Tilshunoslik tarixi
Morfologiya va sintaksis
Til oilalari
Fonetika va fonologiya
Leksikologiya va leksografika
100

Eng birinchi tilshunoslik fanini oʻrganishni boshlagan xalq—

Hindlar

100

Sintaksis soʻzining ma’nosi?

Sintaksis grekcha so'zdan olingan bo'lib, lug'aviy ma’nosi tuzish degan tushunchaga to'g'ri keladi. Sintaksis grammatikaning bir qismi bo'lib, gap qurilishi haqidagi ta’limotdir.

100

Hind tillari guruhiga kiruvchi 10ta tilni sanang.

bengal;panjob; lahnda (lendi); sindxi;rajastxoniy,gujarat ,maratxi; singal;nepal(i); bixar(i);oriya (Sharqiy Hindistonda odri, utkali); assam; lo‘li; kashmir tili.


100

intonema (ohang) deb nomlanadi.

Fonologiyaning o‘zi ikkiga bo‘linadi:

Bular: 

segmental fonologiya va Supersegmental fonologiya



100

Leksikologiya soʻzining ma’nosi?

Leksiko-

logiya so‘zi grekcha lexicos - “lug‘aviy belgi”valogos - “bilim” so'zlaridan olingan bo’lib, tilshunoslikning so‘z va so'zga teng lug‘aviy birliklar, aniqrog'i, til boyligi haqida bahs yurituvchi qismidir.


200

Kimlar So'zlar va predmetlar orasidagi aloqa tabiiy bo'lishi mumkin emas, Predmet bilan uning nomi orasidagi aloqa tasodifiy bo'lib, uni dastlab tilni ijod qilgan kishilar yaratgan, degan fikrni ilgari surganlar?


Epikurchilar

200

A.A Reformatskiyning ta’rificha, …… —gap ichida bir-birining ketidan kelib bir nafas bilan aytiladigan so’zlar guruhidir.


Sintagma

200

Qadimgi hindlarning eramizdan oldingi III asrdan eramizning VII asrigacha amalda bo'lgan «klassik» adabiy tili qaysi?


Sanskritcha

200

Proklitika nima?


urg'uli so'zdan oldin kelib, urg'u jihatdan unga qo'shilib ketadigan so‘z.0‘zbek tilida prolitika deyarli uchramaydi.Rus tilida ham proklika, ham enklika uchraydi. Masalan: Уехали-ли, иностранные делегаты в Москву?


200

Leksikografiya nimani oʻrganadi?

Leksikografiya til tarkibida so‘zlami ma’lum tartib va maqsad asosida yozma ravishda to‘plab, lug‘at tuzish masalalarini o‘rganadi.


300

Etimologika fanining asoschisi. Mantiqli nutqda ikki turdagi so'zlarni farqlagan olim kim?


Platon

300

Gapning aktual boʻlinishi haqida ma’lumot bering.

Gapning aktual boiinishi gapning formal bolinishiga qarshi qo‘yiladi. Agar formal bolinishda gap tarkibi grammatik elementlarga bo‘linsa, aktual boiinishda gap ma’no jihatdan bo’linadi. Gapning formal bo'linishining asosiy elementlari ega va kesim hisoblansa, aktual bo‘linishiningasosiy elementlari gapning ifoda asosi, ya'ni ma'lum qismi hamda gapning yadrosi, ya'ni xabar qilinayotgan qismi hisoblanadi.Gapning aktual bo‘linishida fikrning ma’lum qismitema, noma’lum qismi rema deb yuritiladi. 



300

Eramizdan oldingi III asrdan eramizning III asriga qadar mavjud bo'lgan o'rta fors tillaridan biri bo'lib, asosan, Kaspiy dengizining janubiy sharqidagi Parfiyonada tarqalgan til -….


Parfyan

300

Assimilatsiya nima?

So'zlarda ikki yonma-yon tovushning bir-biriga ta’sir qilishi natijasida, ya’ni oldingi tovushning keyingisiga yoki keyingi tovushning oldingisiga o'xshab ketishi, moslashishi kabi fonetik jarayon assimilyatsiya hodisasi deb aytiladi.


300

Semema nima?

Leksemaning mazmun tomoni ya’ni leksik ma’no

400

Grammatika san’ati haqida ta’limot asaei muallifi

Prissian

400

Morf va morfema haqida ma’lumot bering.

Morf nutqning morfologik yarusidagi eng kichik ma’no anglatuvchi birligi, morfema esa tilning morfologik yarusidagi eng kichik ma'no anglatuvchi birligidir. Morf va morfema hamma vaqt ham bir-biriga teng kelavermaydi.


400

Kelt tillari guruhiga kiruvchi tillarni ayting.

Irland, shotland, briton,grek, gall, alban, arman, toxar.

400


So‘zni talaffuz etganda uning old tomonidan biror tovushning orttirib (qo'shib) talaffuz etilishi tilshunoslikda nima deb ataladi?


Proteza

400

Olma soʻzidagi “koʻp yillik daraxt” semasi ifoda semasimi yoki atash?

Ataah semasi

500
Vedalar nima?

Vedalar - bu qadimda yozilgan diniy madhiyalar-gimnlar, diniy qo'shiqlar va afsonalar to'plami.


500

….. —yangi so'z yasash usuli bo'lib, bunda bir grammatik turkumdagi so'z boshqa grammatik turkumga o'tadi. Yangi so'z avvalgisidan morfologik, sintaktik xususiyatlariga ko'ra farq qiladi. 


Konversiya


500

Eston va liv tillari qaysi til oilasiga kiradi?

Ugor tillari oilasi

500

Fonologiya fonetikaning eng yuqori mavhum bosqichidir,- fikri kimga tegishli? 


Avanesov

500

XV-XVI asrlardagi yozma manbalarda, xususan, Alisher Navoiy asarlarida qo'llanilgan baxshi termini, asosan, qanday ma’nolarini anglatib kelgan.


Kotib, mirzo

M
e
n
u