‘ldi. Madina shahriga yetib kelgach, Payg‘ambar (s.a.v.) “Masjidun Nabaviy”ni bunyod qildilar, “Madinai Munavvara”dagi yahudiy va musulmon qabilalari bilan “Madinai sahifasi” deb ataluvchi konstitutsion kelishuvni tuzdilar. Bu hujjat Islom tarixidagi birinchi yozma ijtimoiy shartnoma sanaladi

300

Usmon ibn Affon (r.a.) xalifalik davrida Qur’onni yagona nusxaga keltirish jarayoniga kim rahbarlik qilgan?

Qur’onni jamlash ishlariga Zayd ibn Sobit (r.a.) rahbarlik qilgan

300

Abbosiylar xalifaligi poytaxti qaysi shaharga ko‘chirildi va bu o‘zgarish qachon amalga oshirildi?

Poytaxt Bag‘dod shahri bo‘lib, 762-yilda xalifa Abu Ja’far al-Mansur tomonidan asos solingan

300

Qur’onni jamlash jarayonida Usmon ibn Affon (r.a.) tomonidan tayyorlangan “Imom Mushaf” qanday sabablarga ko‘ra standart sifatida tan olingan va necha nusxada ko‘chirilgan?

Usmon (r.a.) Qur’on o‘qilishidagi lahja farqlarini yo‘qotish uchun Qur’onni Quraysh lahjasida bir standart mushafga keltirishni buyurgan. Bu nusxa “Imom Mushaf” deb atalgan va u besh yoki yetti nusxada ko‘chirilgan. Bu mushaflar Makka, Kufa, Basra, Shom va boshqa yirik markazlarga yuborilgan

300

Bahrayn poytaxti?

Manama

400

Payg‘ambar (s.a.v.) davrida Badr jangi qanday ijtimoiy-siyosiy ahamiyat kasb etgan va musulmon jamoasining shakllanishiga qanday ta’sir ko‘rsatgan?

Badr jangi (624-yil) musulmonlarning birinchi harbiy g‘alabasi bo‘lib, bu voqea islom jamoasining siyosiy mustaqilligini butun Arabiston bo‘ylab tan oldirdi. Qurayshlar o‘zlarini g‘olib hisoblagan paytda, son jihatdan kam bo‘lgan musulmonlarning iymon va sadoqati g‘alabaga olib keldi. Badr voqeasi shuningdek, Islomda “jihod” tushunchasining ma’naviy, ijtimoiy va siyosiy mazmunini amalda ifoda etdi

400

Ali ibn Abu Tolib (r.a.) xalifalik davrida yuz bergan eng yirik ichki to‘qnashuvlardan biri qaysi jang edi?

Siffin jangi — Ali (r.a.) bilan Muoviya ibn Abu Sufyon qo‘shinlari o‘rtasida bo‘lgan

400

Abbosiylar davrida islom ilm-fani va madaniyati eng yuksak darajaga yetgan davr qaysi xalifa hukmronligi davriga to‘g‘ri keladi?

Bu davr Xalifa Harun ar-Rashid (786–809) hamda uning o‘g‘li al-Ma’mun (813–833) hukmronlik yillariga to‘g‘ri keladi

400

Qur’oni Karimning qiroatlari (o‘qilish uslublari) necha turli yo‘nalishda rasmiylashtirilgan va ularning ilmiy isbotini birinchi bo‘lib kim tizimlashtirgan?

Qur’on qiroatlari dastlab yetti mashhur yo‘nalishda (sab‘a qiroat) rasmiylashtirilgan bo‘lib, bu tizimni birinchi marta Imom Ibn Mujohid (vaf. 936-y.) ilmiy asosda tuzgan. Keyinchalik bu qiroatlar o‘n (ashara) va to‘qqizta far’iy yo‘nalish bilan kengaygan

400

Saudiya Arabistoni bayrog‘i — tavhid va adolat ramzi hisoblanadi unga batafsil ta'rif bering

Yashil rang — islom dinining, ayniqsa Payg‘ambar Muhammad (s.a.v.) va Jannat ramzi sifatida qaraladi. Bu rang Arab dunyosida muqaddas hisoblanadi.

Shahodat kalimasi — bayroqdagi eng muhim qism. U Allohning yagonaligini va Muhammad (s.a.v.) ning payg‘ambarligini ifodalaydi. Bu yozuv Qur’ondan emas, balki Islomning e’tiqod asosidir.

Qilich — adolat, kuch va Qur’on hukmlarini himoya qilish ramzi. Shuningdek, qilich Ibn Saud tomonidan 1932-yilda mamlakat birlashtirilganini eslatadi.

500

Payg‘ambar (s.a.v.)ning Vido hajlari va “Vido xutbasi” musulmon jamiyatining huquqiy va axloqiy tizimida qanday o‘ringa ega?

632-yilda Payg‘ambar (s.a.v.) hayotlarining oxirida Vido hajini ado etib, Arafotda xalq oldida tarixiy xutbani o‘qidilar. Unda inson huquqlari, erkak va ayol tengligi, mulk daxlsizligi, qon va nomus muqaddasligi, iymonlilar o‘rtasidagi birodarlik haqida so‘z yuritildi. Shuningdek, “Men sizlarga ikki narsa qoldirdim — Qur’on va sunnat, ularga amal qilsangiz, adashmaysiz” degan so‘zlar Islom ummatining e’tiqodiy asosini belgilab berdi

500

Roshidun xalifalar davrida fath etilgan eng muhim ikki hudud qaysilar edi?

Misr va Eron (Fors imperiyasi) musulmonlar tomonidan fath etilgan

500

Abbosiylar xalifaligi qanday tarixiy voqea bilan yakun topgan?

1258-yilda mo‘g‘ullar Bag‘dod shahrini bosib olib, xalifalikni tugatganlar

500

O'zingiz bilgan birorta zam surangizni qiroat qilib bering va tafsirini izohlang

Ilmingiz ziyoda bo'lsin guruhingiz uchun ajoyib tuhfa 500+ ball 

500

Sizga boshqacharoq yondashilgan savol bersam, ya'ni meni bilasiz, taniysiz birga Dinshunoslik yo'nalishida o'qiyapmiz xo'sh sizningcha menda dinlarga bo'lgan munosabatim qanday va meni haqiqiy muslima deb hisoblashlari uchun nimalarga e'tibor berishim kerak va o'z dinim islomni batafsil o'rganib to'liq amal qilishim uchun qanday tavsiyalaringiz bor(masalan kitoblar)? Javob uchun oldindan rahmat, fikringizni hurmat qilaman!

Yana bir bor tashakkur va bu kichik hadiyam siz uchun!

M
e
n
u