aralash
o'zlari haqida
yashagan davrlari
ustozlari
asarlar
100

“Al-'Aqida an-Nasafiya” asarida necha bob mavjud?

 4asosiy bob.

100

Najmiddin Nasafiyning to'liq ismi qanday?

Najmiddin Umar ibn Muhammad an-Nasafiy.

100

U qaysi asrlarda yashagan?

XI–XII asrlarda, tahminan 1067–1142 yillar orasida yashagan. 

100

Najmiddin Nasafiy qaerda va kimlardan ta'lim olgan?

U Buxoro va Samarqandda o'sha davrning to'g'ridan-to'g'ri ta'lim olgan.

100

Uning mashxur aqida asari nomi nima?

“Al-'Aqida an-Nasafiya"

200

Nasafining tafsiri qanday nomlanadi?

“Madarik at-tanzil va haqoiq at-tavil”.

200

U qayerda tug'ilgan va qanday “an-Nasafiy” nisbasi nimaga bog'liq?

U Nasaf (Hozirgi Qarshi) shahrida tugilgan; “an-Nasafiy” nisbosi shu shahar nomi bilan bogʻliq.

200

Najmiddin Nasafiy yashagan davrda qaysi shaharlar ilmiy markaz tekshirilgan?

Buxoro, Samarqand va Nasaf (hozirgi Qarshi) asosiy ilmiy markazlar tashkil etadi.


200

Najmiddin Nasafining birinchi ustozlari qaysi seksiyasida faol o'ynaydilar?

Fiq va kalom sohalarida faol kattalashganolar.

200

Nasafining tafsiri qanday nomlanadi?

 “Madarik at-tanzil va haqoiq at-tavil”.

300

Najmiddin Nafiy qanday ilm sohalari bilan shugullangan?

U davlat kalom, fiq va mantiq ilmlari bilan shugullangan.

300

Najmiddin Nasafining “Najmiddin” laqobi nima ma'noni anglatadi va shaxsiy shaxsiy fazilati bilan qanday bog'liqlik?

“Нажмиддин” арабча “диннинг юлдузи” дегани бўлиб, у илм ва тақво билан ёруғлик сочган уламолардан бири бўлгани учун шу ном билан танилган.


300

Najmiddin Nasafiy yashagan davrda Markaziy Osiyoda qaysi sulolalar boshqaruvron va bu siyosiy muxit ilm rivojiga qanday ta'sir yaratdi?

Uning yonida Somolardan keyingi Saljuqiylar boshqaruviron; ular ilm va ulamolarni qo'llab- quvvatlagani uchun Buxoro va Samarqandda islom ilmlari uchun.

300

Najmiddin Nasafining ilmiy shakllantirilishiga qaysi Buxorolik olimlar sog'lig'ini saqlab qolgan va bu ishlarida qanday ko'rinishga ega?

U Buxorolik moturidiy ulamlar joyida; "Al-'Aqida an-Nasafiya" asarida aniqlangan materiallarga oid g'oyalari oql va naql uyg'unligiga

300

 Uning “Al-'Aqida an-Nasafiya” asari qaysi mazhabdagi taʼlim muassasasida oʻqilgan?

 Hanafiy-moturiy maktablarida.

400

Najmiddin Nasafining shogirdlari asarlarini keyingi avlodga qanday yetqazganlar?

Ular asarlarini sharhlab, madrasalarda o'qishni davom ettirganlar va shu yo'l bilan ta'limotini avloddan avlodga yetqazganlar

400

Najmiddin Nasafiyning hayot tarzi va bilimga munosabati qanday?

U umrini ilm va tarbiyaga bag'ishlagan, dunyoviy lavozim va boylikdan yiroq turib, ilmga xalqqa xizmat qilishni o'z hayotiy mazmuniga aylantirgan.

400

Nasafiy yashagan davrdagi ilmiy muhaitni qanday tasvirlash mumkin?

Bu davr islomiy ilmlar — kalom, fiqh, mantiq va falsafaning yuksak bosqichdagi davri boʻlib, ulamolar qarori boʻyicha fikr mulohaza va ijod juda faol boʻldi.

400

Najmiddin Nasafiy ustozlaridan olgan ta'lim uslubini qay tarzda takomillashtirdi va o'z asarlarida ko'rindi?

U ustolarining kalomiy va mantiqiy uslublarini soddalashtirib, qisqa va tizimli shaklga soldi; bu “Al-Aqida an-Nasafiya”ning asosli uslubiga aylandi.

400

 “Al-'Aqida an-Nasafiya” nima uchun madrasalarda asosli darslik?

Qisqa, aniq va tizimli bayoni uchun.

500

Najmiddin Nasafiyning ilmiy uslubi boshqa ulonlardan nimasi bilan farq qiladi?

U ilmni qisqa, mantiqiy va tizimli tarzda aytilgan, ya'ni g'oyalarni oddiy tilda tushungan.

500

Najmiddin Nasafiyning shaxsiy hayoti va axloqiy qarashlari asarlarida qanday aks etgan?

Asarlarida samimiyat, yaxshilik, va haqiqatga intilish ruhi kuchli bo'lib, u ilmni faqat manfaat emas, balki Alloh roziligi o'rganishni targ'ib qilish uchun.

500

Nasafiy asarlarida yashagan vaqtiningjjtimoiy va ma'naviy yuk qanday aks etgan?

Uning asarlarida aql, ilm va uyg'unligiga urg'u berilgan bo'lib, bu o'sha davrdagi ma'rifat islomiy muxitni egallash; ya'ni ilm yordam dinni yordam g'oyasi yordam.

500

Najmiddin Nasafiyning ta'limotidan qaysi asosi goyani ustoz murabbiy olgan va uni qaysi yunalishda rivojlantirgan?

 Ustozaql bilan imon uyg'unligi” g'oyasini olgan va uni moturidiy kalom maktablaridan “ilmiy asosda ishlab chiqarish.

500

“Al-'Aqida an-Nasafiya” asariida Najmiddin Nasafiy insonning iymon va amal munosabati haqida qanday fikr bildiradi va bu fikr qaysi kalom maktabiga xos?

Najmiddin Nasafiga qarab, ishonch — qalb bilan va til bilan iqror qilishdir, amal esa ishonchning tarkibiga kirmaydi, balki ahamiyatini oshirish. Bu qarash Maturidiya kalom maktabiga xos bo'lib, u Ash'ariya ta'limotidan shu nuqtada farq qiladi.