Birinchi renesans
,,Yevro'pada Uyg'onish deb ataladigan hodisa islom dunyosida ancha oldin sodir bo'lgan edi '' (1869-1917). Kimning so'zlari.
Adam Mets
(783-850). U ,,Algebra'' fanining asoschisi, U (0) raqamini matematikaga kiritgan va birinchi bo'lib ,, Algoritm'' qoidalarini yozgan. Bugungi kompiyuter va telefonlar uni kashfiyoti asosida ishlaydi. Alloma ismini toping?
Muhammad al-Xorazimiy
Kim-1.Markazlashgan davlat tuzdi. 2.Savdo yo'llarini himoya qildi. 3.shaharlarni obod qildi. 4.Harbiy intizomni mustahkamladi.5.ilm-fan va me'morchilikni qo'llab-quvvatladi.
Amir Temur
Kishilar o'rtasida aloqaga xizmat qiladigan, fikrni vaqt va masofada saqlaydigan shartli belgilar tizimidir. Bu atama mazmunini ayting?
Yozuv.
U Buxoroda qurilgan.,,Sharq me'morchiligining durdonasi '' hisoblanadi.Maqbara pishiq g'ishtdan ishlangan.U 1100-yildan beri hech qanday ta'mirsiz aslidek saqlanib qolgan. Maqbara nomini toping?
Ismoil Somoniy maqbarasi.
O'sh davrda IX- XII asr, Bag'dodda(.....) va Xorazmdagi(....) akademiyada bizning bobolarimiz dunyo ilm-fani poydevorini qurishgan. Akademiya nomlarini toping?
,,Bayt ul-hikma'' ,,Donishmandlar uyi'' , ( Ma'mun akademiyasi).
(797-865).U yulduzlar harakatini aniq hisoblagan va Nil daryosidagi suv sathini o'lchaydigan noyob qurilma- ,,Miqyos an-Nil'' ni yaratgan.U Misrda saqlanib qolgan. Alloma ismini toping?
Ahmad al-Farg'oniy
Amir Temur 1405-yil qayerda vafot etgan edi. Uning jasadi Samarqandga keltirilib, Go'ri Amir maqbarasiga dafn etilgan?
O'trorda
Eng qadimgi yozuv turi Piktografiya so'zning ma'nosini ayting, qaysi so'zdan olingan?
Piktografiya ( Lotincha piktus - chizilgan, Grekcha grapho- yozaman). u rasm-yozuv hisoblanadi.
U Buxoroda 1127- yilda qurilgan. O'rta Osiyoda eng baland inshoat bo'lgan (bo'yi 47-metr bo'lgan). Chingizxon Buxoroni vayron qilganda ,unga qaraganda boshidagi dubulg'asi tushib ketgan ekan. Inshoat nomini toping?
Minorai Kalon
Aqida (e'tiqod) ilmimning asoschisi bo'lib,dinni aql va mantiq bilan tushuntirib bergan. Olimning ,, Kitob at- tavhid'' ( Allohning birligi kitobi) asari bizgacha yetib kelgan. Alloma ismini toping?
Abu Mansur al-Moturidiy.
(973-1048). U teleskop yo'q paytida Yerning o'z o'qi atrofida aylanishini, Amerika qit'asining mavjudligini va okean ortida quriqlik borligini matematik hisob-kitoblar bilan isbotlagan. Allloma nomini toping?
Abu Rayhon Beruniy
Qachon -Amir Temur Movarounnahr hukumdori bo'lgan. O'zini Movarounnahr Amiri deb elon qiladi?
1370-yil aprel oyida
Miloddan avvalgi IV ming yillikda Shummerda paydo bo'lgan ,,qaysi yozuv'' (paxsa yoki loyga yoziladigan belgilar) insoniyat tarixidagi ilk mukammal tizimlardan biri bo'lgan?
Mixxat yozuvi.
Rivoyatga ko'ra yosh Muhammadni ( Imom Buxoriy) ni onalarini tushiga bir kuni qaysi payg'ambar kirganlar. Alloh o'g'lingni ko'z nurini qaytardi deydi. Payg'ambar alayhissalomni toping?
Ibrohim alayhissalom.
Yusuf Xos Hojib o'zining (........).(.....) qaysi asari bilan davlatni qanday boshqarish va qanday qilib baxtli yashash sirlarini o'rgatgan. Asar nomini toping?
,, Qutadg'u bilig'' ( Saodatga yo'llovchi bilim).
(980-1037). U 17 yoshidayoq hukumdorlarni davolagan mashhur tabib edi.Uning ,,Tib qonunlari'' kitobi butun dunyo shifokorlari uchun 600 yil davomida asosiy qo'llanma bo'lgan. Uni G'arbda ,,Avitsenna''deb ezozlashgan. U alloma kim?
Abu Ali ibn Sino
Ikkinchi uyg'onish davri nechanchi asrni o'z ichiga oladi?
XV asr .
Dunyodagi ilk alifbo finikiyaliklar tomonidan yaratilgan bo'lib, u faqat ,,nechta'' undosh harfdan iborat bo'lgan?
22-ta undosh harf.
Amir Temur 1336-yil 9-aprelda Kesh (hozirgi qaysi) shahar yaqinida tug'ilgan?
Shahrisabz
Kim turkiy tillarning ilk lug'ati- ,, Devon-u lig'atit turk'' asarini tuzgan? Muallif nomini toping?
Mahmud Qoshg'ariy
(810-870) ,,Muhaddislar sultoni''. U 600 mingdan ortiq hadisni o'rganib, eng ishonchlilarini ,, Al-jome' as -sahih'' kitobiga jamlagan. Bu asar islom olamida Qur'oni Karimdan keyingi eng muhim manba hisoblanadi. Alloma nomini toping?
Imom al-Buxoriy
Qalam qilichdan O'tkirroqdir. Kimning so'zlari bu?
Nizomiy Ganjaviy (1141-1209).
Xorazm yozuvi miloddan avvalgi V-IV asrlarga borib tarqaladi. Xorazm yozuvi qaysi yozuv asosida shakillangan edi?
Oromiy yozuvi.
Qaysi asar- davlatni boshqarish qoidalari to'plamidir. Unda: 1.adolat ustuvorligi: 2.intizom va tartib: 3.harbiy boshqaruv: 4.davlat amaldorlarining mas'uliyati.
,,Temur tuzuklar''.