KLIMAT
Na czym polega przejściowość klimatu Polski? Jaki parametr klimatyczny dobrze obrazuje tę przejściowość?
Klimat Polski ma cechy morskie (bardziej na zachodzie) i kontynentalne (bardziej na wschodzie). Przejściowość klimatu widać dobrze w rozmieszczeniu śr. temperatury powietrza w miesiącach zimowych lub śr. rocznej amplitudy powietrza.
W zlewiskach jakich trzech mórz znajduje się terytorium Polski?
Bałtyckie, Czarne, Północne
Do jakiego typu genetycznego zalicza się jeziora Dąbie i Druzno?
jeziora deltowe
Ile wynosi średnie zasolenie wód Bałtyku?
7-8 promili
Gleby te powstały w miejscach występowania skał węglanowych w podłożu. Podajcie ich nazwę.
rędziny
Jaką pogodę przynosi do Polski powietrze polarne kontynentalne? Uwzględnijcie kwestie opadów atmosferycznych i temperatury powietrza oraz różnicę między latem a zimą.
Przynosi suche powietrze, więc nie przynosi opadów (słoneczna pogoda).
Latem przynosi upały, zimą mrozy.
Jak nazywa się ustrój rzek Polski? Kiedy są w nim największe przepływy?
śnieżno-deszczowy
wezbranie wiosenne (roztopy)
wezbranie letnie (opady deszczu)
Wymieńcie 4 cele, dla których buduje się zbiorniki sztuczne w Polsce.
dla funkcji retencyjnej, przeciwpowodziowej, energetycznej, komunalnej...
Wymieńcie trzy przyczyny zanieczyszczenia wód Bałtyku.
- dopływ nieoczyszczonych ścieków komunalnych
- odpady przemysłowe (m.in. substancje toksyczne i ropopochodne)
- spływ nawozów sztucznych z pól uprawnych
- ...
Podajcie nazwę skały macierzystej czarnoziemów oraz określcie ich przydatność rolniczą.
less
gleby bardzo żyzne (najżyźniejsze w Polsce), nadają się do wymagających glebowo upraw
Wyjaśnijcie, dlaczego zimy w pasie pobrzeży są cieplejsze niż w środkowej Polsce?
Na klimat pobrzeży oddziałuje Bałtyk. Latem woda gromadzi ciepło, które następnie oddaje do atmosfery zimą. W ten sposób sprawia, że temperatura powietrza na pobrzeżach jest wyższa niż w środkowej Polsce.
Na czym polega i czym jest spowodowana asymetria dorzeczy Odry i Wisły?
prawa część dorzeczy jest większa od lewej
przyczyna: nachylenie terenu Polski w kierunku północno-zachodnim
Większość jezior w Polsce, to jeziora polodowcowe. Na tym tle wyróżnia się Pojezierze Łęczyńsko-Włodawskie, gdzie dominują jeziora innego typu. Jaki to typ jezior i jak powstały ich misy?
jeziora krasowe,
Ich misy to zagłębienia powstałe w wyniku krasowienia skał wapiennych.
Wymieńcie nazwy trzech dowolnych etapów rozwoju Morza Bałtyckiego.
np.
Bałtyckie Jezioro Lodowe,
Morze Yoldiowe,
Jezioro Ancylusowe,
Morze Litorynowe,
Morze Mya
Podajcie dwie cechy gleb bielicowych, które powodują, że są one mało przydatne rolniczo.
- niski poziom próchniczny
- gruby poziom wymywania pozbawiony składników mineralnych
- piasek lub żwir jako skała macierzysta powodują, że gleby te są bardzo łatwo przepuszczalne dla wody (nie gromadzą jej)
Na czym polega i gdzie występuje zjawisko cienia opadowego w Polsce?
Zjawisko cienia opadowego powoduje, że w rejonie Kujaw i Pojezierza Wielkopolskiego występują niskie opady. Wynika to z faktu, że wilgotne powietrze przemieszczające się znad Bałtyku traci wilgoć na wzniesieniach morenowych Poj. Pomorskiego. Docierając na Kujawy i Poj. Wielkopolskie zawiera już mniej pary wodnej, przez co opady są tam niższe.
W jaki sposób ludzie przyczyniają się do zwiększenia deficytu wody w Polsce? Podajcie 3 przykłady działań.
np.
- pokrywanie powierzchni betonem
- osuszanie mokradeł i torfowisk
- zanieczyszczanie wód
- nadmierna eksploatacja wód
- regulacja rzek
Wymieńcie trzy największe jeziora w Polsce (w kolejności) i najgłębsze jezioro w Polsce. Do każdego z nich podajcie typ genetyczny.
największe:
Śniardwy - morenowe
Mamry - morenowe
Łebsko - przybrzeżne
najgłębsze: Hańcza (rynnowe)
Wymień 3 powody, dla których Morze Bałtyckie cechuje się niskim zasoleniem.
np. słaba wymiana wody z O. Atlantyckim,
stosunkowo niskie parowanie,
dużo rzek dopływających do morza i niosących słodką wodę
Dopasujcie glebę do typowego regionu jej występowania.
bielicowa, czarnoziem, czarna ziemia, bagienna, rędzina
Żuławy Wiślane -
Kotlina Biebrzańska -
Kujawy -
Kotlina Sandomierska -
Bory Tucholskie -
Wyżyna Krakowsko-Częstochowska -
Żuławy Wiślane -
Kotlina Biebrzańska - bagienna
Kujawy - czarna ziemia
Kotlina Sandomierska - czarnoziem
Bory Tucholskie - bielicowa
Wyżyna Krakowsko-Częstochowska - rędzina
Wyjaśnijcie, w jaki sposób powstaje bryza nocna. Uwzględnijcie przyczynę jej powstawania, rozmieszczenie ośrodków barycznych i kierunki przepływu powietrza. Wasza odpowiedź powinna zawierać ciąg przyczynowo – skutkowy.
W ciepłej porze roku, nocą woda morska jest dużo cieplejsza niż ląd, ponieważ lepiej gromadzi ciepło. Nad wodą ogrzane powietrze się unosi i powstaje tam niż, a nad lądem wyż. Powietrze przepływa więc zgodnie z różnicą ciśnień od W do N, czyli znad lądu nad wodę.
Wyjaśnij, w jaki sposób bezśnieżne zimy przyczyniają się do pogłębienia problemu deficytu wody w polskim rolnictwie.
Kiedyś śnieg gromadzony zimą topniał dopiero wczesną wiosną. W ten sposób zapewniał nawodnienie gleb na wczesnym etapie rozwoju roślin uprawnych. Obecnie zimą pada głównie deszcz, który na bieżąco wsiąka w glebę, a następnie odpływa. Nie gromadzi się (retencjonuje) do wiosny, co pogłębia problem deficytu wody w rolnictwie.
Wyjaśnijcie, w jaki sposób powstają misy jezior rynnowych, a w jaki sposób jezior morenowych.
rynnowe: powstają w wyniku erozyjnej działalności wód płynących pod lądolodem, które rzeźbią podłużne zagłębienia
morenowe: ich misy to często obniżenia w obszarze falistej moreny dennej
Wyjaśnijcie, w jaki sposób użycie nawozów sztucznych w zlewisku Bałtyku przyczynia się do powstawania stref beztlenowych przy dnie Bałtyku.
Wasza odpowiedź powinna zawierać ciąg przyczynowo - skutkowy.
Nawozy sztuczne spływają z pól uprawnych do Bałtyku. Tam stają się pożywieniem dla glonów. Rozkład martwych glonów zużywa tlen przy dnie morza, przez co powstają strefy beztlenowe.
Którymi zbiorowiskami roślinnymi − borami czy grądami − często są porośnięte równiny sandrowe? Odpowiedz i uzasadnij.
bory
sandry są zbudowane z piasków > na piasku powstają gleby bielicowe > na g. bielicowych dobrze rosną drzewa iglaste (bory)