Қазақтың салт-дәстүрлері
Қазақтың ұлттық ойындары
Қарағанды тарихы және тұлғалары
Мақал-мәтелдер
Қазақтың ұлттық киімдері
100

Бұл дәстүрде баланың аяғына ала жіп байланып, «ешкімнің ала жібін аттамасын» деген тілек айтылады. Бұл қай дәстүр?

ТҰСАУКЕСЕР

100

 Бұл ойын тек күшті емес, ең бастысы «адалдық пен батылдықты» талап етеді, себебі ат үстінде бір зат үшін тартыс жүреді.


Көкпар

100

Бұл қала Қазақстандағы ең ірі көмір бассейнінің орталығы ретінде танылып, оның дамуы ең алдымен қандай салаға байланысты болды?

Көмір өнеркәсібі


100

Еңбек түбі - 

Береке

100

Бұл киім адамның әлеуметтік жағдайын да, жас ерекшелігін де көрсетпесе де, қазақ өмірінде ең кең таралған әрі күнделікті қолданылған сырт киімдердің бірі болған.



Шапан

200

Қазақта «ит жейдесін кигізу» деген дәстүр бар. Бұл рәсім қай жағдаймен байланысты?


Жаңа туған сәбиге байланысты (нәрестені алғаш киіндіру) , қырқынан шығару

200

Қазақ баласының «мергендігін» кішкентай сүйектер арқылы анықтайтын ойын қалай аталады?


 Асық ату

200

Қарағанды қаласының іргесі қаланған кезеңде (XIX ғасырдың соңы – XX ғасырдың басы) бұл аймақ ең алдымен қандай шаруашылық түрімен белгілі болды?


 Мал шаруашылығы (көшпелі/жартылай көшпелі өмір салты)

200

Жақсы сөз - 

Жарым ырыс

200

Бұл бас киім тек суықтан қорғау үшін емес, сонымен қатар адамның жасын, мәртебесін және аймақтық ерекшелігін де білдірген. Оның кей түрлері аң терісінен, кей түрлері қалың матадан жасалған

Тымақ

300

Қазақта келін алғаш түскенде оның бетін ашып қана қоймай, әр туысты таныстырып, өлеңмен айтылатын рәсім қалай аталады?

БЕТАШАР

300

Бұл ойында жеңіс тек аттың жылдамдығына емес, шабандоздың жолды дұрыс таңдауына да байланысты. Бұл қандай ойын ?

Бәйге

300

Қарағанды көмір бассейнін зерттеуге және оның өнеркәсіптік дамуын ғылыми тұрғыдан негіздеуге үлес қосқан, кеңес дәуіріндегі белгілі геолог әрі ғалым кім?



Қаныш Сәтбаев

300

Отансыз адам - 

Ормансыз бұлбұл

300

Бұл бас киім тек сән үшін емес, қыз баланың болашақтағы отбасылық өмірге дайын екенін білдіретін символдық мәнге ие.

СӘУКЕЛЕ

400

Бұл дәстүрде қыз өз үйімен қоштасып, сыңсу айтып, ата-анасымен жылап қоштасады. Бұл қандай салт?


 Қыз ұзату

400

 Бұл ойынның аты кейде «қасқыр мен қой» ойынына ұқсайды, бірақ шеңбер ішінде жылдам қимыл мен реакция маңызды. Темір болысының тұрғыны Дәулетияр Имашев «Мылқау тотай» деген ойын туралы айтады. Оны жылдың жылы мезгілінде ауылды жерде, 6-15 жас аралығындағы балалар жиналып ойнайды. Бұл қандай ойын?

 Ақ серек – көк серек

400

Қарағанды өңіріндегі еңбекпен түзеу лагерлері тарихымен байланысты, қазақ зиялылары да зардап шеккен кеңестік жүйе қалай аталды?


КАРЛАГ

400

Тау мен тасты жел бұзар, …”


Ел арасын сөз бұзар 

400

Бұл элемент киімнің төменгі бөлігі болып табылады, бірақ қазақ мәдениетінде ол тек киім емес, әйел затының көркі мен әсемдігін білдіретін маңызды деталь ретінде саналған.


Белдемше

500

Қазақта «шашу шашу» дәстүрі бар. Бірақ ол тек қуанышта ғана емес, белгілі бір маңызды сәттерде жасалады. Көбіне қандай жағдайларда шашу шашылады?


Үйлену, бала туу, келін түсу, қуанышты жаңалықтар кезінде

500

Бұл ойын көбіне той-думанда емес, далада өткізіледі. Негізгі ереже – қарсыласты аттан түсіру, бірақ оған ешқандай қару қолданылмайды, тек шеберлік пен тепе-теңдік керек.

Аударыспақ

500

Қарағандыдан шыққан бұл тұлға қазақ әдебиетінде «шахтерлер өмірін» шынайы бейнелеген шығармаларымен танымал. Ол еңбек адамының бейнесін әдебиетте кең ашты. Бұл жазушы кім?


 Ғабиден Мұстафин

500

Ат сүрінбей жер танымас, …”


“Ер сүрінбей ел танымас”

500

Бұл киім қазақ ерлері үшін күнделікті де, салтанатты да маңызды болған. Ол денені суықтан қорғаған әрі ер адамның сымбатын айқындаған. Кей өңірлерде оны «тонға ұқсас жеңіл сырт киім» ретінде қолданған.


Ішік