KARMA
KARMA
ÖYKÜ
İSİM
ANLATIM BİÇİMLERİ
DÜŞÜNCEYİ GELİŞTİRME YOLLARI
100

Olay öyküsünün kurucusudur.

Maupassant kimdir?

100

"Hişt Hişt" adlı hikâyede belli bir olay yoktur. Hikâyede yazarın yaşamından kısa bir kesit verilmiştir. Yazarın, evden ayrıldığı andaki duyguları, doğayı bu duyguların etkisinde algılayışı, aralıksız duyduğu "hişt" sesi ve bu sesten duyduğu tedirginliği anlatılmıştır. Yazar, gözlemleriyle duygularının sentezini gerçekçi bir dille anlatmış, en olmayacak şeyde yaşamın güzelliğini sezmiş; kişiliğinde, yer yer insan gerçeğinin bazı yönlerine dikkat çekmiştir.
Yukarıdaki parçada Sait Faik'in bir hikâyesinden yola çıkılarak kısa bir değerlendirme yapılmıştır. Bu değerlendirmeye göre bu öykünün çeşididir.

Durum öyküsü nedir?

100

(I) Hikâyede olaylar romana göre genellikle yüzeysel olarak anlatılır. (II) Kişiler çoğu zaman hayatlarının belli bir dönemi içinde ele alınır. (III) Hikâyelerde kişiler detaylı tasvirlerle anlatılan çok yönlü insanlardır. (IV) Kabul gören sınıflandırmaya göre hikâyeler olay ve durum diye ikiye ayrılır. (V) Modern anlamda hikâye Türk edebiyatında Tanzimat'tan sonra görülmeye başlanmıştır.
Yukarıdaki numaralı cümlelerin hangisinde hikâyeyle ilgili bir bilgi yanlışı olan cümlenin numarasıdır.
 

III nedir?

100

Ayaklarımda

Akılsız başın derdi var

Sırtımı kamburlaştırdı

Çektiklerim

Önümde, sarp

Dik bir yol

Sonunu bilmediğim

Bu dizelerde ad durum eki almış kaç sözcük sayısıdır.

Dört nedir?

100

“Kültür; okumak, anlamak, görebilmek, görebildiğinden anlam çıkarmak, bilinçlenmek, düşünmek, zekâyı eğitmektir." örneğindeki düşünceyi geliştirme yoludur.


Tanımlama nedir?

200

Olay öyküsünün edebiyatımızdaki en büyük temsilcisidir.

Ömer Seyfettin kimdir?

200

A)İç rahatlığıyla, korkusuzca yaşıyorum bu ücra yerde.

B)Çayın kenarından gidip eski bir taş köprüden geçtik.

C)Senin içeri girdiğini görünce ne diyeceğini bilemedi.

D)Bir gazete patronu olalı olaylara bakışı yazık ki değişti.

E)Deniz kıyısına balıkçı lokantaları sıra sıra dizilmişti.

isim tamlaması olmayan şıktır.

C nedir?

200


A) Belirli bir başlangıcı ve sonu olmayan hikâyelerdir.
B) Türk edebiyatındaki en önemli temsilcisi Ömer Seyfettin’dir.
C) Çehov tarzı hikâyecilik olarak da bilinir.
D) Hayatın bir kesiti kendi doğası içinde ele alınır.
 E) Anlatımda gerçekçilik ve samimiyet esastır.

 Durum hikâyeleri ile ilgili  yanlış olan şıktır.

B nedir?

200

" güllerden" sözcüğündeki eklerin sırasıyla adıdır.

Çoğul eki ve hal eki nedir?

200

“ ‘Beni ilgilendiren bütün insanların mutluluğu değil, her birinin ayrı ayrı mutluluğu’ diyor Boris Vian. Unamuno:‘Mutluluk nedir, bilen var mı?’ diye sorar ‘Sis’ romanında. Hep aranan, hep özlenen; ama bir türlü ele geçmeyenbir ‘şey’. Adı var, kendi yok.

Örnekteki düşünceyi geliştirme yoludur.

Tanık gösterme nedir?

300

"Kalbimin derinliklerinde hissediyorum. Altında gökyüzünün, kıyısında yaşamın  ne çok insan var."

cümlelerinde  özelliği ortak olan isim tamlamalarına verdiğimiz isimdir.

Tamlayanı ile tamlananı yer değiştirmiş isim tamlaması nedir?

300

Bineceği at, yelesi ve kuyruğu siyah, sağ ön bacağında beyaz bir leke olan, güneşte kısa tüyleri parlayan sütlü kahve renginde, bin altınlık, heybetli bir İngiliz kısrağıydı ki yürüyüşünde bile bir asalet vardı. Dörtnala kalktığında bir yay gibi geriliyor, karnı yere değecek gibi oluyor, küçük kulakları arkaya yatıyordu.
Bu parçada ağır basan anlatım biçimidir.

Betimleme nedir?

300


A) Müsameretname
 B) Harap Mabetler
C) Letaif-i Rivayat
D) Küçük Şeyler
E) Kıssadan Hisse

 Eserlerden  Türk edebiyatında modern öykünün ilk örneklerinden biri OLMAYANDIR.

Harap Mabetler nedir?

300

 

I. Seyir defterimde üç billûr harf

II. İlk leylek sürüsünü gördüğümde

III. Devemin gölgesine bağdaş kurdum.

IV. Fikrimin kış bahçesinde

V. Baharın fısıltısını duydum.

zincirleme ad tamlaması olan cümlenin numarasıdır.

IV nedir?

300

“Ulus, soyut, ‘halk’ ise somut bir kavramdır. ‘Türk ulusu’, yüz yıl bin yıl önce ne ise bugün de odur. ‘Türk halkı’

ise günümüzde Türk vatanı üzerinde yaşayan yurttaşların bütünüdür. Daha somut bir benzetme yaparsak diyebiliriz ki ‘ulus’ bir yandan dolup bir yandan boşalan, böylece içindeki su sürekli olarak değişen, her zamandolu bir havuza benzer. ‘Halk’ ise havuzda şu an bulunan sudur. Havuzun oturduğu toprak ise ülkedir, vatandır.”

Örneğindeki düşünceyi geliştirme yoludur.

Karşılaştırma nedir?

400

" sevgi,verim,yaşam" isimlerinin yapı bakımından ortak özelliğidir.

Türemiş isim nedir?

400

 İstanbul sokaklarında el ayak çekilmişti. Şans eseri önünden geçen bir arabayı çevirdi. Karanlık sokaklarda evi arayıp bulması epey zaman aldı. Sonunda bitap bir halde eve vardı. Kapıyı her zamanki asık yüzüyle açan annesi, ifadesi hiç değişmeyen gözleriyle uzun uzun yüzüne baktı. Elinden tutup yavaşça içeri çekti. 

Parçada ağır basan anlatım biçimidir.

Öyküleyici anlatım nedir?

400

I. Olmuş ya da olabilecek olayları anlatır.
     II. Derin karakter tahlilleri yoktur.
    III. Romana göre daha kısa bir türdür.
    IV. Hikâyede kişi kadrosu geniştir.
     V. Öykünün öğeleri arasında olay, zaman ve mekân yer alır. 

Öyküye ait bir özelliği anlatmayan cümlenin numarasıdır.

IV nedir?

400

Sade isimleriyle İstanbul’un semtlerine şahsiyet ve hatıra veren sakız ağaçlarını, küçük taş basamaklı sur kahvelerinin süsü asmaları, teker teker sayardım.

cümlelerinde iyelik ve hal eki almış sözcüktür. 

ağaçlarını nedir?

400

“Ben her okuduğum romanla asıl kendime yaklaştığıma inanıyorum. Her biri çok yanlı gerçekliğimizi belli bir

yandan açar bana. Neden söz ederse etsin beni, başkalarını, yaşamayı tanıtır. Romancılar varoluşumun nedense benden gizli örtülerini bir bir kaldırır bana. Balzac, Eugenie Grandet’yi yazmasaydı gecem gündüzüm bencillerle geçtiği hâlde nereden bilecektim bencilliği? Kızıl ile Kara olmasaydı benim de öz gelişmemden haberim olmayacaktı…”

örneğindeki düşünceyi geliştirme yoludur.

Örnekleme nedir?

500

aşçıbaşı     *yüzbaşı     * hanımeli    *kadınbudu     *kuşburnu     *keçiboynuzu,     *kargaburnu  gibi bileşik isimlerin oluşumundaki tamlama çeşididir.

Belirtisiz isim tamlaması nedir?

500


A)Yanlış düşünceler, bilimin ışığıyla değiştirilebilir ancak.

B)Bu konuda bize yanlış bilgi verilmesinin hesabını soracağız.

C)Yanlışların zararını çekmektense işimi doğru yaparım.

D)Yanlış işler peşinde koşan insanlar,dorulara geç ulaşır.

E)Bu işe yanlış bir zamanda başlaması onun ticari hayatını bitirdi.

“yanlış” sözcüğünün isim görevinde kullanıldığı şıktır.

C nedir?

500

Modern öykünün edebiyatımızdaki ilk temsilcisi denebilir.

Haldun Taner kimdir?

500

Belediye binasının önü, ulu kestane ağaçlarının gölgeleri ve çepeçevre dizilmiş banklarla halkı dinlenmeye davet eden meydan, biz çocuklar tarafından pek sevilen yerlerden biriydi. 

cümlelerinde zincirleme ad tamlamasının sayısıdır.

2 nedir?

500

1729’da ilk basımevimizin kuruluşundan 1928 Harf Devrimi’ne kadar 200 yılda yalnızca 30 bin kadar kitap basabildik.

1928’den 1990 sonuna kadar 70 yılda basılanların toplamı ise 200 bini geçiyor. Cumhuriyet dediğimiz,

Atatürk Devrimleri dediğimiz, Harf Devrimi dediğimiz büyük olayların kültür hayatımıza olumlu etkisi, bu sayılarla açıkça görülebilir. Gelişme hızı genel dünya durumu ile de basma tekniğindeki ilerlemelerle de açıklanamayacak kadar büyüktür.

örnekteki düşünceyi geliştirme yoludur.

Sayısal verilerden yararlanma nedir?

M
e
n
u