M
Muvоzаnаt hоlаtigа erishish uchun istе′mоlchi pulning chеkli nаfliligi hаr bir tоvаr nаrхigа tеng boʻlishigа ishоnch hоsil qilishi kеrаk.
TO'G'RI/NOTO'G'RI
NOTO'G'RI
birоr tоvаrni sоtib оlishgа sаrflаnаyotgаn pul birligidаn оlinаyotgаn nаflilik bоshqа tоvаrdаn pul birligi evаzigа оlinаdigаn nаflilikkа tеng boʻlishi zаrur
Позитив ва норматив иқтисодиёт деганда нимани тушунасиз?
Позитив иқтисодиёт далилларининг қайси қонуниятларга бўйсунишини таҳлил қилиб, келгуси давр учун қарорлар қабул қилиш билан шуғулланади. Унинг саволи: “Нима мавжуд”
Норматив иқтисодиёт солиштириш орқали баҳо бериш, мулоҳаза қилиш имконини яратади, кўпроқ “Нима ёки қандай бўлиши керак” деган саволга жавоб беришга ҳаракат қилади.
Kesishgan talab elastikligi nimani ifodalaydi?
Bir tovar narxining oʻzgarishi ta′sirida ikkinchi bir tovarga talabning oʻzgarishi miqdorini ifodalaydi
“Аlmаshtirish sаmаrаsi” dеb nimаgа аytilаdi?
nаflilik dаrаjаsi oʻzgаrmаgаndа tоvаrlаr nаrхi oʻzgаrishi munоsаbаti bilаn istе′mоl qilinаdigаn tоvаrlаrgа tаlаb tаrkibining oʻzgаrishigа
Qаysi hоllаrdа bеfаrqlik kаrtаsidа jоylаshgаn nuqtаgа istе′mоlchining muvоzаnаt hоlаti dеymiz?
Byudjеt chizigʻi bilаn bеfаrqlik egri chizigʻi kеsishgаn hаr qаndаy nuqtаgа
Талаб ва таклифни иқтисодий жиҳатдан таҳлил қилиш бир қатор муаммоларни ҳал қилишда универсал восита бўлиб хизмат қилади. Бундай муаммоларга қуйидагиларни киритиш мумкин:...
ДАВОМ ЭТТИРИНГ!
•Жаҳондаги иқтисодий шароитлар ўзгаришининг маҳсулот ишлаб чиқаришга ва унинг самарадорлигига таъсири;
•Нархларни тартибга солиш бўйича давлат томонидан кўриладиган чора-тадбирларни баҳолаш;
•Иқтисодий рағбатлантириш ва минимал иш ҳақи даражасини белгилаш;
•Солиқлар, дотациялар, субсидиялар, импортга қўйиладиган пошлиналарнинг товар ишлаб чиқарувчилар ва истеъмолчиларга таъсири ва бошқ.
Таклифга товарнинг ўз нархидан ташқари бир нечта бошқа омиллар ҳам таъсир кўрсатади. Жумладан:
1. Ресурсларнинг нархлари.
2. Ишлаб чиқариш технологиялари.
3. Солиқлар, дотациялар ва субсидиялар.
4. Бошқа товарларнинг нархлари.
5. Бозордаги сотувчилар сони.
6. Келгусидаги ўзгаришларга бўлган муносабат.
ТАЛАБГА ТАЪСИР КЎРСАТУВЧИ ОМИЛЛАРНИ САНАБ БЕРИНГ. УЛАР НАРХСИЗ ОМИЛЛАРНИНГ ЭГРИ ЧИЗИҚҚА ТАЪСИРИНИ ТУШУНТИРИНГ.
1. Истеъмолчиларнинг даромадлари.
2. Ўринбосар ва тўлдирувчи товарлар нархлари.
3. Истеъмолчиларнинг диди.
4. Бозордаги истеъмолчилар сони.
5. Келгусидаги ўзгаришларга бўлган муносабат.
Истеъмолчи даромадининг ошиши товарнинг нархи ўзгармаган ҳолатда истеъмолчига кўпроқ товар харид этишга имкон яратади ва талаб чизиғи .... сурилади.
НУҚТА ЎРНИНИ ТЎЛДИРИНГ
ПАРАЛЛЕЛ ЎНГГА
Талабнинг чизиқли функцияси қуйидагича ёзилади:...
В товарнинг таклиф функцияси қуйидагича берилган:
Qs = 100 + 2P
Давлат ҳар бир сотиладиган товарга 15 сўм солиқ белгилади. Таклиф чизиғи қандай ўзгаради?
Qs=70+2P
Эластиклик тушунчасини муомалага киритган олимнинг исми-шарифи ким?
Алфред Маршалл
Бирор бир А товарга бўлган максимал талаб 500 га тенг. Товар нархи 100 п.б. бўлганда, талаб нолга тенг. Чизиқли талаб функцияси аниқлансин.
Qd1=500-5P
Tasavvur qiling, kimdir sizga 10 sentlik tanga bilan 5 sentlik nikel bo‘lagi to‘plamini taklif qildi. Siz ushbu farqli narsalarni qanday baholar edingiz? Befarqlik egri chizig'i qay holatda bo'ladi? Bu qanday tovar sizningcha?
Odatga ko‘ra, siz ikkalasining ham pulga chaqsa bo‘ladigan qiymati haqida o‘ylar ediniz. Agar shunday bo‘lsa, siz to‘plamdagi nikel va pulning qanchaligini e’tiborga olmay, ikkita nikel bo‘lagini bitta o‘n sentlik tangaga ayirboshlardingiz. Sizning ushbu nikel va pul orasidagi o‘rin bosish qiymatingiz ikkiga bir bo‘lar edi.
Qachonki ikkita tovar xuddi 5 sentlik tanga bilan 10 sentlik tanga kabi bir-birining o’rnini oson egallasa, befarqlik egri chizig‘i to’g‘ri chiziq bo’ladi
Ресурслар нархининг пасайиши товарнинг нархи ўзгармаган ҳолатда ишлаб чиқариш харажатларини камайтиради ва кўпроқ маҳсулот ишлаб чиқаришга имкон яратади, бунда таклиф чизиғи ... сурилади ёки аксинча бўлади.
параллел ўнгга
Бюджет чегараси нима, у қандай функция билан ифодаланади, бюджет чегарасига кўра оптималлик шартини тушунтириб беринг.
Бюджет чегараси товарлар нархига ва истеъмолчининг даромадига асосланади ва у мавжуд пул маблағларида қандай истеъмол товарлар мажмуасини сотиб олиш мумкинлигини кўрсатади. P1X1+P2X2<R
Tasavvur qiling, kimdir sizga oyoq kiyimlar to‘plamini tavsiya etdi. Ularning ba’zilari oyog‘ingizga mos tushdi, ba’zilari esa yo‘q. Ularning soni 5 ta chap va 7 ta o'ng poyidan iborat. Siz ularni qanday baholar edingiz? Bu qanday tovarlar? Befarqlik egri chizig'i qanday ko'rinishda bo'ladi?
Mutloq bir-birini to'ldituvchi tovarlar. Bu vaziyatda siz, albatta, o‘lchami mos kelganlarga e’tibor qaratasiz. Boshqa so‘z bilan aytganda, siz faqat tanlab olgan oyoq kiyimlaringiz ustidan “hukm chiqarasiz”. Beshta chap va yettita o‘ng poy oyoq kiyimidan faqat beshta juftlik olishingiz mumkin. Qachonki ikkita mahsulot chap va o’ng oyoq kiyimlari kabi bir-biriga kuchli bog‘langan bo’lsa, befarqlik egri chizig‘i to’g‘ri buchak ostida bo’ladi
Даромадга боғлиқ талаб эластиклигига кўра товарлар қуйидаги гуруҳга бўлинади: ...
нормал товарлар, агар 0 < EI < 1 бўлса;
юқори категорияли товарлар, агар EI > 1 бўлса;
қуйи категорияли товарлар, агар EI < 0 бўлса.
Бефарқлик эгри чизиғи - бу ...
истеъмолчи учун бир хил наф берувчи неъматлар комбинациясини ифодалайди
Чекли алмаштириш нормаси деганда нима тушунилади?
Бефарқлик эгри чизиғининг пастга томон ётиқлиги Х2 неъматни Х1 неъмат билан чекли алмаштириш нормасини ифодалайди. MRSA,B=deltaB/deltaA
Ўзгармас (доимий) ва ўзгарувчан харажатлар нима ва унга мисоллар келтиринг.
Фирманинг ишлаб чиқариш кўлами ошиб борганда ўртача харажатларнинг (АТС) пасайиб боришига бир қатор омиллар таъсир кўрсатади
Сиздан бўлсин!!!
Ўртача ва чекли маҳсулот кўрсаткичлари ҳисоблаш формулаларини тушунтириб беринг.
Ўзингиз яхши биласизку!
Омиллар унумдорлигининг камайиш қонуни қандай тушунтирилади?
Унумдорликнинг камайиш қонуни маълум бир ишлаб чиқариш босқичларида ўринлидир.
Ишлаб чиқаришнинг биринчи босқичида меҳнат сарфини ошириш капиталдан унумлироқ фойдаланишга ёрдам беради, натижада чекли ва умумий унумдорлик даражаси ошади. (MP > AP)
Иккинчи босқичда меҳнат сарфини яна ошириш капиталдан фойдаланиш самарадорлигини камайтиради. Натижада чекли маҳсулот ҳажми камая бошлайди ва ўртача маҳсулотга тенг бўлиб қолади. (MP = AP)
Учинчи босқичда ўзгарувчан омил унумдорлиги янада пасайиб, чекли маҳсулот ҳажми ўртача маҳсулот ҳажмидан кичик бўлади. (MP < AP)
Омиллар унумдорлигининг (бир бирлик қўшимча омил сарфига тўғри келадиган қўшимча маҳсулотнинг) камайиш қонуни қисқа муддатли оралиққа хосдир.
ТЎҒРИ/НОТЎҒРИ
ТЎҒРИ
Изокоста НИМА?Формуласини келтиринг.
Изоквантачи?
Бу ишлаб чиқариш харажатларини ифодаловчи чизиқ бўлиб, у умумий қиймати бир хил бўлган иккита ишлаб чиқариш омиллари сарфларининг барча комбинацияларини ифодаловчи нуқталарни ўз ичига олади.