NARSHAXIY VA QAFFOL SHOSHIY
Imom Buxoriy
Hakim Termiziy va Imom Termiziy
ARAB VA G‘AYRI ARABLAR USTOZI
MUHAMMAD
IBN MUSO XORAZMIY
100

Qaysi asarda Muqanna – „Oq kiyimlilar“ harakati, Somoniylar davridagi davlat idorasi, madaniy  qurilishlar  borasida  turli-tuman  qiziqarli  maʼlumotlar keltirilgan

Tarixi Narshaxiy

100

Imom Buxoriyning akasi ismi

Ahmad

100

„Sen mendan bahra topganingdan ko‘ra, men sendan ko‘proq bahra topdim“, degan so'zlar kimga qarata aytilgan

Imom Termiziyga

100

Zamaxshariy dastavval bu kitobni yozishga ikkilanganini tan olgan, chunki u o‘zini Qur’onni to‘g‘ri talqin qilish uchun zarur bo‘lgan ko‘nikmalarga ega emas deb o‘ylardi.

 „Al-Kashshof “  („Oshkor;  Qur’on tafsiri“)

100

Xorazmiy geografiya tarixida  birinchi  marta qaysi okeani   tilga  oladi. 

Tinch  okeanini

200

 Qaffol Shoshiy qayerdagi qaysi madrasaga mudarrislik  qilgan

Hirotdagi Nizomiya

200

Hadislarning ......(yetkazuvchi, rivoyat qiluvchi, aytuvchi) haqidagi ma’lumotlarni ham berish ularning ishonchliligini ta’minlash uchun asos bo‘lgan. Quydagi nuqtalar o'rnini to'ldiring.

roviysi

200

At-Termiziy chuqur ilm va keng dunyoqarashga ega boʻlgani uchun  qanday taxallusni olgan.

„Al-Hakim“(dono)

200

„Sab’ai sayyor“ dostonida Zamaxshariyni kim eslab o'tgan? 

Navoiy

200

Xorazimiy kim uchun jahon xaritasini yaratishga yordam berdi

xalifa Ma’mun (813–833)

300

Qaffol Shoshiy ismiga qanday so‘z qo‘shib  yozilgan

ulug‘ Kabir

300

Imom Buxoriyning qaysi ustozi shogirdlariga: „Koshki sizlar Nabi sollallohu alayhi vasallamning sunnatlarini jamlagan muxtasar, sahih kitob jam qilsangiz edi!“ – dedi.

Is’hoq Rohuvaih

300

Hakim Termiziyning  valiylik haqidagi qarashlari keng bayon etilgan asari.

„Xatm ul-avliyo“ (ba’zi manbalarda „Xatm ul-valoyat“)

300

Zamaxshariyning fiqhga oid asarlari.

„Turli masalalarning muhimi“, „Vorislik huquqi ilmi bo‘yicha  mashq“, 

300

Qayerda yer meridiani darajasini o‘lchadi.

Suriyadagi Sinjor tekisligida

400

„Qonunshunoslardan dastlab otilib chiqib „Husni jadal“ („Dialektika goʻzalligi“) degan asar yozgan kishi ham shu Qaffol ash-Shoshiy edi“. - ushbu fikrlar kimga tegishli

arab olimi ibn Xallikon

400

Imom Buxoriy qayerda imtihon qilinadi

Bog'doda

400

Hakim Termiziyning qaysi asarning bir qo‘lyozma nusxasi O‘zbekiston musulmonlar idorasi kutubxonasida saqlanadi.

„Navodir al-usul fi ma’rifat axbor Rasul“ („Rasululloh xabarlarini bilishga oid usullar“)

400

 Zamaxshariyning hadislarga  bag‘ishlangan asari

„G�arib hadislar haqida ajoyib asar“,

400

Xorazimiyning „Quyosh soati tekisligida soat yasash“ kitobi hozir qyerda saqlanadi

 (Ayo Sofiya ku- tubxonasida saqlanadi)

500

„Qaffol“— qulfsozlik kasbiga nisbat berilgan. Abu Bakr Muhammad ibn Ali ibn Ismoil Qaffol Shoshiy Shosh ahlidan bo‘lib, qulfsozlikda shuhrat qozongan. U zamonasining imomi (peshvosi) bo‘lib, fiqh, hadis, usul, tilshunoslik ilmlari bo‘yicha tengi yo‘q olim edi. Qaffol Shoshiyning nomi mag‘rib-u mashriqqa yoyilgan. Yuqoridagi malumotlar kimning qanday asarida uchraydi.

Muhammad Samoniy, „Nasabnoma“ asari

500

Imom Buxoriy O‘n olti yoshga yetganida kimning kitoblarini yod oldi

Ibn Muborak va Vaki’ning

500

Qaysi olim Balx, Nishopur Bagʻdodda bo‘lgan vaqtida mashhur olimlar bilan uchrashgan, ilmiy munozaralarda ishtirok etgan.

Hakim Termiziy

500

Zamaxshariyning din  asoslari  haqidagi kitobi

„Usuldagi  tartibotlar“,

500

Xorazimiyning qaysi asarida osmon yoritqichlarining balandligi, burjlarga kirish vaqti, bir kunlik harakati va ekliptik koordinatalari, geografik obyektlarning koordinatalari, yangi Oy chiqish   muddatlarini aniqlash va boshqa aniq va loʻnda qoidalar tarzida (algoritmik uslubda) bayon qilingan. Bundan tashqari, kitobda asr namozi vaqtni aniqlash, sinuskvadrat deb ataluvchi asboblar toʻgʻrisida ham soʻz boradi.

„Kitob amal bilasturlobot“