Imom Zaylaiyning hayoti va faoliyati
«Nasbu-r-roya» asarining tavsifi
Metodologiya (Uslubiyot)
Qo'lyozmalar va Meros
Ulamolar e'tirofi va Ahamiyati
100

Imom Zaylaiyning to'liq ismi nima va u qachon tavallud topgan?

Hofiz Jamoliddin Abu Muhammad Abdulloh ibn Yusuf ibn Muhammad Zaylaiy Hanafi Misriy; u taxminan 720/1320-yilda tug'ilgan.

100

«Nasbu-r-roya» asari nomining ma'nosi nima?

«al-Hidoya hadislari uchun bayroq o'rnatish».

100

Zaylaiy Marg'inoniy keltirmagan, lekin mavzuga oid ishonchli hadislarni qaysi sarlavha ostida tahlil qilgan?

«Ahodisu-l-bob» sarlavhasi ostida.

100

Bugungi kunda dunyo kutubxonalarida asarning nechta nodir qo'lyozma nusxasi aniqlangan?

11 ta.

100

Ibn Hajar Asqaloniy ushbu asardan hayratga tushib, unga qanday muxtasar (qisqartma) yozgan?

«ad-Diroya» nomli muxtasar.

200

Alloma Misr tarixining qaysi davrida yashab ijod qilgan?

Hadis ilmlari yangi bosqichga ko'tarilgan va «doru-l-hadis»lar rivojlangan oltin davrda.


200

Bu asar qaysi mashhur kitobdagi hadislarni taxrij qilish uchun yozilgan?

Burhoniddin Marg'inoniyning «al-Hidoya» asari.

200

Alloma hadislarni tartiblashda qaysi muhim ilmiy qoidaga amal qilgan?

Hadislarni eng sahihlaridan boshlab keltirgan (birinchi rivoyat eng ishonchlisi).

200

Eng qadimgi qo'lyozma nusxasi qayerda saqlanadi?

Turkiya milliy kutubxonasidagi «Fayzulloh Afandi» to'plamida.

200

«Nasbu-r-roya» hanafiy mazhabini qaysi asossiz ayblovlardan himoya qiluvchi «ilmiy qal'a» hisoblanadi?

«Hadisni kam bilish» yoki «faqat qiyosga tayanadi» degan ayblovlardan.

300

Jamoliddin Zaylaiy hadis ilmida qaysi eng yuksak ilmiy darajaga ko'tarilgan?

«Hofiz» darajasiga.

300

Asar tarkibiy jihatdan necha bo'lim, bob va fasldan iborat?

52 ta mustaqil bo'lim (kitob), 85 ta bob va 23 ta fasl.

300

Asarni yozishda foydalanilgan manbalarning necha foizi hanafiy bo'lmagan ulamolarga tegishli?

90 foizi.

300

Turkiya nusxasi muallif vafotidan necha yil o'tib ko'chirilgan va uni kim ko'chirgan?

46 yil o'tib (808/1405-yil), Hammod ibn Abdurahmon tomonidan ko'chirilgan.

300

Asar hadis ilmining qaysi ikki murakkab sohasi uchun bebaho xazina hisoblanadi?

«Jarh va ta’dil» hamda «ilalu-l-hadis» (hadis qusurlari).

400

Zaylaiyning buyuk muhaddis ustozlaridan kamida uchtasini sanab bering.

Faxruddin Zaylaiy, Alouddin ibn Turkmoniy, Abu Hajjoj Mizziy va Shamsuddin Zahabiy.

400

«Nasbu-r-roya»da jami bo'lib necha rivoyat jamlangan?

8135 ta rivoyat (1080 ta asosiy va 7055 ta qo'shimcha hadis/osor).

400

«Ahodisu-l-husum» (Muxoliflarning hadislari) bo'limida alloma necha o'rinda boshqa mazhablar dalillarini tahlil qilgan?

500 dan ortiq o'rinda.

400

Ayrim qo'lyozmalarda asar yana qanday nomlar bilan atalgan?

«al-Inoya bi ahodisi-l-Hidoya» yoki «Taxriju ahodisi-l-Hidoya».

400

Ibn Hajar o'zining qaysi mashhur asarida Zaylaiyning metodlariga tayangan?

Ibn Hajar o'zining qaysi mashhur asarida Zaylaiyning metodlariga tayangan?

500

Allomaning vafot sanasi va vafot etgan oyi qaysi?



762-yilning muharram oyi (milodiy 1360-yil noyabr).

500

Allomaning «Nasbu-r-roya»dan tashqari yana qanday taxrij asarlari bor?

«al-Is’of bi taxriji ahodisi-l-Kashshof» va «Muxtasaru ma’oni-l-osor li-t-Tahoviy».

500

Zaylaiy roviylar tahlilida ko'plab boshqa mualliflardan farqli o'laroq nimalarga alohida e'tibor bergan?

Roviylarning nasabi, kunyasi va nisbatiga oid nodir ma'lumotlarni keltirishga.

500

Hindiston va Makkada saqlanayotgan nusxalar qaysi asrlarga yoki yillarga tegishli?

Hindistonning «Asafiya» nusxasi IX/XV asrga, Makkaning «Haram» nusxasi 1722-yilga tegishli.

500

Badruddin Zarkashiy o'zining «az-Zahabu-l-ibriz» asarida Zaylaiyning qaysi uslubidan foydalangan?



«Hadisning barcha yo'llarini keltirish» uslubidan.