BANK TIZIMI EVOLYUTSIYASI VA RAQAMLI BANKLAR
Ўзбекистондаги рақамли банклар qaysilar va ular nechanchi yilning qaysi oyida Марказий Банк литсензиясини олган ?
Ҳозирда Ўзбекистонда учта рақамли банк фаолият юритмоқда. Булар: ТБC Банк, Анорбанк ва Банк Апелсин. ТБC Банк ва Анорбанк банклари 2020-йилнинг мос равишда апрел ва август ойларида, ойида Банк Апелсин эса 2021-йилнинг ноябр Марказий Банк литсензиясини олган.
O‘zbekiston qonunchiligiga ilk marta raqamli bank tushunchasi nechanchi-yildan boshlab kiritilgan bo‘lib, "Banklarni ro‘yxatga olish va ular faoliyatini litsenziyalash tartibi to‘g‘risida" Nizomning birinchi bandida raqamli bankka qanday ta’rif berilgan ?
2018-yildan boshlab.
Raqamli bank — innovatsion bank texnologiyalaridan foydalangan holda (kassa xizmatini ko‘rsatmasdan) bank xizmatlarini masofaviy ko‘rsatuvchi bank yoki uning tarkibiy bo‘linmasi.
Bank multiplikatori qanday bank operatsiyalarini bajarishda ishlatilishi mumkin ?
depozitlarni qabul qilish va qayta ishlash,
kreditlar berish,
valyutalarni sotib olish yoki sotish,
zaxiraning bir qismini ishlab chiqarish yoki savdo-sotiqqa sarflash.
Fundamental tahlil deb ?
Iqtisodiy, siyosiy va hatto mavsumiy omillar savdo bilan uzviy bog‘liq bo‘lib, ularni muntazam o‘rganish va kelajakdagi narx qiymatlarini aniqlash uchun foydalanish fundamental tahlil deb ataladi.
Rақамли валютадан фойдаланишнинг кенгайиши билан боғлиқ бўлиши мумкин бўлган eng катта хавф ?
Тўловни нотўғри кўрсатиш.Тўлов бўйича нотўғри маълумотлар кўплаб тузилмаларда тақдим этилиши мумкин.
Кибер жиноятлар Бўлиб-бўлиб тўлаш хавфсизлиги кенгайиб бораётганига қарамай, кибержиноятчилар товламачиликни амалга оширишнинг мураккаблиги ҳам тобора мураккаб бўлиб бормоқда.
Bank mobil ilovasida mavjud imkoniyatlar ?
Pul massasining o'zgarishi ikki omilga bog'liq.Ushbu omillardan biriga yoki ikkala omilga ta'sir ko'rsatgan holda, Markaziy bank pul (kredit va pul) siyosatini olib borgan holda, pul massasi qiymatini o'zgartirishi mumkin ?
1. tijorat banklarining kreditga berilgan zahiralari miqdori
2. bank (depozit) multiplikator qiymatlari
Fundamental tahlil o‘tkazishda qanday hodisalar hisobga olinadi ?
iqtisodiy, geosiyosiy va ijtimoiy hodisalar;
muayyan mamlakat uchun iqtisodiy istiqbol va umumiy bozor kayfiyati;
tabiiy ofatlar (ekstremal ob-havo sharoiti, jiddiy zarar keltiruvchi zilzilalar va bo‘ronlar);
mamlakatlar o‘rtasidagi urushlar va nizolar davrlari;
siyosiy voqealar (prezident saylovlari, referendumlar, forumlar);
Интернет-банкинг – ?
бу мижозларнинг депозит ҳисобварақларини, жумладан банк карталарига очилган ҳисобварақларини, интернет орқали бошқариш ҳуқуқини берувчи тизимдир.
Raqamli bank rivojlanish strategiyasining asosi - mijozlarga yo‘naltirilganlik bo‘lib, u o‘zida bir qator elementlarni o‘z ichiga oladi ?
Jumladan, sezgirlik va yordam berish istagi, yondashuvning soddaligi, odamlarga hayotda va biznesda bir qadam oldinda bo‘lish imkoniyatini berish, har qanday mijozga individual yondashuvni saqlab qolish va ma’lumotlarni qayta ishlashda xavfsizlikni ta’minlash bilan har qanday so‘rovni iloji boricha tezroq bajarishga yo‘nalganlik.
1991-95 yillarda Ukraina Milliy banki giperinflyatsiyani to'xtatish uchun pul massasining qanday tarkibiy qismlarini YaIM bo'yicha cheklash siyosatini olib bordi ?
1991-95 yillarda Ukraina Milliy banki giperinflyatsiyani to'xtatish uchun pul massasining M2 va M1 kabi tarkibiy qismlarini YaIM bo'yicha cheklash siyosatini olib bordi. Shunday qilib, ushbu davrda M2 ulushi 66,6% dan 13,1% gacha kamaydi, bu inflyatsiyani kamaytirishga yordam berdi. Birgalikda, pul massasining haddan tashqari cheklanishi tufayli Gresham qonuni ishlay boshladi, bu esa, o'z navbatida, qonuniy to'lov vositasining ayirboshlash, boshqa past pullar bilan almashtirilishiga olib keldi.
Texnik tahlil – bu ?
Turli xil vaqt oraliqlaridagi ma’lumotlarni taqqoslash yo‘li bilan narx harakatini bashorat qilish va bozorning o‘zini tutish qonuniyatlarini aniqlash usulidir.
Мижоз учун СМС-банкинг хизмати qanday амалларни бажариш имкониятларини беради ?
ҳисобварағига келиб тушган маблағлар;
ҳисобварағидан қилинган харажатлар; ҳисобварақ баланси;
кун давомида ўтказилган банк оператсиялари ҳақида оператив маълумот олиш.
“Bank texnologiyasi” atamasiga ta'rif bering ?
“Bank texnologiyasi” atamasi banklarga o‘z mijozlariga xavfsiz, ishonchli va arzon narxlarda yaxshiroq xizmatlarni taklif qilishi hamda bank xizmatlari bozorida raqobatbardosh ustunlikka erishishi uchun zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalaridan foydalanishni anglatadi.
Tarqalgan daftar .Taqsimlangan daftar - bu ?
Taqsimlangan daftar - bu blokcheyn tarmog'idagi umumiy ma'lumotlar bazasi bo'lib, tranzaktsiyalar nusxalarini saqlaydi (masalan, barcha ishtirokchilar tomonidan tahrirlangan umumiy fayl shaklida).
Raqamli aktivlar kursini prognoz qilishda qanday xavflar mavjud ?
Bozorning keskin o‘zgaruvchanligi
Katta investorlar ta’siri
Noto‘g‘ri ma’lumotlar
Kutilmagan global voqealar
Shu sababli prognozlar har doim 100% aniq bo‘lmaydi.
Raqamli banklarda sun’iy intellekt (AI) va avtomatlashtirishdan keng foydalanish kredit riskini boshqarishda qanday muammolar va xavflarni keltirib chiqaradi ?
Raqamli banklarda AI va avtomatlashtirish kredit riskini baholashni tezlashtiradi va samaradorlikni oshiradi. Biroq bu jarayon bir qator xavflarni ham yuzaga keltiradi:
Algoritmik xatoliklar: Noto‘g‘ri yoki yetarli bo‘lmagan ma’lumotlar asosida qaror qabul qilinishi mumkin.
Diskriminatsiya (bias): AI ayrim mijoz guruhlariga nisbatan adolatsiz qarorlar chiqarishi ehtimoli mavjud.
Shaffoflik muammosi: Algoritmlar qanday qaror qabul qilayotganini tushunish qiyin (black-box muammo).
Kiberxavfsizlik xavfi: Avtomatlashtirilgan tizimlar hujumlarga nishon bo‘lishi mumkin.
Texnik nosozliklar: Tizimdagi xatoliklar noto‘g‘ri kredit ajratilishiga olib keladi.
SWIFT bu ---------------- ?
1973 yildan buyon faoliyat yurituvchi va 11 000 ta bank va boshqa moliya institutlari bilan hamkorlik qiladigan butun dunyo bo‘ylab banklararo moliyaviy aloqa kanallari tizimi.
Gibrid blokcheynda qanday xavfsizlik muammolari bor ?
Ochiq va yopiq qismlar o‘rtasidagi integratsiya noto‘g‘ri bo‘lsa, maxfiy ma’lumotlar sizib chiqishi yoki noto‘g‘ri kirishlar yuzaga kelishi mumkin. .
Texnik tahlil qanday paydo bo‘ldi uning tarixi ?
Hammasi Dow Jones indeksini ishlab chiquvchilardan biri Charlz Dou bilan boshlandi. ‘Shuinday qilib, u narx harakatining uchta tendentsiyasini aniqladi: y’qoriga, pastga va tekis. Shuiningdek, uning kashfiyotlari xazinasida narx harakati - ko‘rsatkichlarni tasdiqlash va rad etish nazariyasi mavjud. U birinchi bo‘lib bozordagi bitimlar hajmini kuzatish qanchalik muhimligini aytib o‘tdi va o‘z hamkorlariga prognozlash usullarini o‘tkazdi.