DAVLAT BYUDJETI VA SOLIQLAR
Davlat byudjetining eng katta xarajatlari odatda qaysi sohalarga to‘g‘ri keladi?
Ta'lim, sog‘liqni saqlash, ijtimoiy himoya va infratuzilma.
Qaysi davlatda bir vaqtlar sigaretalar pul o‘rnida ishlatilgan?
Urushdan keyingi Germany hududlarida sigaretalar norasmiy almashinuv vositasi sifatida qo‘llanilgan.
Dunyodagi eng ko‘p eksport qiluvchi davlat
Xitoy
To'lov balansi nima?
Bu bir mamlakatning ma’lum bir vaqt oralig‘ida (odatda bir yil yoki chorakda) tashqi dunyo (boshqa davlatlar, xorijiy kompaniyalar va jismoniy shaxslar) bilan amalga oshirgan barcha iqtisodiy operatsiyalarining statistik hisobotidir.
Ikkinchi jahon urushi vaqtida hamma davlatlarda oziq-ovqat mahsulotlarini iste’mol qilishda tejamkorlikka katta ahamiyat berilgan. Masalan, Buyuk Britaniyada yangi pishirilgan nonni bir kun turganidan keyin sotuvga chiqarishgan. Buni chiqarishdan 2 ta sabab bor edi. Birinchisi, yangi nonni kessangiz, uvalanib ketadi, nonni isrof qilish mumkin. Nonni ko’z oldingizga keltiring va ikkinchi sababni aniqlang.
Yangi pishirilgan nonning yoqimli isi bo’ladi. Ikkinchi sababi nonning yoqimli isini yo’qotish uchun bir kun turganidan keyin sotuvga chiqarishgan.
Qaysi davlatlar dunyodagi eng yuqori soliq stavkalari bilan mashhur?
Shvetsiya, Daniya va Norvegiya. Buning evaziga aholi yuqori sifatli davlat xizmatlaridan foydalanadi.
Qaysi davlat banknotalarida plastik materialdan foydalanishni birinchi bo‘lib ommalashtirgan?
Avstraliya polimer banknotalarni keng joriy etgan davlatlardan biridir.
JST qayerda joylashgan?
Jeneva
Kim "To‘lov balansi" (Balance of Payments) terminini birinchi marta rasman qo‘lladi va fanga kiritdi?
Shotlandiyalik taniqli iqtisodchi Sir Jeyms Styuart 1767-yilda o‘zining "Siyosiy iqtisod tamoyillari bo‘yicha tadqiqot" asarida "To‘lov balansi" (Balance of Payments) terminini birinchi marta rasman qo‘lladi va fanga kiritdi.
Mutaxassislar fikricha, eng irimchi va terdekofobiya kasalligiga chalingan insonlar ham X dan voz kechmas va uni jon-jon deb qabul qilishar ekan. O’zbekiston qonunchiligi bo’yicha, X korxonaning moliyaviy imkoniyatidan kelib chiqib, jamoa shartnomasida ko’rsatilgan bo’lsa berilishi mumkin. X nima?
O’n uchinchi oylik.
"Soliqsiz davlat bo‘lishi mumkinmi?"
Nazariy jihatdan mumkin, ammo amalda juda qiyin. Ba'zi neftga boy davlatlar soliqlarni juda kam qo‘llaydi, lekin davlat xarajatlarini tabiiy resurslar hisobidan qoplaydi.
Yevro banknotalarida qaysi davlat prezidenti tasvirlangan?
Hech biri tasvirlanmagan.
Tarixda birinchi "global mahsulot" deb nimani atash mumkin?
Ipak. U Sharqdan G‘arbga minglab kilometr masofaga savdo qilingan.
Turistlar mamlakatga kelganda to‘lov balansining qaysi qismi yaxshilanadi?
Joriy hisobning xizmatlar balansi yaxshilanadi.
Eyfel minorasi ichidagi esdalik sovg’alari magazinidan bir kishi esdalik sifatida Eyfel minorasi maketini sotib oladi. Esdalikdagi narx belgisini olib tashlagach bir yozuvga ko’zi tushadi va xafa bo’lib ketadi. Qanday yozuvni?
Made in China
Keltirilgan davlatlarning qaysi birida ketma-ket 4 yil davlat byudjeti profitsiti kuzatilgan: Italiya, Kanada yoki Gretsiya?
Kanada 1998–2001 yillardagi iqtisodiy islohotlar natijasida ketma-ket 4 yil byudjet profitsiti ko‘rgan.
"$" belgisi dastlab qaysi pul birligining qisqartmasidan kelib chiqqan deb hisoblanadi?
Ispaniya pesosi ("Ps") qisqartmasidan.
Hindistonga dengiz yo‘lini topgan sayyoh kim edi?
Vasco da Gama. Uning kashfiyoti Yevropa va Osiyo o‘rtasidagi savdo yo‘nalishlarini tubdan o‘zgartirgan.
Mehnat migrantlari yuborgan pullar eksport hisoblanadimi?
Yo‘q. Ular joriy transferlar (pul o‘tkazmalari) sifatida qayd etiladi.
Bugun Rossiya armiyasida Ural avtomobillaridan ko’p foydalanishadi. Negadir jang maydonlarida kamazga o’xshash undan ham kuchli avtomobillardan foydalanishmaydi. Kamaz ancha kuchli, mustahkam mashina bo’lsa ham. Uralning ustunligi borligi uchun ham unga ishonch bildirilgan. Jang payti Ural avtomobilining qanday ustunligi bor deb o’ylaysiz?
Kamazning g’ildiragi shunday haydovchining ostida joylashgan. Agar mina maydoniga tushib, minani bosib olsa, kamazdan ko’ra ural haydovchisi kamroq talofot ko’radi. Shuning uchun jang maydonlarida Ural benazir hisoblanadi. Kamaz esa askar va yuklarni tashish, katta yo’llarda harakatlanish uchun foydalaniladi. Jang maydoniga olib kirilmaydi.
Bu g'alati soliq Buyuk Britaniyada 1696-yilda qirol William III davrida joriy etilgan. O‘sha davrda hukumat davlat byudjetini to‘ldirish uchun yangi daromad manbalarini izlayotgan edi. Boylik darajasini aniqlash qiyin bo‘lgani uchun aynan ularning soni boylik belgisi sifatida qabul qilingan. Soliq turini aniqlang.
Deraza solig'i. Odamlar kamroq soliq to‘lash uchun ayrim oynalarni g‘isht bilan berkitib tashlashgan.
Hindiston banknotalarida doimiy ravishda tasvirlanadigan mashhur shaxs kim?
Mahatma Gandhi.
Zamonaviy xalqaro savdo nazariyasini rivojlantirib, Nobel mukofotini olgan iqtisodchi kim?
Paul Krugman. U yangi savdo nazariyasini ishlab chiqqan.
Dunyoda tovarlarni eksport qilmasdan ham katta daromad topadigan davlatlar bormi?
Ha. Ayrim davlatlar moliyaviy xizmatlar, logistika, turizm yoki xalqaro investitsiyalar hisobiga katta valyuta tushumiga ega bo‘ladi. Masalan, Singapur va Switzerland.
Bu ogohlantirish belgisini AQSHda hamma joyda ham ko’ravermaysiz. AQSHning bir hududida bu belgilar o’rnatiladi. Aynan qaysi hududida?
AQSHning Meksika bilan chegara qismidagi trassalarida haydovchi ehtiyot bo’lib hayda, kutilmagan migrant oilasini yetakab chiqib qoladi degan ma’noda.