Sababi nuzul
Oyatlarning nozil bo‘lishiga turtki bo‘lgan voqea yoki savolni o‘rganuvchi fan qanday nomlanadi?
Sababi nuzul ilmi
"Nasx" so‘zining lug‘aviy ma’nolaridan kamida ikkitasini ayting.
Bekor qilish, nusxa ko'chirish, o'zgartirish, ketkazish.
Imom Buxoriyning "Men faqat uning oldidagina o‘zimni kichik sanaganman" deb e’tirof etgan ustozi kim?
Ali ibn al-Madiniy.
Sahobalar may (sharob) harom qilinishidan oldin vafot etgan birodarlari haqida kimdan so'rashgan?
Payg'ambarimiz Muhammad (s.a.v)dan.
Hukmi bekor qilingan, ammo o'zi Qur'onda qolgan oyat nima deb ataladi?
Mansux oyat.
Oyatlarning nozil bo‘lishi ikkita turga bo‘linadi: "Ibtidoiy" va ... (ikkinchisini toping).
Sababiy (biror sababga ko‘ra nozil bo‘lgan)
Avvalgi shar’iy hukmni bekor qiluvchi keyingi dalil nima deb ataladi?
Nosix.
Sababi nuzul bo‘yicha "Lubob an-nuqul..." asari muallifi kim?
Jaloluddin as-Suyutiy.
Qudoma ibn Maz’un voqeasida Hazrat Umar (r.a.) unga: "Sen ...ni xato aytding", degan. Nuqtalar o'rnidagi so'zni toping.
Ta'vilni (izohni).
"Asli bularni ham sababli deyish mumkin, chunki ular ham qaysidir shaxsiy yoki ijtimoiy holatga ko'ra nozil bo'lgan" deb aytuvchi olimlar toifasi kimlar?
Ba'zi ulamolar (Ibtidoiy nozil bo'lgan oyatlarni ham keng ma'noda sababli deb hisoblovchilar).
Imom Shotibiyga ko‘ra, sababi nuzulni bilish mufassirni nimalardan saqlaydi?
Shubha va ikkilanishlar girdobidan.
Qur’onda tilovati saqlanib qolgan, ammo hukmi bekor bo‘lgan nasx turiga bir misol keltiring.
Idda muddati (bir yillik muddatning 4 oy-u 10 kunga o'zgarishi).
Ali ibn al-Madiniy nechanchi yillarda yashab o‘tgan?
161/777 — 234/849 yillar.
Sharob haqidagi noto'g'ri tushunchani tuzatgan rivoyatni Abdurazzoq va yana kimlar ishonchli roviylar orqali naql qilgan?
Bayhaqiylar.
Nasx faqat amaliy hukmlarda bo'ladi. Xabarlar (tarixiy voqealar) nima uchun nasx qilinmaydi?
Chunki xabarni nasx qilish "yolg'on" bo'lib qoladi (Allohning xabari esa haqdir).
Qudoma ibn Maz’un voqeasida qaysi suraning 93-oyati noto‘g‘ri ta’vil qilinishidan saqlab qolingan?
Moida surasi.
Nasx qaysi turdagi masalalarda (e’tiqodmi yoki amaliy hukm) sodir bo‘ladi?
Faqat amaliy shar’iy hukmlarda (Aqoidda nasx bo‘lmaydi).
Vohidiy Naysaburiyning ushbu ilmga oid eng mashhur asari nomi nima?
"Asbob an-nuzul".
"Hadislarni tanishda tengsiz" deb madh qilingan va 73 yoshida vafot etgan olim kim?
Ali ibn al-Madiniy.
Biror voqea haqida so'ralganda unga javoban nozil bo'lgan oyatning "sababi nuzul"dan tashqari yana qanday nomi bor?
Vahiy nozil bo'lishining sababi
Sababi nuzul ilmi nechanchi asrning oxiri va nechanchi asrning boshlarida mustaqil fan sifatida shakllandi?
X asr oxiri va XI asr boshlari.
Nima uchun nosix va mansuxni bilish mujtahid olimlar uchun shart (farz) hisoblanadi?
Mansux (bekor bo‘lgan) hukm bilan noto‘g‘ri fatvo berib qo‘ymaslik uchun.
Ali ibn al-Madiniydan hadis rivoyat qilgan 4 ta mashhur imomni sanab bering.
Imom Buxoriy, Imom Muslim, Abu Dovud, Termiziy (yoki Nasoiy, Ibn Moja).
Idda muddati bo'yicha "Bir yil" haqidagi oyatni qaysi suraning qaysi oyati nasx qilgan (bekor qilgan)?
Baqara surasining 234-oyati (4 oy-u 10 kun haqidagi oyat).
Sababi nuzul ilmi nechanchi asrning oxiri va XI asrning boshlariga kelib qaysi fan tarkibida chuqur o'rganila boshlandi?
"Ulum al-Qur'on" (Qur'on ilmlari) tarkibida