Салалас құрмалас сөйлем

1

100

Салалас құрмалас сөйлемнің 6 түрін атаңыз

Ыңғайлас, қарсылықты, талғаулы, түсіндірмелі, кезектес, себеп-салдар

200

Қарсылықты салаластың жалғаулық шылаулары

Бірақ, алайда, дегенмен

300

Жаны шығып кете жаздады, өйткені оның қолынатүскен ыдыс сау қайтқан емес.

Салаластың қай түрі?

Сеьеп-салдар

400

Алдымызда, жүз саржан шамасында, Есімбектің үйі тұр,- Шұға көрінбейді (Б.М.)

қарсылықты жалғаулықты салаласқа айналдырыңыз

Алдымызда, жүз саржан шамасында, Есімбектің үйі тұр, бірақ Шұға көрінбейді (Б.М.)

500

Өз жөні бар әркімнің: аққу-көкте, көбелек - шөпте

жалғаулықсыз салаластың қай түрі

Түсіндірмелі

2

100

Кезектес салалас құрмалас сөйлемнің анықтамасы.

Құрамандағы жай сөйлемдері іс-әрекет, оқиғаның кезектесіп келуін білдіретін, тең дәрежеде байланысқан құрмаластың түрін кезектес салалас құрмалас сөйлем дейміз.

200

Талғаулы салаластың жалғаулық шылаулары

не, немесе, яки болмаса

300

Алдымызда, жүз саржан шамасында, Есімбектің үйі тұр, бірақ Шұға көрінбейді (Б.М.).

Салаластың қай түрі

Қарсылықты

400

Әй, ол жеңер сені, – келешек оныкі ғой.

Жалғаулықты салаласқа айналдырңыз

Әй, ол жеңер сені, өйткені(себебі) келешек оныкі ғой.

500

Қылыш жарасы бітер, сөз жарасы бітпес

Жалғаулықсыз салаластың қай түрі

Қарсылықты

3

100

Талғаулы салалас құрмалас сөйлемнің анықтамаы?

Құрмалас сөйлем құрамындағы тең дәрежеде байланысқан екі жай сөйлемде айтылған іс-әрекеттің біреуі ғана орындалатынын білдіретін салалас түрін талғаулы салалас құрмалас сөйлем дейміз.

200

Ыңғайлас салалас қандай жалғаулықтар арқылы жасалады?

^{және,әрі, да, де, та , те}

300

Түбінде, бұл ең бері салғанда, ғылымның бір маманы болады, әйтпесе, көрерсің, осыдан дыңдай академик шығады (С.М).

Салаластың қай түрі

Талғаулы

400

Болат үйдегілермен қоштасты, атының басын орманға қарай бұрып кетті. 

Жалғаулықты салаласқа айналдыр

Болат үйдегілермен қоштасты да атының басын орманға қарай бұрып кетті.

500

Қадірдің киімі жұқа, денсаулығы да жақсы емес.

Жалғаулықты ыңғайласқа айналдырыңыз

Қадірдің киімі жұқа әрі(және) денсаулығы да жақсы емес.

4

100

Қарсылықты салаластың анықтамасы?

Бір-біріне қарсы мағынада салаласып құрмаласкан жай сөйлемдер қарсылықты салалас құрмалас сөйлем деп аталады.

200

Кезектес салаластың жалғаулыш шылаулары

Кейде, бірде, біресе

300

Кейде екі салт қатар аяңдайды да, кейде бірі екі атты жетелеп, бірі артынан айдайды (Ғ.М.).

Салаластың қай түрі

Кезектес

400

 Жаугершілікте ата-анасы басқа жаққа ауып кетті, бала менің қолымда қалды.

ыңғайлас жалғаулықты салаласқа айналдырыңыз

Жаугершілікте ата-анасы басқа жаққа ауып кетті де, бала менің қолымда қалды.

500

Тілеуімбеттің менсінбегені Мүсірепке де батып кеткен екен, – ол сөз аяғында бидің өзін де түйрей кетті. 

Жалғаулықсыз салаластың қай түрі?

Себеп-салдар

5

100

Ыңғайлас салаластың анықтамасы?

Құрамындағы жай сейлемдерінің бірінде айтылған ойға екіншісінде айтылған ойдың мезгілдес, бағыттас, ыңғайлас мәнде қарым-қатынаста болуы ыңңайлас салалас деп аталады.

200

Себеп-салдар салаластың жалғаулық шылаулары қандай?

Өйткені, сондықтан, себебі, сол үшін, сол себепті т.б

300

Қазан бүлк-бүлк қайнап жатыр әрі ішіндегі жылқы етінің исі бұрқырайды. 

Салаластың қай түрі?

Ыңғайлас

400

Қонағыңның алтынын алма, алғысын ал

Қарсылықты жалғаулық салаласқа айналдыр

Қонағыңның алтынын алма бірақ алғысын ал

500

Біз ауылға жаяу тарттық: көлік жүре алмайтын тар жол бізге басқа амал қалдырмады.

жалғаулықсыз салаластың қай түрі

Себеп-салдар