Oppdagingar og erobringar
Kven landa på Bahamas i 1492 og trudde han hadde funne vegen til India?
Kristoffer Columbus
Nemn to matvarer som kom frå Amerika til Europa.
Potet, mais, tomat, kakao, tobakk, paprika
Kven blir rekna som grunnleggjaren av reformasjonen etter at han kritiserte avlatshandelen i 1517?
Martin Luther
Kva heitte krigen som herja Europa frå 1618 til 1648?
Trettiårskrigen.
Kva kallar vi styreforma der kongen har uavgrensa makt?
Einevelde
Nemn dei to store sivilisasjonane i Amerika som eksisterte då europearane kom.
Aztekarriket og Inkariket
Kva var hovudårsaka til at folketalet i Amerika sokk med over 90 % etter møtet med europearane?
Sjukdommar (som koppar og influensa).
Kva for ei oppfinning frå 1455 gjorde det mogleg å spreie nye idear og kunnskap mykje raskare enn før?
Boktrykkjarkunsten (Gutenberg).
Kva heiter fredsavtalen frå 1648 som la grunnlaget for det moderne statssystemet?
Freden i Westfalen.
Kva for eit land er det beste dømet på eit konstitusjonelt kongedømme i denne perioden?
England
Kva heitte den portugisiske sjøfararen som fann den faktiske sjøvegen til India i 1497?
Vasco da Gama
Kva kallar vi det globale nettverket av planter, dyr, menneske og sjukdommar som oppstod etter 1492?
Den columbianske utvekslinga.
Kva innebar slagordet "Cuius regio, eius religio" frå religionsfreden i Augsburg?
At fyrsten i eit område fekk bestemme kva religion folket skulle ha.
Kvifor svekka adelen seg i denne perioden?
Fordi kongen fekk meir makt, fordi jord blei mindre viktigare enn handel og fordi militærteknologien endra seg.
Kva er hovudskilnaden på eit einevelde og eit konstitusjonelt kongedømme?
I eit konstitusjonelt styre er makta til kongen avgrensa av ei grunnlov eller ein avtale med folket.
Nemn tre årsaker til at europearane drog ut i verda på denne tida
Konkurranse mellom statar, nysgjerrigheit, ny teknologi (kompass/skip), ønske om rikdom og misjon
Forklar kva "trekanthandelen" var.
Handel mellom Europa (våpen/alkohol), Afrika (slavar) og Amerika (råvarer som sukker/bomull).
Kvifor flykta mange lærde frå Bysants til Italia i 1453, og kva hadde dei med seg?
Fordi Det osmanske riket tok Konstantinopel; dei hadde med seg kunnskap om antikken.
Kvifor førte krigføring på 1500- og 1600-talet til at statane måtte byggje ut administrasjonen sin?
Fordi krig blei svært dyrt, og staten måtte organisere skatteinnkreving og byråkrati for å finansiere hæren.
Kva heiter den økonomiske politikken der målet er at staten eksporterer mest mogleg og samlar opp gull og sølv?
Merkantilisme
Kina hadde betre skip og meir kunnskap enn Europa, men slutta med ekspedisjonar rundt 1440. Kvifor?
Dei måtte forsvare seg mot mongolane (eller dei fann ikkje noko dei hadde bruk for).
Omtrent kor mange afrikanarar blei sende over Atlanterhavet som slavar mellom 1450 og 1850? Slingringsmonn 3 millionar.
12,5 millionar.
Kva var det viktigaste poenget til Luther når det gjaldt frelse og forholdet til kyrkja?
At mennesket blir frelst gjennom tru åleine, og at ein ikkje treng paven eller kyrkja som mellomledd til Gud.
Kva blir meint med "suverenitet" i samband med Westfalen-freden?
At kvar stat har full makt over sitt eige territorium og at andre statar ikkje skal blande seg inn.
Kvifor blei Amsterdam eit viktig finanssenter på 1600-talet?
På grunn av stor handel, religiøs toleranse og utviklinga av bankvesen, statsobligasjonar og forsikring.