"Зерделі ұрпақ" интеллектуалды сайыс

Мақал-мәтелдер

10

Ақыл көпке жеткізер,

Өнер көкке жеткізер.

20

Көп жасаған білмейді,

Көпті көрген біледі.

30

Жасыңда жалықпасаң,

Қартайғанда тарықпайсың.

40

Анаңа ауыр сөз айтпа!

Атыңа ауыр жүк артпа!

50

Аға алдында пейіліңді көрсет,

Іні алдында мейіріңді көрсет.

Жұмбақ

10

Ойдың аяқталуын күтпейді,
Оны қойсаң, сөйлем бітпейді.

Үтір

20

Мұздай мөлдір жұмыртқа,
Жарық берер ымыртта.

Электр шамы

30

Тілден ұшып,
Құлаққа қонады.

Сөз

40

Бірі үй күзетіп қалса да,
Бірі жүрер қалтада.

Құлып пен кілт

50

Көрінбейді өзі,
Естіледі сөзі.

Радио дикторы

Би-шешендер

10

Шешендік сөздер мазмұнына қарай нешеге бөлінеді?

Шешендік сөздер мазмұнына қарай3-ке бөлінеді:

1) шешендік арнау;

2) шешендік толғау;

3) шешендік дау.

20

Ол (ХІ-ХІІғғ.) - тарихта болған адам. Шыңғыс ханға кеңесші болған, бытыраңқы қазақ руларын құрап, қазақ рулары мен ұлыстарының таңбаларын тасқа қашатып, ұрандарын белгілеп берген қоғам қайраткері.  "Түгел сөздің түбі бір, түп атасы - ... ..." дейтін нақыл сөз қалған.

Майқы би

30

Ол өз заманында "ердің құнын бірауыз сөзбен шешкен сұңғыла би", келер күнді айнытпай болжайтын сәуегей жырау ретінде танылған.

Оны тіпті француз сәуегейі Мишель де Нострадамуспен салыстырып жатады. Бұл кім?

Мөңке би

40

Әнет Баба. Не арсыз, Не ғайып, Не даусыз?

Ұйқы арсыз, күлкі арсыз, тамақ арсыз

Ажал ғайып, қонақ ғайып, несібе ғайып

Мінез даусыз, кәрілік даусыз, ажал даусыз.

50

Бала би мен Сырым

Балай Би:

Сөз анасы не?

Су анасы не?

Жол анасы не?

Сырымның жауабы қандай?

Сөз анасы - құлақ,

Су анасы - бұлақ,

Жол анасы- тұяқ.

Тұрақты сөз тіркестері

10

"Қырғи қабақ болу" тұрақты сөз тіркесінің мағынасы -

араздасу, ренжісу

20

"Ат төбеліндей" тұрақты сөз тіркесінің мағынасы

 азғантай

30

"Сүттен ақ, судан таза" тұрақты сөз тіркесінің мағынасы

кіршіксіз, ешбір кінәсіз

40

"Санын соғып қалу" тұрақты сөз тіркесінің мағынасы 

 өкіну

50

"Ағаштан түйін түйген" тұрақты сөз тіркесінің мағынасы

шебер

Қанатты сөздер

10

Асыл сөзді іздесең,

Абайды оқы, таңырқа!

Адамдықты көздесең,

Жаттап, тоқы көңілге!

Қанатты сөзге айналған өлеңнің  авторы кім?

Сұлтанмахмұт Торайғыров

20

Әсемпаз болма әрнеге,

Өнерпаз болсаң, арқалан.

Сен де бір кірпіш дүниеге,

Кетігін тап та, бар, қалан!

Абай Құнанбайұлы

30

Адамдық борышың -

Халқыңа еңбек қыл.

Ақ жолдан айнымай,

Ар сақта, оны біл.

Талаптан да, білім мен өнер үйрен,

Білімсіз, өнерсіз,

Болады ақыл тұл.

Шәкәрім Құдайбердіұлы

40

Арыстандай айбатты,
Жолбарыстай қайратты –
Қырандай күштi қанатты.
Мен жастарға сенемiн!

Мағжан Жұмабаев

50

Таза мінсіз асыл тас

Су түбінде жатады.

Таза мінсіз асыл сөз

Ой түбінде жатады.

Асан қайғы