Yalpi talab va unga ta'sir etuvchi omillar
Yalpi talabga ta'rif bering.
Yalpi talab - bu barcha iste'molchilar (uy xo'jalillari, korxonalar, davlat va chet elliklar) narxlarning o'rtacha darajada sotib olishi mumkin bo'lgan tovarlar va xizmatlarning umumiy hajmini yoki milliy iqtisodiyotdagi yalpi sarflar miqdorini bildiradi.
Yalpi taklif nima?
Bu mamlakatda narxlarning turli darajasidagi ishlab chiqarishning real hajmi, boshqacha qilib aytganda, ish-chiq gan pirovard tovarlar xizmatlarning umumiy miqdori(qiymat ifodasigi) dir.
LRAS nima?
Uzoq muddatli davrda yalpi taklif
Yalpi talab egri chizig'i nima?
Bu narxning o'rtacha darajasi bilan milliy ish-chiq ning real hajmida o'rtasidagi teskari bog'lanishni ifodalaydi.
Huquqiy normalar o'zgarishiga misollar keltiring
• Soliq stavkalari va subsidiyalar hajmining o'zgarishi;
• Davlat tomonidan iqtisodiyotni tartibga solish usullarining o'zgarishi.
Yalpi talab va yalpi taklif model(yondashuv)larini sanab bering
1. Klassik model
2. Keynscha model
3. Muvozanatli-monetaristik model
Yalpi talab hajmiga ta'sir qiluvchi omillar qaysi?
• Narxlarning umumiy darajasi;
• Pul taklifi va ularning aylanish tezligi.
Unumdorlik nima va uni topish formulasini ayting.
Bu milliy ishlab chiqarish real hajmining iqtisodiy darajalar birligiga to'g'ri keladigan miqdoridir.
Unumdorlik = ish-chiq real hajmi/ iqtisodiy harajatlar
Yalpi taklif egri chizig'ida qaysi kesmalarga ajratib tahlil qilish mumkin?
• Yotiq yoki Keynscha kesma;
• Oraliq yoki yuqorilab boruvchi kesma;
• Tik yoki klassik kesma.
Yalpi talabning tarkibiy qismlarini sanab bering.
• Uy xo'jaliklarining iste'mol tovarlari va xizmatlarga sarflari;
• Korxonalarning investitsion tovarlarga sarflari;
• Davlatning iste'molchilik va investitsion tovarlarga sarflari;
• Chet elliklarning eksport tovarlarga sarflari (sof eksport).
Resurs narxlariga qanday omillar ta'sir ko'rsatadi?
• Iqtisodiy resurslar (yer, mehnat resurslari, kapital, tadbirkorlik layoqati);
• Import resurslarining narxi;
• Bozordagi hukmronlik darajasi.
Investitsion sarflardagi o'zgarishlarga qaysi omillar sabab bo'ladi?
• Foiz stavkalari;
• Investitsiyalardan kutiladigan foyda;
• Korxonadan olinadigan soliqlar;
• Texnologiya
Pul miqdori (pul taklif)ga ta'rif bering va uning ifodalanishini izohlab bering.
Pul taklifi doimiy bo'lganda narx o'sishi yalpi talabni qisqartiradi, narx pasayganda esa yalpi talab ortadi. Buning ifodalanishi:
MV = PQ
M - iqtisodiyotdagi pul miqdori
V - pulning aylanish tezligi
P - narx darajasi
Q - talab birdirgan real ishlab chiqarishning real hajmi
Yalpi taklif egri chizig'iga to'liq izoh bering!
Bu iqtisodiyotda narxning turli darjasidagi ish- chiqaruvchilar tomonidan qay hajmda mahsulot taklif etilishi mumkinligini ko'rsatadi.
Bu egri chiziq narxlarning umumiy darajasi va ishlab chiqarish hajmi o'rtasidagi to'g'ridan to'g'ri bog'liqlikni aks ettiradi. Yuqori narxlar tovarlar ishlab chiqarishni ko'paytirishni rag'batlantirsa, past narxlar ishlab chiqarish hajmini qisqartirishga olib keladi.
Sof eksportdagi o'zgarishlar qaysi tashqi omillarning ta'sirida ro'y beradi?
• Chet ellaragi milliy daromad darajasi;
• Valyuta kurslarining o'zgarishi;
•Xarid qilingan import tovarlar samarasi;
• Milliy iqtisodiyotda narxlarning o'sishi, importning ko'payishi va eksportning qisqarishiga olib keladi